كرمك (كرم نخي) آلودگي به نوعي انگل رودهاي كه در كودكان شايع است. آلودگي به كرمك بيش از آن كه يك مشكل بهداشتي محسوب گردد، يك حالت مزاحم در نظر گرفته ميشود. اين انگلها قسمت سكوم (قسمتي كيسهاي شكل در ابتداي روده بزرگ كه در سمت راست شكم واقع شده و آپانديس به آن متصل است)، روده بزرگ، مقعد و پوست اطراف مقعد را درگير ميسازند.
علايم شايع
تحريك پوستي و خارش دردناك (اطراف مقعد، بهخصوص هنگام خواب)
خواب ناآرام
ترشح، خارش و احساس ناراحتي مهبل در صورت مهاجرت انگل به داخل مهبل
كماشتهايي و درد شكم (بهندرت)
رنگپريدگي (گاهي)
علل
آلودگي سكوم با كرم بسيار كوچكي (كرمك). شكل بالغ آن تنها 10 ميليمتر طول دارد. كرمهاي سوزني براي تخمگذاري از سكوم به راستروده مهاجرت كرده و سپس در اطراف مقعد و باسن تخمگذاري ميكنند. تخمهاي بسيار كوچك اين انگل هنگام خاراندن پوست اطراف مقعد به انگشتان ميچسبند.
تخمهاي انگل از طريق صندلي توالت يا تماس دست به دست يا دست به دهان به ديگران منتقل ميشوند. همچنين تخمها ميتوانند در هوا پراكنده شده و از طريق استنشاق يا بلع وارد بدن فرد ديگر گردند. لاروهاي انگل در داخل روده كوچك از داخل تخمها خارج ميشوند و به سكوم مهاجرت كرده، در آنها بالغ شده، توليد مثل كرده و اين چرخه را تكرار ميكنند.
عوامل افزايشدهنده خطر
زندگي گروهي كودكان مثلاً در مدرسه يا خانوادههاي پرجمعيت
بهداشت فردي نامناسب
آب و هواي گرم
پيشگيري
دستها را پس از توالت رفتن و قبل از غذا بهدقت بشوييد.
ناخنها را كوتاه و تميز نگه داريد.
مقعد و ناحيه تناسلي را حداقل روزي يك بار بشوييد، اين شستشو را ترجيحاً با دوش (يا شلنگ آب) و بادقت انجام دهيد.
به كودكان زيرشلواريهاي نخي راحت بپوشانيد و هر روز آنها را تعويض كنيد.
از خاراندن اطراف مقعد و بردن دست به دهان يا اطراف بيني خودداري كنيد.
براي شستن ظرفها از آب خيلي داغ استفاده كنيد.
عواقب موردانتظار
معمولاً با يك بار درمان يا حداكثر 2بار درمان بهبود مييابد. درمان بايد در همه افراد خانواده بهطور همزمان انجام شود. عود بيماري شايع است.
اگر كرمها مدت كوتاهي پس از درمان دوباره ظاهر گردند، اين معمولاً ناشي از آلودگي مجدد است نه شكست درمان
- بررسيهاي تشخيصي ممكن است شامل بررسي ميكروسكوپي كرمها يا تخمهاي آنها باشد.
- اقدامات زير بايد در روز درمان افراد خانواده انجام شود:
خانه را با دقت بيش از قبل تميز كنيد.
پردهها و لباسها را بيشتر از حالت عادي بشوييد يا در محلول آمونياك شستشو دهيد يا آنها را بجوشانيد.
اسباببازيهاي قابل شستشو را با بُرس شسته و تميز كنيد.
اسباببازيهاي فلزي و اشياي مشابه را در يك اجاق داغ استريل نماييد.
ناخنها را كوتاه و تميز كنيد.
حولهها را عوض كنيد.
كاسه توالت را با بُرس بشوييد.
در بهداشت فردي بسيار دقت نماييد؛
براي شستشو از دوش استفاده نماييد نه وان حمام.
- ارزيابي طبي مجدد حدود 2 هفته پس از درمان براي اطمينان از نابودي همه انگلها توصيه ميشود.
داروها
داروهاي ضدكرم. دستورات پزشك را بهدقت اجرا نماييد. دارو با معده خالي مصرف كنيد. برخي داروها ممكن است سبب تهوع، استفراغ و اسهال شوند. اين داروها توسط معده يا روده جذب نميشوند و بنابراين مدفوع ممكن است بهرنگ دارو درآيد.
كرمها يا محلولهاي بدون نسخه براي تسكين خارش ممكن است كمككننده باشد.
فعاليت
محدوديتي وجود ندارد.
رژيم غذايي
رژيم خاصي نياز نيست.
در اين شرايط به پزشك خود مراجعه نماييد
اگر وجود علايم ابتلا به كرمك در هريك از اعضاي خانوادهتان
بروز مجدد كرمك پس از درمان
بروز عوارض جانبي ناشي از داروهاي تجويزشده كه بهسرعت برطرف نميشوند.