سرخرگ مهرهای یا شریان ورتبرال ( Vertebral artery) از شریانهای سر و گردن است که از سرخرگ زیرترقوهای همان طرف منشعب میگردد. شریان زیرترقوهای (سابکلاوین) چپ به طور مستقیم از قوس آئورت جدا میشود، ولی شریان زیرترقوهای راست از سرخرگ بازویی سری (براکیوسفالیک)منشعب میگردد.
شریان مهرهای از محل انشعاب خود به طرف بالا رفته، ازطریق سوراخ پس سری بزرگ (فورامن ماگنوم) وارد حفره جمجمه میگردد. دو شریان مهرهای در کنار تحتانی پل مغزی به یکدیگر میپیوندند و سرخرگ قاعدهای را به وجود میآورند. دو سرخرگ مغزی پشتی که از شریان قاعدهای منشعب میگردند، در حلقه ویلیس شرکت میکنند.
به دو سرخرگ مهرهای و قاعدهای (شریان بازیلار)، دستگاه مهرهای قاعدهای گفته میشود که در خونرسانی به قسمت پشتی (خلفی) مغز نقش دارند (به ویژه مخچه، ساقه مغز و تالاموس). دستگاه سباتی وظیفه خونرسانی به نواحی پیشین مغر را برعهده دارد (به خصوص عقدههای قاعدهای، کپسول داخلی و قسمت اعظم قشر مغز).
انشعابهای سرخرگ مهرهای
شاخههای شریان مهرهای به دو گروه تقسیم میگردند:
-
شاخههای گردنی که عبارتنداز:
-
شاخههای نخاعی
-
شاخههای ماهیچهای
-
شاخههای جمجمهای که عبارتنداز:
-
شاخههای مننژی
-
سرخرگ نخاعی پشتی جهت تغذیه عروقی ریشههای پشتی اعصاب نخاعی
-
سرخرگ نخاعی پیشین جهت خونرسانی به بصل النخاع و طناب نخاعی
-
سرخرگ مخچهای تحتانی پشتی
-
سرخرگهای بصل النخاعی
آناتومی کاربردی
سرخرگ مخچهای تحتانی پشتی (PICA)، بزرگترین شاخه سرخرگ مهرهای است که وظیفه خونرسانی به قسمت جانبی بصل النخاع، مخچه و همچنین شبکه کوروئید بطن چهارم را برعهده دارد .
انسداد این شریان منجربه سندرم والنبرگ میگردد که نام دیگر آن، سندرم مدولری جانبی است.
