پاسخ به: اعمال حجّ تمتّع

3 ـ وقوف در مشعر الحرام

مسأله: سوّم از واجبات حجّ تمتّع: وقوف (یعنى بودن) در مزدلفه (مشعرالحرام) است قربة الى الله تعالى.

مسأله: واجب است بعد از آن كه محرم شب عید از عرفات خارج مى شود به مشعرالحرام برود، و احوط این است كه شب را در مشعر باشد، و هنگامى كه فجر طلوع كرد چنین نیّت مى كند: در سرزمین مشعرالحرام وقوف مى كنم از اذان صبح تا طلوع آفتاب براى حجّ تمتّع قربةً الى الله تعالى.

مسأله: حدود مشعر (مزدلفة) كه به وسیله علامتهاى موجود تعیین شده است معتبر و وقوف خارج از مشعر مجزى نیست، و وقوف در مشعر از واجبات اساسى حج است اگر كسى عمداً آن را ترك نماید حجّش باطل است.

مسأله: وقوف در مشعر دو قسم است:

1 ـ وقوف اختیارى كه از اوّل اذان صبح روز عید قربان است تا اوّل طلوع آفتاب، و مقدار ركن، وقوف در این فاصله است هرچند كم باشد و اگر كسى پس از گذشتن چند دقیقه از اذان صبح عمداً از مشعر خارج شد و تا طلوع آفتاب نماند معصیت كرده امّا حجش صحیح است.

2 ـ وقوف اضطرارى مشعر دو وقت است: یكى از اوّل اذان مغرب شب عید تا اذان صبح، و دیگرى از اوّل طلوع آفتاب روز عید قربان تا ظهر همان روز.

مسأله: براى مردان در صورت اختیار وقوف اختیارى واجب است، امّا زنان و كودكان و بیماران و كسانى كه از دشمن ترس دارند و اشخاص ضعیف كه در شلوغى اذیت مى شوند، مانند پیرمردان جایز است به همان وقوف اضطرارى اول (مقدارى از شب عید، از اذان مغرب به بعد) اكتفا نمایند و حج آنها صحیح است و كفّاره نیز ندارد، و افرادى كه لازم است همراه این جمع باشند حكم همین جمع را دارند، یعنى به همان وقوف اضطرارى اكتفا مى كنند و كفّاره ندارند.

مسأله: كسانى كه جاهل به حكم یا موضوع بوده و یا ناسى و مضطرّ باشند به همان وقوف اضطرارى اكتفا نموده و كفّاره نیز ندارند.

مسأله: اگر وقوف اختیارى (مابین اذان صبح روز عید تا طلوع آفتاب) و اضطرارى اوّل (از اذان مغرب تا اذان صبح شب عید) را درك نكرد لازم است وقوف اضطرارى دوّم را (كه مقدارى از اوّل آفتاب صبح عید است تا ظهر) انجام دهد.

مسأله: درك وقوفین چند قسم است:

1 ـ تنها وقوف اختیارى عرفه را درك كند و از وقوف به مشعر معذور باشد (به جهت اضطرار یا سایر عذرها) در این صورت حج صحیح است.

2 ـ تنها وقوف اضطرارى عرفات را درك كرده باشد (مقدارى از شب عید) حج او صحیح نیست.

3 ـ تنها وقوف اختیارى مشعر را درك كرده باشد و عمداً وقوف عرفات را ترك نكرده باشد بلكه به جهت عذرى ترك شده، حج صحیح است اما اگر عمداً وقوف به عرفات را ترك كرده باشد حج صحیح نیست.

4 ـ تنها وقوف اضطرارى مشعر را درك نماید، اگر وقوف عرفات را عمداً ترك نكرده باشد حج صحیح است و اگر عمداً وقوف عرفات را ترك كرده باشد حج صحیح نیست.

5 ـ هر دو وقوف اختیارى عرفات و مشعر را درك كند، حج صحیح است.

6 ـ اختیارى عرفه و اضطرارى مشعر را درك نماید، حج صحیح است.

7 ـ اضطرارى عرفه و اضطرارى مشعر را درك نماید، حج صحیح است.

8 ـ اضطرارى عرفه و اختیارى مشعر را درك نماید، حج صحیح است.

9 ـ هیچ یك از دو وقوف را درك نكند نه اختیارى و نه اضطرارى آن را، حج باطل است، از روى علم باشد یا جهل، معذور باشد یا نباشد.

مسأله: چنانچه محرم به احرام حج شد ولى حج از او فوت شد مانند اینكه هیچیك از وقوفین اختیارى و اضطرارى را درك نكرد، باید اعمال عمره مفرد را انجام دهد یعنى از نیّت احرام حج به احرام عمره مفرده عدول نماید و اعمال آن را انجام دهد و محلّ شود و بقیّه مناسك مثل اعمال منى و مكّه از او ساقط است.

مسأله: یكى از مستحبّات وقوف در مشعر، جمع آورى مقدارى سنگ ریزه است براى رمى جمرات در منى و جایز است بیشتر از آنچه رمى مى نماید بردارد كه اگر تعدادى خطا كرد از زیادى استفاده نماید گرچه اگر كم برداشت یا كم آورد مى تواند از ریگهاى منى یا وادى محسّر استفاده كند.