یکی از مهمترین استحکامات طبیعی شهرستان نمین “قیز قلعه سی حور” است که باستان شناسان قدمت آن را به هزاره اول قبل از میلاد نسبت می دهند. این قلعه در سه کیلومتری جنوب شرقی دهستان حور در بخش ویلکیج جنوبی نمین قرار دارد که یک قلعه طبیعی بوده و از استحکامات ساخت بشر استفاده اندکی در احداث آن شده است.

قدمت این قلعه به دوران ساسانی رسیده و در عهد ساسانیان از آن استفاده شده است، بطوریکه بنا بر روایات تاریخی در دوران ساسانیان مدخل ورودی قلعه از سمت شرقی آن و روی رودخانه قسمت شرقی قلعه پلی بوده که ورود و خروج قلعه تنها از روی آن پل امکان پذیر بوده است.
پس از ساسانیان سلجوقیان، چوپانیان، جلایریان  و قراقوینلوها در این قلعه اسکان داشته اند. بعد از یورش مغولان به دلیل عدم وجود حکومت مرکزی مقتدر این قلعه بین حکومتهای محلی ذکر شده دست به دست شده تا زمانی که اینانلوها یکی از طوایف متحد قرا قوینلوها از این قلعه استفاده کرده اند.
بعد از انقراض قرا قوینلوها و استقرار آق قوینلوها و حکومت صفویه در این منطقه از سرگذشت این قلعه خبری در تاریخ نیست. به روایت تاریخ طرفداران بابک خرمدین نیز از این قلعه استفاده کرده اند و حضور حکومتهای مختلف در این قلعه باعث شده این استحکامات در منطقه نمین تاریخ ساز باشد.
به قلم استاد محبت فروغی راد
برگرفته از وبلاگ حور پژوهی محبت فروغی