اتيسم چيست؟ 

بابک پسري 6 ساله است که از طرف پزشک متخصص اطفال جهت بررسي به روانپزشک اطفال معرفي شده است . والدين اظهار مي کنند که کودک تا سن 5/1 سالگي از نظر گردن گرفتن ، نشستن و راه رفتن کاملا طبيعي ولي شروع تکلم با تاخير بوده است . در حدود دو سالگي خانواده متوجه پسرفت تکلمي کودک شده اند بطوريکه کلمات قبلي را استفاده نمي کرده و يا نابجا و غلط استفاده مي کرده است . در حال حاضر در برقراري روابط با همسالان مشکل دارد و قادر به دوستيابي نيست. هنگام حضور در مهد کودک بصورتي رفتار مي کند که گويي هيچکس در کلاس حضور ندارد. تماس چشمي محدود است ويا خيره مي شود . در مقابل رفتار محبت آميز والدين واکنش نشان نمي دهد . 

در خانه بيشتر در خودش است وبه نظر مي رسد در دنياي خيالي خودش سير مي کند . کلمات و جملات ديگران را بدون درک مفاهيم تکرار ميکند و گاه عبارات شنيده شده فعلي را تکرار ميکند . کمتر از ضمير من استفاده مي کند و خودش را به نام صدا مي کند .مفاهيم و دستورات را درک مي کند ولي توجه و تمرکز خيلي کم است بطوريکه کوچکترين محرک محيطي موجب حواس پرتي در او مي شود. حرکات تکراري دارد مثلا مدتها با چرخ ماشين اسباب بازيش سرگرم مي شود و يا ساعتها کليد برق را روشن و خاموش مي کند ويا با دگمه هاي کنترل تلوزيون بازي مي کند . 

علاقه خاصي به وسايل مکانيکي دارد مثلا حرکت پنکه ، ماشين لباسشويي و يا صداي جارو برقي توجه او را جلب مي کند . از طرف ديگر به آگهي هاي تبليغاتي علاقه خاص نشان مي دهد و ريتم کلام و آهنگها را بصورت طوطي وار تکرار مي کند . گاهي اوقات دستش را در وضعيت غير عادي نگه مي دارد و يا مرتب با دست به صورتش ضربه مي زند . مدتها در گير تکان خوردن ، چرخيدن و .... مي شود.عادات خاصي دارد مثلا در خانه از مسير مشخصي حرکت مي کند . با اسباب بازيهايش درست بازي نمي کند .مثلا با ترتيب معين آنها را در رختخوابش مي چيند بطوريکه خلاف آن موجب نگران شدن او مي گردد . ازطرف ديگر در بررسيهاي آزمايشگاهي ، نوار مغزي و سي تي اسکن مغزي انجام شده مورد خاصي نشان داده نشده است . با توجه به تاريخچه ، ارزيابي روانشناسي و روانپزشکي ، کودک مبتلا به اختلال اتيستيک است .


اتيسم چيست ؟

اتيسم نوعي اختلال رشدي است که با رفتارهاي ارتباطي و کلامي غير طبيعي مشخص مي شود . علايم آن اختلال در سه سال اول زندگي بروز مي کند . علت اصلي اختلال ناشناخته است و در پسران شايعتر از دختران است . وضعيت اقتصادي ، اجتماعي ، سبک زندگي و تحصيلات والدين نقشي در بروز اتيسم ندارد . 

اين اختلال بر رشد طبيعي مغز در حيطه تعاملات اجتماعي و مهارتهاي ارتباطي تاثير مي گذارد . کودکان و بزرگسالان مبتلا به اتيسم در ارتباط کلامي و غير کلامي ، تعاملات اجتماعي و فعاليت هاي مربوط به بازي مشکل دارند . اين اختلال ارتباط با ديگران و دنياي خارج را براي آنان دشوار مي سازد. در بعضي موارد رفتارهاي خود آزارانه و پرخاشگري وجود دارد . در اين افراد حرکات تکراري (دست زدن ، پريدن) ويا مقاومت در مقابل تغيير ديده مي شود و ممکن است در حواس بينايي ، شنوايي ، لامسه ، بويايي و چشايي نيز حساسيتهاي غير معمول نشان دهند . هسته مرکزي مشکل در اتيسم ، اختلال در ايجاد ارتباط است .

پنجاه درصد کودکان اتيستيک قادر نيستند از زبان خود به عنوان وسيله اصلي برقراري ارتباط با سايرين استفاده نمايند . عدم بکار بردن ضمير "من" از ويژگيهاي کلامي اين کودکان است . از مسايل ديگر تکلمي تکرار کلمات وجملات اطرافيان است .


انواع اختلالات نافذ رشد چيست ؟

چندين اختلال در زير گروه اختلالات نافذ رشد وجود دارد . اين اختلالات نافذ رشد آسيب شديد در چندين حوزه رشدي وجود دارد . افراديکه در طبقه بندي اختلالات نافذ رشد قرار مي گيرند در برقراري ارتباط اجتماعي دچار مشکل هستند ولي شدت آن متفاوت است .نکات عمده اي که تفاوت ميان اختلالات را بيان مي کنند در زير مطرح شده است :


اختلال اتيستيک : ارتباط ، تعامل اجتماعي و بازي تخيلي بطور مشخص آسيب ديده است . علايق ، فعاليتها و رفتارهاي تکراري ديده مي شود . اختلال در سه سال اول زندگي شروع مي شود .


اختلال آسپرگر: با آسيب در تعاملات اجتماعي و وجود فعاليتها وعلائق محدود مشخص مي گردد . تاخير در شروع تکلم وجود دارد ولي در حقيقت مبتلايان مشکل تکلمي کمتري دارند . هوش معمولا طبيعي و يا بالا تر از طبيعي است .


اختلال رت : سير پيشرونده اي دارد که فقط در دختران ديده مي شود. در ابتدا مراحل رشد طبيعي است ولي بعد مهارتهاي به دست آمده قبلي و توانايي استفاده هدفدار از دستها را از دست مي دهند و بجاي آن حرکات تکرار شونده دست ايجاد مي شود که بين سنين يک تا چهار سالگي شروع مي شود .


اختلال فرو پاشنده دوران کودکي: رشد حداقل در دوسال اول زندگي طبيعي است . از دست دادن جدي مهارتهايي که قبلا داشته است مشاهده مي شود.


اختلال نافذ رشد غير اختصاصي : به تنهايي علائم مشخص هيچيک از اختلالات بالا را نداشته و نمي توان آن را جزو يکي از طبقه بنديهاي فوق الذکر جاي داد.


علت اتيسم چيست؟

اتيسم يک ناتواني طولاني مدت است که منجر به اختلال عملکرد عصبي – رواني در فرد مي شود. گر چه اتيسم عارضه نادري است اما شيوع اتيسم حتي تا 20 مورد در هر000ر10 تولد زنده مي رسد. اگر چه علت اصلي کاملا شناخته شده نمي باشد اما در سالهاي اخير تحقيقات و مطالعات زيادي در اين زمينه صورت گرفته است . تحقيقات تاکيد زيادي بر منشا زيست شناختي و عصب شناختي در مغز دارد . در بسياري از خانواده ها سابقه اتيسم و يا اختلالات مربوط به آن وجود داشته است که مسائل مربوط به ژنتيک و ايمن شناسي در بحث سبب شناسي مطرح مي گردد. تا بحال ژن خاصي که مربوط به اتيسم باشد شناخته نشده است و پژوهشگران در مورد نقش ژنتيک در علت شناسي اتيسم اختلاف نظر دارند اما عده اي از آنها ترکيب چندين ژن را بعنوان علت اختلال مطرح مي کنند . چندين نظريه در باره اتيسم مطرح شده که هيچ يک به طور دقيق اثبات نشده است .


علائم اتيسم چيست ؟

بطور معمول افراد مبتلا به اتيسم حداقل نصف علائمي را که در زير عنوان شده است ، نشان مي دهند . اين نشانه ها از خفيف تا شديد متغير هستند . درموقعيت هاي کاملا متفاوت رفتارهايي که با سن کودک تطابق ندارد مشاهده مي گردد.

- اصرار به يکساني داشته و در مقابل تغيير مقاوم هستند
- مشکلات شديد تکلمي دارند
- در بيان نيازها مشکل دارند و بجاي استفاده از کلمات از اشارات و حرکات استفاده مي کنند
- کلمات و جملات ديگران را تکرار مي کنند.
- خنده وگريه بي دليل داشته و يا بدون علت مشخص نگران و مضطرب مي شوند.
- قشقرق به پا مي کنند و براي دلائلي که براي ديگران آشکار نيست شديدا پريشان مي شوند
- قادر نيستند با ديگران رابطه برقرار کنند
- دوست ندارند د رآغوش گرفته شوند و يا ديگران را در بغل گيرند
- تماس چشمي ندارند يا تماس آنها اندک است
- به روش آموزش معمول پاسخ نمي دهند
- با اسباب بازي درست بازي نمي کنند
- چرخيدن و تاب خوردن را خيلي دوست دارند
- احساس درد کمتر يا بيشتر از حد دارند
- از خطرات نمي ترسند
- پر تحرک يا کم تحرک هستند
- نسبت به اطرافيان واکنش عاطفي نشان نمي دهند
- به صحبتها ويا صداها پاسخ نمي دهند بطوريکه بنظر مي آيد ناشنوا هستند اگر چه حس شنوايي سالم است
- هفتاد در صد کودکان اتيسم ناتواني هوشي دارند
- در برخي از کودکان اتيستيک تواناييهاي خاص وجود دارد


باورهاي غلط درباره اتيسم :

1- کودکان مبتلا به اتيسم هرگز ارتباط چشمي برقرار نمي کنند
2- کودکان اتيستيک نبوغ دارند
3- کودکان مبتلا به اتيسم صحبت نمي کنند
4- کودکان اتيستيک قادر به نشان دادن محبت خود نيستند
5- اتيسم يک بيماري رواني است
6- منظور از پيشرفت اين کودکان يعني اينکه کاملا شفا يابند
7- کودکان مبتلا به اتيسم نمي توانند به ديگران لبخند بزنند
8- کودکان اتيستيک تماس جسمي محبت آميز برقرار نمي کنند

ما مي دانيم که اين کودکان تحريکات حسي را به گونه اي متفاوت درک مي کنند که موجب اشکال در ابراز محبت و برقراري ارتباط عاطفي درآنها مي گردد . اما به هر حال اين کودکان مي توانند . در صورتيکه اين کودکان را باور کنيم قادر به داد وستد عاطفي با آنها هستيم .

تعدادي از روشهاي درماني – توانبخشي شامل موارد زير هستند:
- دارو درماني
- رفتار درماني
- گفتاردرماني