پژوهش و سازندگي بهار 1386; 20(1(پي آيند 74) در منابع طبيعي):17-24.
 
 
اسماعيل زاده اميد*,حسيني سيدمحسن,طبري كوچكسرايي مسعود
 
* دانشگاه تربيت مدرس
 
 

سرخدار (Taxus baccata L.) از معدود درختان سوزني برگ بومي ايران است كه بجا مانده از بقاياي رويش هاي دوران سوم زمين شناسي مي باشد. ذخيره گاه سرخدار افراتخته يکي از رويشگاه هاي سرخدار جنگلهاي شمال است كه در آن درختان سرخدار با قدمت بسيار بالا (سن برخي از آنها به بيش از هزار سال هم مي رسد) به طور انبوه و گاهي به صورت توده هاي خالص رويش دارند. به منظور تعيين جوامع گياهي سرخدار، پوشش گياهي اين رويشگاه بر اساس مكتب براون - بلانكه مورد مطالعه قرار گرفت. در اين مطالعه داده هاي فيتوسوسيولوژي برداشت شده از 27 رولوه 400 متر مربعي و با استفاده از تابلوي فيتوسوسيولوژيك براون - بلانکه دو جامعه ممرز - سرخدارستان (Carpineto betulus- Taxetum baccatae) و لور – سرخدارستان (Carpineto orientalis - Taxetum baccatae)، به همراه سه زير جامعه و دو واريانت تشخيص داده شد. بررسي همبستگي فاکتورهاي شکل زمين (ارتفاع از سطح دريا، شيب دامنه و جهت شيب) با جوامع سرخدار نشان داد که پراکنش جوامع مذکور اساسا تحت تاثير عامل شيب قرار دارد. محاسبه ضريب تبيين نشان ميدهد که 76 درصد عامل تفکيک دو جامعه سرخدار، فاکتور شيب مي باشد. در جامعه ممرز - سرخدارستان که در شيبهاي کمتر از 70 درصد حضور مي يابد، گونه هاي ممرز  (Carpinus betulus) و سرخدار (Taxus baccata) با بيشترين ميزان وفور به عنوان گونه هاي غالب اشكوب فوقاني بوده و گونه درختچه اي خاس (Ilex spinigera) فراوانترين گونه زيراشكوب مي باشد. اما در جامعه لور – سرخدارستان که در شيبهاي بيشتر از 70 درصد حضور مي يابد، گونه هاي لور (Carpinus orientalis) و سرخدار (Taxus baccata) به عنوان گونه هاي غالب اشكوب فوقاني بوده و گونه Festuca drymeia به همراه گونه درختچه اي پيرو Juniperus communis ssp hemisphaerica  داراي بيشترين غلبه در ميان گونه هاي زيراشكوب مي باشند.
 
كليد واژه: جامعه شناسي گياهي، براون - بلانکه، جامعه ممرز - سرخدارستان، جامعه لور - سرخدارستان، جنگلهاي خزري، افراتخته، ايران
 
 

 نسخه قابل چاپ