پژوهش و سازندگي بهار 1386; 20(1(پي آيند 74) در منابع طبيعي):107-113.
 
 
ارزاني حسين*,آذرنيوند حسين,مهرابي علي اكبر,نيكخواه علي,فاضل دهكردي ليلا
 
* دانشکده منابع طبيعي، دانشگاه تهران
 
 

وسعت مراتع ايران از يکسو و وابستگي دامداري به اين منابع از سوي ديگر سبب گرديده است که نحوه مديريت به گونه اي اتخاذ گردد تا مناسبترين اندازه واحد بهره برداري در چارچوب مديريت علمي مراتع و با توجه به ارتباط انسان، دام و مرتع با هدف افزايش درآمد، پايداري بهره برداري از مراتع و بازگشت سرمايه انتخاب شود. در تحقيق حاضر هدف اين بود که با انجام مطالعات پايه به حداقل مساحت مورد نياز دامداران در استان سمنان دست يافت. از آنجا که بر اساس شرايط اکولوژيکي در هر منطقه آب و هوايي ميزان توليد و بالطبع ميزان ظرفيت مراتع متفاوت است، پاسخگويي به هزينه ساليانه خانوار در نگهداري تعداد مشخص دام، مساحت مرتع متفاوتي را طلب ميکند. بدين منظور در 7 منطقه آب و هوايي استان سمنان هزينه خانوار با متوسط 4/5 نفر معادل 9644 هزار ريال (سال 1378) برآورد گرديد. همچنين درآمد يک گله 100 راسي گوسفند بصورت خالص 6288 هزار ريال و درآمد يک گله 100 راسي بز 4683 هزار ريال محاسبه گرديد. بنابراين حداقل مساحت مورد نياز در اقليم فراخشک، جهت تامين هزينه يک خانوار، 800 تا 1000 هکتار، در اقليم خشک بياباني براي مراتع قشلاقي بين 715 الي 895 هکتار و در مراتع ييلاقي 282 الي 352 هکتار، در مراتع واقع در اقليم نيمه خشک براي مراتع ييلاقي 370 تا 465 هکتار و مراتع قشلاقي معادل 571 الي 715 هکتار، اقليم مديترانه اي 247 تا 310 هکتار، در اقليم نيمه مرطوب 255 و 316 هکتار و در اقليم مرطوب بطور متوسط 202 يا 252 هکتار مرتع براي دوره چرايي 4 ماه ه لازم مي باشد. همچنين در مراتع موجود در اقليم خيلي مرطوب حداقل مساحتي معادل 227 يا 285 هکتار بايد در نظر گرفت.

 
كليد واژه: حداقل مساحت مرتع، قشلاق، ييلاق، هزينه خانوار، اقليم، درآمد يک گله 100 راسي
 
 

 نسخه قابل چاپ