به گفته كارشناسان و متخصصان، هر فرد در شرايط طبيعي براي حفظ سلامت جسماني خود به طور متوسط به 8 ساعت خواب شبانه نياز دارد. كمبود خواب ناشي از اختلاف بين ميزان خواب فرد نسبت به خواب موردنياز اوست. بررسيهاي انجام شده حاكي از آن است كه كمبود خواب حتي اگر اندك هم باشد، منجر به عدم تمركز، كاهش ديد و ايجاد اختلال در حافظه ميشود.
اين در حالي است كه اگر بر ميزان كمبود خواب افراد افزوده شود، بتدريج پيامدهاي ناگواري نظير افزايش وزن، مقاومت نسبت به انسولين و بيماريهاي قلبي را نيز به همراه خواهد داشت. اگرچه ممكن است برخي از افراد به 6 ساعت خواب شبانهروزي و گروهي به 10 ساعت خواب شبانه نياز داشته باشند، اما به طور متوسط هر فردي بايد 8 ساعت در شبانهروز را به خواب و استراحت اختصاص دهد. اما خوشبختانه كمبود خواب، جبرانپذير است.
معمولا اغلب افراد روزي يك ساعت كمبود خواب دارند و آن به اين معني است كه براي جبران اين كسري خواب در سال نياز به 2 هفته خواب مداوم داريم. يكي از بهترين راهها اين است كه هر شب يك يا 2 ساعت بيشتر بخوابيم، اما اگر بشدت دچار كمبود خواب هستيد، براي بازگشت به يك الگوي خواب طبيعي چندين ماه زمان لازم است.
به گفته كارشناسان، در چنين شرايطي بهتر است هرگاه احساس خستگي كرديد به تختخواب برويد و صبح را بدون تنظيمكردن ساعت براي بيدار شدن از خواب بيدار شويد. اگرچه ممكن است در ابتداي چرخه بهبودي و جبران كمبود خواب خود از اين كه هر شب بيش از 10 ساعت به خواب ميرويد احساس بيهودگي كنيد، اما پس از گذشت چند روز بتدريج مدت زمان خواب شما كاهش خواهد يافت. علاوه بر مدت زمان خواب شبانه، شدت و شرايط خواب فرد نيز ميتواند بر كمبود خواب تاثيرگذار باشد و تنها پس از يك خواب عميق، فرد احساس شادابي و نشاط را تجربه خواهد كرد.
اگرچه همچنان محققان در تلاش هستند به يافتههاي جديدي درباره فعاليتهاي مغزي در هنگام خواب دست يابند، اما به نظر ميرسد كه زمان خواب هر فرد فرصتي است براي بازيابي نيروي از دست رفته در مغز. بنابراين هرچه مدت زمان خواب شبانه طولانيتر باشد، مغز فرصت بيشتري را براي به دست آوردن آمادگيهاي خود در اختيار خواهد داشت.
با توجه به آنچه گفته شد ميتوان به اين نتيجه رسيد كه بدن هر فرد قادر است براساس نياز فرد، الگوي خواب مناسبي را براي خود در نظر گيرد. به گفته محققان، عوامل ژنتيكي نقش بسيار مهمي در تعيين الگوي خواب فردي دارند. براين اساس غيرممكن است كه فردي بتواند الگوي خواب خود را با گذشت زمان تغيير دهد و در اين صورت تنها دچار كمبود خواب و عوارض و پيامدهاي ناشي از آن خواهد شد. بررسيها نشان داده است كه هرچه بيشتر خسته شويد، كمتر احساس خستگي ميكنيد، بنابراين بهتر است هرچه سريعتر كمبود خواب خود را جبران كنيد تا شادابي و نشاط از دست رفته را بازيابيد. در غير اين صورت بتدريج با ناتواناييهاي حسي و ذهني مواجه خواهيد شد كه در زندگي شما محدوديتهايي را به وجود خواهد آورد.
