مذهب تشیع برای دعا اهمیت و جایگاه ویژه‌ای قائل است؛ یکی از دعاهایی که در «ایام الببض» ماه رجب سفارش شده است دعای «ام داوود» است.

 

حجت‌الاسلام والمسلمین سیدعلی طباطبایی گفت: داستان اعمال نیمه رجب و دعای معروف «ام داوود» را شیخ صدوق، شیخ طوسی، علامه مجلسی و سید بن طاووس از نظر سند معتبر دانسته‌اند و از نظر تاثیر در استجابت دعا توصیه کرده‌اند.

 

وی در تشریح این داستان ادامه داد: فاطمه، مادر داوود و مادر هم شیر و رضایی امام صادق (ع) روایت کرده است که منصور دوانیقی لشکری را به مدینه فرستاد عده‌ای را کشت و تعدادی را اسیر کرد و به زنجیر کشید که فرزند من داوود در میان آنها بود، حادثه اسیری فرزندم برایم بسیار تلخ و دردناک بود برای رفع مشکل خود فراوان دعا می‌کردم و از اشخاص صالح می‌خواستم برای آزادی فرزندم دعا کنند ولی هیچ نتیجه‌ای نگرفتم.

 

این کارشناس مذهبی اضافه کرد: ام‌داوود می‌گوید یک روز با خبر شدم که امام صادق (ع) بیمار شده است به عیادت ایشان رفتم و وقتی خدمت حضرت رسیدم فرمودند: از داوود خبر تازه‌ای نداری؟ با آه جان سوزی گفتم: نه مولای من! از شما برادر هم شیر او تقاضا دارم برای آزادی فرزندم دعا کنید. امام صادق (ع) فرمود: چرا تاکنون از دعای «استفتاح» غفلت کرده‌ای؟! مگر نمی‌دانی به وسیله این دعا درهای آسمان گشوده می‌شود و فرشتگان دعا کننده را مژده استجابت می‌دهند و خداوند پاداش این دعا را بهشت قرار داده است؟!

 

طباطبایی اظهار کرد: در روایت آمده که ام‌داوود از حضرت می‌پرسد آن دعا چیست؟ امام صادق (ع) نیز فرمودند: ای مادر داوود ماه رجب نزدیک است؛ سیزده، چهارده و پانزده آن را که ایام البیض نام دارد روزه بگیر و نزدیک ظهر پانزدهم غسل کن و هشت رکعت نماز با خلوص نیت بخوان. آن‌گاه حضرت دستور کامل اعمال را به او تعلیم داد.

 

وی افزود: ام داوود می‌گوید گذشت تا اینکه ماه رجب فرا رسید و دستور امام را همانطور که فرمودند اجرا کردم، شب شانزدهم از نیمه گذشته بود پیغمبر و جمعی از فرشتگان و پیامبران که برای آنها دعا و رحمت فرستاده بودم را در خواب دیدم رسول خدا (ص) به من فرمود ای ام داوود این جماعتی که مشاهده می‌کنی شفیعان تو هستند که برای تو دعا کرده‌اند و مژده می‌دهند که حاجت تو برآورده می‌شود و فرزندت سالم به آغوش تو باز می‌گردد.

 

این کارشناس مذهبی خاطرنشان کرد: در ادامه روایت ام‌داوود آمده است که: از خواب برخاستم، به اندازه‌ای که یک سوار تیزرو بتواند از عراق به مدینه آید گذشته بود که ناگهان در خانه باز شد و فرزندم به من وارد گردید.

 

طباطبایی گفت: ام داوود برای عرض ادب و سپاس نزد امام صادق (ع) رفت و از ایشان سوال کرد، ای مولای من این دعا را در غیر ماه رجب هم می‌توان خواند؟ و حضرت فرموند: اگر روز عرفه با جمعه هماهنگ شود این دعا را می‌توان خواند و هر کس به خواندن آن اقدام نماید، خداوند او را مشمول رحمت و آمرزش خود قرار می‌دهد.

 

 

عمل اُمّ داوُد که عمده اعمال نیمه ماه رجب است و برای برآمدن حاجات و کشف کُرُبات و دفع ظلم ظالمان مؤثّر است و کیفیّت آن بنا بر آنچه در مصباح شیخ است آنست که چون خواهد این عمل را بجا آورد روزه بگیرد روز سیزدهم و چهاردهم و پانزدهم ماه رجب را، سپس در روز پانزدهم نزد زوال غسل کند و چون وقت زوال داخل شود نماز ظهر و عصر را بجا آورد در حالتی که رکوع و سجودشان‏ را نیکو کند و در موضع خلوتی باشد که چیزی او را مشغول نسازد و انسانی با او تکلّم ننماید، پس چون از نماز فارغ شود رو به قبله کند و بخواند سوره مبارکه حمد را صد مرتبه و سوره مبارکه اخلاص را صد مرتبه و آیة الکرسی را ده مرتبه و بعد از اینها بخواند سُوَر مبارکه انعام و بنی اسرائیل و کهف و لقمان و یس و صافّات و حم سجده و حمعسق و حم دخان و فتح و واقعه و مُلْک و ن وَ اِذَا السَّمآءُ انْشَقَّتْ و ما بعدش را تا آخر قرآن و چون از اینها فارغ شود بگوید در حالتی که رو به قبله باشد:

 

درست فرمود خدای بزرگی که معبودی جز او نیست زنده و پاینده و صاحب‏ جلالت و بزرگواری است

بخشاینده و مهربان بردبار و کریم است آنکه مانندش‏ چیزی نیست

و او شنوا و دانا و بینا و آگاه است، گواه است خدا که معبودی جز او نیست‏

و فرشتگان و دانشوران گواهی داده‏اند که خدایی جز او نیست که عدالت بدو پایدار است و او عزیز و حکیم است‏

و پیامبران بزرگوارش نیز آنرا به مردم رساندند و من بر این مطلب گواهی دهم

خدایا از آن تو است‏ ستایش و از آن تو است مجد و برای تو است عزت و خاص تو است افتخار

و شایسته تو است قهر و سطوت و مخصوص تو است نعمت‏

و از آن تواست عظمت و مخصوص تو است رحمت و برای تو است شکوه و خاص تو است سلطنت

و از آن تو است درخشندگی ‏و مخصوص تو است نعمت بخشی و برای تو است پاکی

و از آن تو است پاکیزگی و برای تو است یکتایی و مخصوص تو است‏ بزرگی و ملک تو است آنچه دیده شود و آنچه دیده نشود

‏

و از تو است آنچه بالای آسمانهای بلند است‏ و از تو است آنچه زیر زمین است

‏

و از تو است زمین‌های زیرین و از آن تو است دنیا و آخرت‏

‏

و مخصوص تو است آن و حمد و ثنا و شکری که تو بپسندی و آنچه نعمت است نیز از تو است‏

دایا درود فرست بر جبرئیل امین بر وحی تو و نیرومند در کار تو ‏

و آنکس که در آسمانها و جایگاههای کرامت هایت فرمانش برند آن کس که سخنان تو را برساند

یاور پیامبرانت و سرنگون کننده دشمنانت

خدایا درود فرست بر میکائیل فرشته ‏رحمتت و آفریده شده برای بردن مهرت و آمرزش‏ خواه و کمک‏ کار فرمانبرانت‏

خدایا درود فرست بر اسرافیل حمل کننده عرشت و صاحب صُور آنکه چشم به ‏راه‏

دستور تو است و نگران و بیمناک است از ترس تو

خدایا درود فرست بر حاملین پاکیزه عرش‏ و بر سفیران گرامی و آن نیکان پاک

و بر فرشتگان‏ بزرگوار نویسنده و بر فرشتگان بهشت و نگهبانان دوزخ

و فرشته‏ مرگ و کمک‏ کارانش ای صاحب جلالت و بزرگواری

خدایا درود فرست بر پدر ما آدم‏ پدیده خلقت که گرامیش داشتی به سجده کردن فرشتگانت و مباح کردی بر او بهشتت را

خدایا درود فرست بر مادر ما حواء که از پلیدی پاک و از چرکی و آلودگی مصفا گشت و از میان آدمیان‏

برتری داشت و در میان جایگاههای قدسیان رفت و آمد کرده

خدایا درود فرست بر هابیل و شیث و ادریس و نوح و هود و صالح و ابراهیم و اسماعیل‏

و اسحاق و یعقوب و یوسف و اسباط (یعقوب) و لوط و شعیب و ایوب‏

و موسی و هارون و یوشع و میشا و خضر و ذی القرنین و یونس‏

و الیاس و الیسع و ذا الکفل و طالوت و داود و سلیمان و زکریا

و شعیا و یحیی و تورخ و متی و ارمیا و حیقوق و دانیال و عزیر

و عیسی و شمعون و جرجیس و حواریین عیسی و پیروانشان و خالد و حنظله و لقمان

خدایا درود فرست بر محمّد و آل محمّد و رحمت فرست بر محمّد و آل محمّد

و برکت فرست بر محمّد و آل محمّد چنانچه درود فرستادی‏

و رحمت و برکت فرستادی بر ابراهیم و آل ابراهیم که به راستی تویی ستوده و بزرگوار

خدایا درود فرست بر اوصیاء و اهل سعادت و شهیدان و امامان راهنما

‏

خدایا درود فرست‏بر ابدال (دست‌ه‏ای از صلحاء) و اوتاد و سیاحان و پرستش‏ کنندگان و مخلصان و پارسایان‏

و اهل جدیت و کوشش و مخصوص گردان محمّد و خاندانش را به بهترین‏ درودهایت

و فراوانترین کرامت هایت و به روح و جسدش از جانب من تحیّت و سلامی برسان‏

و فضل و شرافت و بزرگواریش را فزون کن به حدی که او را به اعلی درجه اهل‏

شرافت از پیمبران و رسولان و فاضلان مقربت برسانی

خدایا درود فرست ‏بر هرکس که من نام بردم و هر که از فرشتگان و پیامبران و رسولان‏

و فرمانبردارانت را که من نام نبردم و درودهای مرا بر ایشان و بر ارواحشان برسان و آنان ‏را

برادران من در دین و کمک‏ کارانم در دعای به درگاهت قرار ده

خدایا من شفیع گردانم تو را پیش خودت‏

و کرمت را پیش کرمت و جودت را پیش جودت و رحمتت را پیش رحمتت‏

و اهل طاعتت را پیش درگاهت و از تو خواهم خدایا به هرچه یکی از آنها بوسیله آن تو را

خواسته از سؤالهای شریفی که برنگشته و به آنچه تو را خوانده ‏اند از دعای پذیرفته شده ‏ای که به نومیدی نکشیده‏

ای خدا ای بخشاینده ای مهربان ای بردبار ای کریم ای بزرگ ای با جلالت ای بخشنده

ای ‏زیبا ای سرپرست ای وکیل ای نادیده ‏گیر ای پناه‏ده ای آگاه ای روشنی ‏ده ای نابود کن ‏

ای والامقام ای چرخاننده ای جابجا کننده ای بزرگ ای توانا ای بینا ای شکرپذیر ای نیکوکار

ای پاک ای پاکیزه ای قاهر ای پیدا ای پنهان ای پرده پوش ای احاطه‏ دار ای با اقتدار

ای نگهبان ای دارای بزرگی ای نزدیک ای محبوب همه ای ستوده ای بزرگوار ای پدیدآرنده

ای بازگرداننده ای گواه ای احسان‏بخش ای نیکوبخش ای نعمت‏بخش ای زیاده‏ بخش ای گیرنده‏

ای گشایش ‏ده ای راهنما ای فرستنده ای رهنمون ای محکم ‏کننده ای دهنده ای منع‏کننده ‏

ای جلوگیرنده ای بلند کننده ای باقی ای نگهدار ای آفریننده ای بخشش پیشه ای توبه پذیر ای گشاینده‏

ای زیاده بخش ای رحمت بخش ای که بدست او است هر کلید ای سودرسان ای مهربان ای باعطوفت‏

ای کفایت کننده ای درمان بخش ای بهبودی ‏بخش ای پاداش دهنده ای باوفا ای نگهبان خلق ای با عزت ‏

ای جبار ای بزرگوار ای سلامت بخش ای ایمنی ‏بخش ای یکتا ای بی ‏نیاز ای نور ای مدبر کارها ‏

ای یگانه ای تنها ای پاکیزه ای یاور ای همدم ای برانگیزنده ای ارث‏ برنده ای دانا

ای حکم کننده ای آغاز کننده ای برتر ای صورت بخش ای سلامت بخش ای دوستی ‏ورز ای قائم به کار خلق

ای‏ جاویدان ای دانا ای فرزانه ای بخشنده ای آفریننده ای نیکوکار ای شادی بخش ای دادگستر ‏

ای جداکننده ای جزاده ای نعمت ‏بخش ای عطابخش ای شنوا ا ی پدیدآرنده ای پناه‏ده ای یاور

ای نشر دهنده ای آمرزنده ای قدیم ای آسان کننده ای هموارکننده ای میراننده ای زنده‏ کننده‏

ای سودده ای روزی ‏ده ای با اقتدار ای سبب ‏ساز ای فریادرس ای بی ‏نیازکننده ای دارایی ‏دهنده ‏

ای آفریننده ای نگهبان ای یگانه ای حاضر ای جبران‏ کننده ای نگه دار ای استوار

ای ‏فریادرس ای ثروت‏ ده ای گیرنده ای که والایی و برتری و به‏ دیدگاه اعلایی‏

ای که نزدیکی و بسیار هم نزدیک و دور است و بسیار هم دور دانای سر و نهان ای که تدبیر امور با او است و اندازه ‏ها از او است

و ای که دشوار برای او سهل و آسان است ای که بر هرچه بخواهد توانا است

ای فرستنده بادها ای شکافنده سپیده صبح ای برانگیزاننده ارواح ‏

ای صاحب جود و سخاوت ای برگرداننده آنچه از دست رفته ای زنده‏کننده مردگان ای گردآورنده‏ پراکنده‏ها

ای روزی ‏ده بی ‏حساب به هر که خواهی و ای انجام دهنده‏ هر چه بخواهی به هرطور که ‏خواهی

و ای صاحب جلالت و بزرگواری ای زنده ای پاینده ای زنده در آن‏ هنگام که زنده ‏ای نبود ‏

ای زنده کن مردگان ای زنده که معبودی جز تو نیست پدید آرنده آسمانها و و زمین

ای معبود من و آقای من درود فرست بر محمّد و آل محمّد و رحمت فرست بر محمّد و آل محمّد

و برکت ده بر محمّد و آل محمّد چنانچه درود فرستادی‏

و برکت دادی و رحمت فرستادی بر ابراهیم و آل ابراهیم که به راستی تویی ستوده و بزرگوار

و رحم کن به خواری من و بیچارگیم و نداریم و تک و تنهاییم و فروتنیم در برابرت

و اعتمادی که بر تو دارم و زاریم به درگاهت تو را خوانم خواندن شخص فروتن‏ خوار

خاشع ترسان هراسان پریشان بی ‏مقدار کوچک گرسنه‏

فقیر پناهنده پناه خواه معترف به گناه آمرزش ‏خواه از گناه درمانده و زاری کننده به ‏درگاه پروردگار

و خواندن شخصی که یاران مورد اعتمادش او را واگذار ده و دوستانش او را رها کرده

و درد جانسوزش ‏بزرگ‏ گشته خواندن شخص دلسوخته‏ غمگین ناتوان بی‏ مقدار پریشان درمانده ‏ای که به تو پناه آورده

خدایا از تو خواهم‏ چون تویی فرمانروا و تو چنانی که هرکاری را بخواهی می ‏شود و تویی که بر هرچه بخواهی توانایی

و از تو خواهم به حرمت این ماه محترم و خانه محترم (کعبه) و شهر محترم (مکه)

و رکن و مقام و مشعرهای بزرگ (جاهای مناسک حج) و به حق پیامبرت محمّد علیه و آله السلام‏

ای که شیث را به آدم بخشیدی و اسماعیل و اسحاق را به ابراهیم دادی

و ای که یوسف را به یعقوب برگرداندی و ای که پس از مبتلا شدن ایوب ناراحتیش را برطرف کردی

ای که‏ موسی را به مادرش برگرداندی و دانش خضر را افزون کردی ای که دادی به داود

سلیمان را و به زکریا یحیی را و به مریم عیسی را ای نگهدار دختر شعیب

ای‏ کفالت کننده فرزند مادر موسی از تو خواهم که درود فرستی بر محمّد و آل محمّد

و گناهانم را بیامرزی و از عذاب خود مرا در پناه ‏گیری و مرا مستوجب خوشنودی‏

و ایمنی و احسان و آمرزش و بهشتت قرار دهی و از تو خواهم که باز کنی برایم هر

حلقه‏ ای که میان من و میان آزار کننده من است و بگشایی به‏ رویم هر دری را و نرم کنی برایم هر دشواری را

و آسان کنی برایم هر مشکلی را و لال کنی از من زبان هر بدگو را

و بازداری از من‏ هر زورگو را و خوار کنی دشمنان و حسودان مرا و بازداری از من هر ستمگری را

و کفایت کنی از من هر مانعی را که میان من و حاجتم حائل شود و بخواهد که‏

میان من و اطاعت تو را جدایی اندازد و از پرستش تو بازم دارد ای که مهار کردی جنیان نافرمان را ‏

و مقهور ساختی شیاطین سرکش را و گردنِ گردن‏کشان‏ را به خواری کشاندی و نقشه ‏های شوم‏

مسلط شدگان را از ناتوانها بازگرداندی از تو خواهم به حق تواناییت بر هرچه خواهی‏

و آسان کردنت هرچه را به هر نحو که خواهی که قرار دهی برآوردن حاجتم را در هرچه خواهی‏

سپس سجده کن بر زمین و بر خاک بگذار دو طرف روی خود را و بگو:

خدایا برای تو سجده می ‏کنم و به تو ایمان دارم‏

پس رحم کن به خواری من و نداریم و سعی و کوششم و زاری و بیچارگی ‏ام و نیازم به درگاهت ای پروردگار

و کوشش کن که اشک بریزد چشم های تو اگر چه بقدر سر سوزنی باشد؛ به درستی ‏که این علامت استجابت است ان‌شاءالله.

منبع: ایسنا