گذشته ی جهان
دانشمندان دريافته اند كه جهان در15 ميليارد سال قبل براثر انفجار يك ماده با جرمي بسيار زياد معادل آنچه در هستي وجود دارد، بوجود آمده است. در اين فضاي بيكران ميلياردها كهكشان، منظومه، ستاره، سحابي (توده هاي عظيم گاز)، سياه چالهاي فضايي و بسياري اجرام ناشناخته ديگر وجود دارند، حال سوال اينست كه:”ما كجاي اين فضاي بيكران هستيم؟”خانه ما در يكي از اين كهكشانها بنام راه شيري قرار گرفته است. اين كهكشان از مركز انفجار بزرگ، در حدود8 تا10 ميليارد سال نوري فاصله دارد. تعداد ستارگان آن بين200 تا400ميليارد عدد تخمين زده شده كه بيشتر آنها از زمين قابل رويت نيستند. صدها هزار منظومه، توده هاي عظيم گاز و غبار بين فواصل ستارگان راه شيري قرار دارند. كهكشان راه شيري، مارپيچي بوده و جرمش در حدود750 تا يك تريليون جرم نجومي است. ساختار كلي آن شامل هسته مركزي، يك ديسك با چند بازو به دور آن وهاله هاي غباري اطراف آنست. قطر ديسك در حدود80 تا120 هزار و ضخامت آن تقريبا3 هزار سال نوري است. جاي آن در فضا در بخش “مكان محلي” است كه شامل3 كهكشان بزرگ و30 عدد كوچك است. فاصله اولين كهكشان بزرگ با آن،31‌M ، در حدود 2/9 ميليون سال نوري بوده ولي فاصله آن تا كهكشانهاي كوچكتر كمتر است.‌
همانگونه كه اشاره شد اين كهكشان داراي سه بخش است. بخش اول، مركز كهكشان است كه غبارهاي كهكشاني مانع از مشاهده دقيق آن از روي زمين مي شود. در نتيجه، تنها اطلاعات بدست آمده، حاصل دريافت امواج راديويي از آن بوده است. آنچه مشاهده شده، حكايت از آن دارد كه بخش مركزي متشكل از يك هسته بسيار متراكم است. قطر آن در حدود3000 سال نوري و از سه قسمت مختلف تشكيل يافته است. در قسمت شرقي بقاياي سوپرنواها و در بخش غربي هيدروژنهاي يونيزه شده غيرعادي مشاهده شده است. قسمت مركزي آن نيز بسيار متراكم بوده و به صورت فلكي كماندار موسوم است. در هر10 ميليارد سال برخوردهاي ستارگان در آن رخ مي دهد. دريافت اشعه هاي ايكس و گاما از آن، نشانگر آنست كه مركز كهكشان مولد بسيار قوي اين اشعه ها است. اين اشعه ها از نتيجه نابودي چندين ماده بوجود آمده و نشان از وجود بسياري از سوپر نواها در مركز آن دارد.‌
مشاهدات ديگر نشانگر وجود يك سياهچال بزرگ در آن است كه قوه جاذبه بسيار زياد آن توانسته بقيه ستارگان را در مدار خود نگهدارد. اختر شناسان با تلسكوپ10 متري20 عدد از ستارگان مركز را در مدت3 سال مورد مطالعه قرار دادند و دريافتند كه سرعت اين ستارگان به سمت هسته مركزي در حدود هزار كيلومتر در ثانيه (3/6 ميليون كيلومتر در ساعت)بوده است. اين امر نشان دهنده قدرت جاذبه فوق العاده اين سياهچال است.‌
با اين سرعت فاصله تا خورشيد را مي توان در دو روز طي كرد. جرم اين سياه چال در حدود2 تا3 ميليون برابر خورشيد است. كهكشان راه شيري با سرعتي در حدود300 كيلومتر/ ثانيه (يك ميليون و هشتاد هزار كيلومتر در ساعت) به سمت صورت فلكي سنبله، “ويرگو”، در حركت است.‌
بخش دوم كهكشان، ديسك است كه بصورت يك صفحه بسيار پهناور بوده و به دور مركز درجهت عقربه ساعت در گردش است. بيشترين ستارگان جوان از جمله منظومه شمسي در آن قرار دارند. اين ديسك شامل مولكولهاي اتمي و گاز 2‌H و غبارهاي كهكشاني است. ديسك داراي چند بازوي مختلف شامل پرساوش (پسر زاوش ودانا) از نامهاي افسانه اي يونان، شكارچي ماهر يا سايگونز كه منظومه شمسي ما در آن قرار دارد، دجاجه، قنطورس و حمل است. منظومه شمسي در بازويي قرار دارد كه داراي غبارهاي بسيار زياد كهكشاني است و در نتيجه ما نمي توانيم بيش از چند هزار سال نوري عمق آنرا مشاهده كنيم. منظومه شمسي هر200 تا250 ميليون سال، با سرعتي نزديك به250 كيلومتر در ثانيه، يك دور كامل بدور كهكشان راه شيري مي گردد. فاصله منظومه شمسي تا مركز كهكشان راه شيري در حدود2800 سال نوري است.‌

www.resalat-news.com