از انبساط بادکنک ها تا انبساط جهان، ادوين هابل (1953 - 1889)
ادوين هابل (Edwin Hubble) در نوامبر 1889 در ايالت ميسوري امريکا به دنيا آمد. بعدها با خانواده اش به حومه شيکاگو رفت و تحصيلات دبيرستاني اش را در همانجا به پايان رساند. سپس با يک بورس تحصيلي وارد دانشگاه شيکاگو شد و در 1910، مدرک کارشناسي خود را در اخترشناسي و رياضيات از اين دانشگاه گرفت. هابل در کنار درس خواندن، ورزشکار هم بود و در رشته هاي بسکتبال و بوکس به چهره اي شناخته شده تبديل شده بود.
موفقيت هاي هابل در عرصه هاي دانش و ورزش، بورس تحصيلي براي ادامه تحصيل در دانشگاه آکسفورد را برايش به ارمغان آورد و بدين ترتيب روانه انگلستان شد. در آکسفورد بنابر وصيت پدرش رشته حقوق را برگزيد و پس از سه سال با مدرک کارشناسي ارشد حقوق به امريکا بازگشت.
علاقه هابل به کشف شگفتي هاي جهان، خيلي زود او را دوباره به عرصه اخترشناسي بازگرداند، به طوري که تنها پس از يک سال از بازگشت به امريکا، براي ادامه تحصيل در اخترشناسي در رصدخانه مشهور مرکز ثبت نام کرد. هابل در سال 1917، دکتراي خود را دريافت کرد و پس از گذراندن دوره سربازي در نيروي دريايي به رصدخانه عظيم کوه ويلسون ملحق شد. در آن زمان اين رصدخانه با تلسکوپ 5/2 متري خود، بزرگ ترين رصدخانه جهان محسوب مي شد.
تا آن زمان اخترشناسان هنوز نمي دانستند که کهکشان هاي ديگري هم در خارج از راه شيري وجود دارند. در واقع آنها راه شيري را معادل کل جهان مي پنداشتند و تمامي کهکشان هايي که با تلسکوپ هاي آن زمان قابل مشاهده بود را به عنوان سحابي هايي در داخل راه شيري محسوب مي کردند. اما اندازه گيري هاي هابل بر روي ستارگان متغير قيقاووسي در سحابي آندرومدا نشان داد که اين سحابي، دورتر از آن است که در داخل کهکشان ما باشد و بنابراين بايد آن را به عنوان يک کهکشان مستقل محسوب کرد. رصدهاي بعدي هابل نشان دادند که نه تنها کهکشان هاي بسياري در جهان وجود دارند، بلکه اين کهکشان ها همگي در حال دورشدن از کهکشان ما هستند. آري، هابل، انبساط جهان را مشاهده کرده بود.
در واقع انبساط جهان، چند سال پيش از مشاهده رصدي آن توسط هابل، از سوي يک رياضي دان و کيهان شناس روسي به نام الکساندر فريدمن پيش بيني شده بود. فريدمن با استفاده از معادلات نسبيت عام اينشتين نشان داده بود که جهان، برخلاف تصور موجود، ايستا نيست، بلکه بايد همانند يک بادکنک در حال انبساط باشد. اگرچه هابل به خاطر کشف مهم خود شايسته دريافت جايزه نوبل بود، اما در آن زمان کميته نوبل جايزه اي را به تحقيقات اخترشناسي اختصاص نمي داد.
نهايتاً در سال 1953 اين کميته تصميم گرفت اخترشناسي را نيز به عنوان زيرشاخه اي از فيزيک به رسميت بشناسد. بدين ترتيب، نام هابل در فهرست نامزدهاي آينده دريافت اين جايزه مهم قرار گرفت اما او فرصت نکرد آن را دريافت کند. اگرچه ادوين هابل در 28 سپتامبر همان سال از دنيا رفت، اما کشف بزرگش يعني انبساط جهان براي هميشه در تاريخ علم ماندگار شد.

www.knowclub.com