اتومبیل
سه شنبه 2 آذر 1389 3:21 AMاتومبیل یکی از دردسرهای عمومی شهرماست .
چندین ده هزار اتومبیل مختلف هر روز در خیابانهای اصلی پایتخت ماجرائی برپا می سازد و بسیاری از ما بارها با دیدن این منظره به خود گفته ایم«یک شهر و این همه اتومبیل؟» ولی با وجود این فرمایش اگر خودمان اتومبیل نداشته باشیم پیوسته در صدد هستیم که نوعی از آن را برای خود تهیه کنیم .
اما لابد میدانید که این فرزند جدید صنعت که امروز این چنین در زندگی ما رخنه نموده است سابقۀ طولانی ندارد و صرف نظر از اقدامات اولیه که برای به وجود آوردن آن صورت گرفته باید بگوئیم اتومبیل فقط در حدود نیم قرن بیش نیست که به بازار آمده است .
تعیین تاریخ دقیق و معینی برای پیشرفتهائی که در کاراتومبیل سازی به وجود آمده است میسر نیست. اشخاص بسیاری برای حل مسائل مربوط به ساختمان اتومبیل در نقاط مختلف مشغول کاربوده اند.
اولین سازنده وسیلۀ نقلیه
تاریخچۀ اقدامات اولیه برای ساختن وسیلۀ نقلیه خودروکه بدون کمک به حیوانات به حرکت درآید به اواسط قرن هجدهم میلادی می رسد. ظاهرا ً اولین شخصی که اقدام به ساختن وسیلۀ نقلیه خودکار نمود از اهالی فرانسه بود ونیکولاکونیو نام داشت . کونیو در حدود سال 1769 وسیلۀ سه چرخه ای ساخت که دستگاهی که با بخارآب کار می کردآن را به حرکت درآورد سرعت این وسیله درحدود یک میل و نیم در ساعت بود ولی در هر صد فوت یا مسافتی در حدود آن (هرسه فوت یک متر است) متوقف می گردید . تا مجددا ً بخار لازم درون دستگاه جمع شود و دستگاه دوباره آماده حرکت گردد.
دومین وسیله ای که کونیو درسال1770 ساخت هنوز در شهر پاریس نگهداری می شود .
طی سالهای نیمه قرن دوم قرن هجدهم کوششهای مختلفی برای ساختن وسیلۀ خودکار که با نیروی بخار حرکت نماید به عمل آمد ولی بسیاری از این کوششها به ثمر نرسید و بسیاری از این وسائل در روز آزمایش از جای خود حرکت نمی نمودند . فقط درقرن نوزدهم میلادی بود که برای اولین بار تعدادی وسیلۀ نقلیه که با نیروی بخار آب حرکت می کرد و قابل استفاده بود به وجود آمد. در بین سالهای 1801 و 1883 تعداد بسیاری از این وسائل دراروپا و امریکا ساخته شد . از جمله در سالهای 1801 ریچارد تروپتیک در انگلستان یک لوکوموتیو بخاری ساخت . شخص دیگری که به نام گارنی درانگلستان درسال1828 سه وسیلۀ نقلیۀ خودکار ساخت و آنها را به منظورحمل مسافر دریکی ازجاده های اطراف لندن به کار انداخت شخص دیگری نیز به نام هانکوک وسائلی برای بکار انداختن در یکی ازجاده های انگلستان به وجود آورد .
از سال 1831 پارلمان انگلستان یک رشته قوانین و مقررات به تصویب رسانید عملا ً عرصه را بر وسائل نقلیه خودکار تنگ می نمود .
پارلمان درمقرارت مزبورقید نموده بود که به علت خطر بر روی این وسائل باید روزها پرچم و شبها فانوس قرمز نصب شود. به علاوه راهها وپلهائی که حق عبور و مرور می گرفتند نرخ حق عبور را برای این گونه وسائل به قدری بالا بردند که دیگر کار آنها نمی توانست برای صاحبانشان سودی داشته باشد. دراثر این اقدامات کار ساختمان وسائل نقلیه خودرو و در انگلستان متوقف ماند و رونق اولیه خود را از دست داد و ازاین وضع تابعد از سال 1896 که سال لغو قوانین ومقررات محدود کننده فوق الذکر بود ادامه داشت .
درقرن نوزدهم در آلمان و فرانسه برای ساختمان دستگاههای محرک وسائل نقلیه خودکار به دستگاههای احتراق داخلی توجه نمودند و کوششهایی به کار رفت که این دستگاه ها را جانشین دستگاههای بخار آب نمایند . درسال 86-1885 میلادی ک.دایلمر آلمانی نخستین موتور احتراق داخلی را که سرعتش نسبت به وسائل موجود آن زمان زیادبود بوجودآمد. این اختراع به منزلۀ انقلابی در ساختمان وسائل نقلیۀ خودکار محسوب می گردد . برخی از محققین نیز اظهار میدارند که زیگفرید مارکوس از اهالی اطریش در سال 1875 وسیلۀ چهار چرخه ای که با موتور احتراق داخلی کار می کرد به وجود آورد . کارل بنر آلمانی نیز درسال 1885 یک وسیلۀ سه چرخه ای نظیر آن اختراع نمود .
در اولین موتورهای احتراق داخلی بدواباروت به عنوان سوخت مورد آزمایش قرار گرفت این آزمایش به وسیلۀ کریستیان هوی ژن هلندی درسال 1680 به عمل آمد ولی تجریبات او به علل مختلف نشد . درموتورهائی که اتین لنوارفرانسوی در سال 1860 ساخت گاز به عنوان ماده احتراقی به کار رفت . استفاده از مایعات فرّار به عنوان سوخت موتورهای احتراق داخلی ازسال 1890 شروع شد .
برای اولین بار شخصی به نام کریس وسیلۀ نقلیه ای که موتور های آن با مواد نفتی کار می کرد به وجود آورد . بسیاری از مشخصات این وسیلۀ نقلیه شبیه مشخصات اتومبیل های امروزی بود. در سال 1894 یک وسیله با موتور عمودی که در جلوی آن قرار داشت به وجود آورد . بسیاری از وسائل این خودرو شبیه ابزراراتومبیلهای امروزی بود و در آن دنده دستی ، پدال گاز و ترمز و کلاج تعبیه شده بود .
درحدود سالهای 97-1896 درآلمان ، فرانسه ، انگلستان و ممالک متحدۀ امریکا برای ساختمان و تکمیل اتومبیل های اولیه اقدامات قابلتوجهی به عمل آمد . تعدادی از این وسائل نقلیه با یکدیگر بسیار اختلاف داشتند و پاره ای ازآنها نیز دربسیاری از خطوط اساسی یکدیگرشباهت داشتند .
اولین اتومبیلها در امریکا
اولین اتومبیلها به علت مشکلات ساختمان و کمی تقاضا به تعداد کم ساخته می شدند.
درسال 1901 رانسوم الی اولدز با تولید 1500 اتومبیل به نام های اولدزمبیل نخستین تولید کننده بزرگ اتومبیل گردید .
درسال 1904 اتومبیلی که بوسیلۀ هنری فورد ساخته شده بود در یک مسابقۀ اتومبیل با بدست آوردن سرعت 92 میل در ساعت بهترین رکورد سرعت زمان را به وجود آورد .
در سال 1907 هنری فورد با اتخاذ شیوه های جدید کار موفق شد قیمت تمام شده را بسیار پائین آورد و از نظر به دست آوردن بازار از رقبا پیشی جست و تقریبا ً بازارهای اولیه اتومبیل را قبضه کرد .
تا سالهای 12-1909 صنعت اتومبیل سازی متوجه تکمیل این وسیلۀ نقلیه بود . طی این سالها ضمن این که اتومبیل برای فروش به بازار عرضه می شد آزمایشهای فراوان نیز صورت می گرفت وانواع اتومبیلها با موتوری دارای یک تا هشت سیلندر و تعدادی هم با 12 و 16 سیلندر ساخته شد .
مقاومت کلی در برابر هر اقدام و اختراع جدید ، وضع خراب راهها ، گرانی قیمت اتومبیل و قدرت نسبتا ً کم آن رویهمرفته از عواملی بودند که مانع پیشرفت سریع این صنعت می شدند . مدتها اتومبیل را وسیلۀ تفننی می دانستند و به مزایای آن از نظر اقتصادی و سرعت و راحتی و آسایش توجه نداشتند پس از سالهای 12- 1909 تولید تعداد کافی اتومبیل برای عرضه دربازار به صورت مسئله روز درآمد .
دراین مدت برتری موتورهای احتراق داخلی نسبت به موتورهای بخاروبرق درساختمان اتومبیل به ثبوت رسید .
تولید اتومبیل
تولید اتومبیل امروز بخش بزرگی را درتولید صنعتی کشورها تشکیل می دهد . تعداد وسائل نقلیه نیز روز به روز درجهان افزایش می یابد . طبق آمار رسمی فقط در سال 1952 تعداد 78 میلیون وسیلۀ نقلیۀ موتوری در جهان وجود داشته است و در همین سال 73 درصد مجموع تولید اتومبیل سواری و 63 درصد از مجموع تولید اتومبیلهای باری درامریکا صورت گرفته است درایالات متحده که بزرگترین تولید کننده اتومبیل است در مقابل هست هزار وسیلۀ نقلیه درسال 1900 در سال 1957 ، 67.135.546 وسیلۀ نقلیه وجود داشته است .
اتومبیل در ایران
ناصر الدین شاه مینویسد که درسفر اروپا یکبار سوار«کالسکه بخاری» شده ولی با وجود این اشاره وی علاقه ای به وارد کردن این وسیله به ایران اظهار نکرده است .
مظفرالدین شاه درسفراروپا به سعدالدوله وزیر مختارایران دربلژیک دستور دادیک اتومبیل برای وی خریداری نماید و به ایران بفرستد . چون کسی درایران رانندگی نمی دانست سعد الدوله یک رانندۀ بلژیکی استخدام نمود و در سال 1320 قمری همراه اتومبیل به ایران فرستاد.
درآن هنگام درایران راههای مناسب حرکت اتومبیل موجود نبود و فقط راه تهران به گیلان که توسط روسها ساخته شده بود برای این کارمناسب بود . می گویند مظفرالدین شاه هنگام بازگشت از اروپا می خواست ازبندرانزلی (بندرپهلوی) با اتومبیل مزبور به تهران حرکت کند ولی همین که همراهان پستی و بلندی و دره های خطرناک راه را یادآوری نمودنداز این کارصرفنظر کرد .
راننده بلژیکی «کالسکه بخاری» را تنها به تهران آورد و اتفاقا ً به علت آشنا نبودن به راه اتومبیل به کوه خورد و ناچارشدند کالسکه را با گاری به تهران بیاورند . . این اتومبیل چون هنگام حرکت دود زیادی بیرون میداد درمیان مردم «کالسکه دودی» هم خوانده میشد .
بغیراز مظفرالدین شاه حاج حسین آقای امین الضرب نیز اتومبیلی برای خود وارد نمود .
پس ازمظفرالدین شاه محمد علی شاه هم دستورخرید اتومبیل داده است .
در این زمان تعداد اتومبیل در ایران بسیار کم بود.
در زمان احمد شاه شوشترامریکائی برای اقدامات اصلاحی به ایران آمد و دراثر پافشاری سیاستهای مخالف ناچار به ترک ایران گردید شاه ایران اتومبیل خود را از راه لطف برای حرکت او ازتهران به اقامتگاه وی فرستاد و وی درخاطرات خود می نویسد که ایرانیان با مّنتهای مهمان نوازی یگانه اتومبیلی را که در سراسر کسور وجود دارد برای او فرستاده اند .
از آن به بعد تا سال1308 تعدا اتومبیلهائی که به ایران وارد می شد بسیار کم بود . از سال 1380 تعداد اتومبیل در ایران به طور قابل توجهی افزایش یافت و بخصوص درسال های جنگ بین الملل دوم و بویژه پساز آن تعداد اتومبیل به طور سرسام آوری افزایش پیدا کرد به طوری که با توجه به مصاحبه رئیس اداره راهنمائی و رانندگی درتیرماه سال 1340 درسال 1330 درتهران درحدود بیست هزار وسیلۀ نقلیه وجود داشت و درسال 1339 این مقدار به هشتادوپنجهزار رسید و در حدود تاریخ مصاحبه تعداد وسائل نقلیه متجاوز از صدوده هزار وسیله گزارش داده شده است .