سيدمهدی تقوی:
توجه به سيره امام صادق(ع) موجب رهايی جهان اسلام از وابستگی علمی است

گروه فعاليت‌های قرآنی: دبير چهارمين دوره مسابقات بين‌المللی قرآن دانشجويان مسلمان ضمن تشريح اهداف برپايی اين رقابت‌ها، توجه به سيره امام صادق(ع) در تحول علوم را مايه رهايی جهان اسلام از وابستگی علمی عنوان كرد.

به گزارش خبرگزاری قرآنی ايران(ايكنا)، چهارمين دوره مسابقات بين‌المللی قرآن دانشجويان مسلمان از 22 تا 25 شهريورماه در شهر تبريز برگزار می‌شود. اين دوره از رقابت‌ها شامل ويژگی‌ها و رويكردهايی است كه می‌توان به طرح مباحث ميان‌رشته‌ای و راهكارهای تحول در علوم با محوريت قرآن كريم اشاره كرد. در اين‌باره با حجت‌السلام والمسلمين سيدمهدی تقوی، دبير چهارمين دوره مسابقات بين‌المللی قرآن دانشجويان مسلمان و رئيس سازمان فعاليت‌های قرآنی دانشگاهيان كشور به گفت‌وگو نشستيم كه از نظر می‌گذرد.

*مسابقات بين‌المللی قرآن دانشجويان مسلمان دارای چه اهداف و چشم‌اندازهايی است؟

از همان ابتدای برگزاری اين مسابقات دغدغه هدف‌گذاری وجود داشت. نفس برگزاری مسابقات بين‌المللی قرآن كريم در همه اقشار امری مطلوب است و هر قدر برگزار شود باز هم جا دارد و نياز آن احساس می‌شود. برگزاری مسابقات بين‌المللی قرآن كريم برای گروه‌های مختلف هنرمندان، پزشكان، دانشجويان، اساتيد و .. اقدامی مطلوب محسوب می‌شود.

*بايسته‌های برپايی چنين برنامه‌های قرآنی در سطح بين‌المللی در چه مواردی مطرح می‌شود؟

تجربه فضای معنوی و شركت در رقابت‌های قرآنی فی‌نفسه كاری ارزشمند است و بايد به چنين برنامه‌های اهتمام داشته باشيم. البته بايد مراقب بود كه اين برنامه‌ها نبايد تالی فاسد و پيامد منفی به دنبال خود داشته باشد. اين پيامد منفی می‌تواند در زمينه اصراف خود را نشان دهد. ايجاد فضای قرآنی كه بيگانه با رسالت‌های يك برنامه بين‌المللی قرآن داشته باشد نيز از ديگر آسيب‌های اين برنامه‌ها است. ممكن است كه هم‌زمان اين برنامه‌ها در حال اجرا باشد و در جايی ديگر مسلمانان را قتل عام می‌كنند و اين رخداد هيچ انعكاسی در اين برنامه قرآنی نداشته باشد.

اگر برنامه‌ای به اين شكل ايجاد شود دارای آسيب و انحراف است و اين شيوه را مخالفان مكتب اهل بيت(ع) دنبال كردند و با پررنگ كردن جايگاه قرآن به شكل غيرمنطقی، نقش اهل بيت(ع) را كم‌رنگ كردند و تمام وظيفه را در حفظ و تلاوت ظاهری قرآن خلاصه كنند. آنها با اين شكل يك ظاهر دينی برای خود دست و پا می‌كنند كه اتهام غيردينی بودن به آنها وارد نشود. اگر ما مراقب آسيب‌ها و آفات مسابقات بين‌‌المللی قرآن كريم باشيم اين برنامه‌ها مبارك است.

هر قدر كه بتوان از اين مسابقات در جهت گسترش شناخت قرآن و الگوسازی قرآن صورت گيرد استفاده بهينه‌ای از اين فرصت صورت گرفته است هرچند كه حداقل‌های آثار اين مسابقات بين‌المللی قرآن كريم ارزشمند است زيرا هر حركتی كه در راستای انس با قرآن باشد، به ويژه آنكه در سطح بين‌المللی انجام شود ارزشمند است. اينكه آوازه قرآن در دنيا طنين‌انداز شود باعث مجد و عظمت وگستردگی اسلام می‌شود و اين امر مصداق تعظيم شعائر الهی در اين آيه است «ذَلِكَ وَمَن یُعَظِّمْ شَعَائِرَ اللَّهِ فَإِنَّهَا مِن تَقْوَى الْقُلُوبِ: اين است [فرايض خدا] و هر كس شعاير خدا را بزرگ دارد در حقيقت آن [حاكى] از پاكى دل‌هاست».

*اين دوره از رقابت‌ها چه رويكردهای جديدی در زمينه محتوايی دارد؟

چيزی كه در اين دوره سعی شد به آن توجه شود پررنگ‌كردن رويكرد علمی و دانشگاهی اين دوره از مسابقات بود كه در ادوار قبلی هم به اين موضوع توجه شده بود ولی سعی كرديم گام‌های بيشتری در اين عرصه برداريم. در فضای علمی جهان اسلام ما احتياج به يك نهضت علمی داريم. بحث تحول در علوم با محوريت قرآن كريم يكی از موضوعاتی است كه مورد مطالبه مقام معظم رهبری است و مخصوص به ايران نيست، بلكه دنيای اسلام برای اينكه به آزادی كامل برسد علاوه بر استقلال سياسی بايد استقلال علمی نيز پيدا كند و تا وقتی كه اين موضوع محقق نشود ما سيطره دنيای مادی در جهان اسلام را مشاهده می‌كنيم. به همين خاطر در كشورهای اسلامی انقلاب‌هايی صورت می‌گيرد و استقلال سياسی را به همراه دارد ولی باز هم دست استعمار در اين كشورها نفوذ دارد.

اين تحول در علوم بايد با كمك همه كشورهای اسلامی باهم انجام شود و بحث تحول در علوم دقيقاً محل درگيری ورويارويی جهان اسلام با غرب است. علم باعث سلطنت و نفوذ است و هر كس آن را به دست آورد فرمانروايی می‌كند. برای ايجاد يك حركت جمعی در بين جهان اسلام و همسويی آن در مسير تحول علوم، نيازمند الگوگيری از شخصيت حضرت امام صادق(ع) است و به همين خاطر مراسم افتتاحيه چهارمين دوره مسابقات بين‌المللی قرآن دانشجويان مسلمان در شب شهادت حضرت امام صادق(ع) برگزار می‌شود.

*آيا شروع مراسم اين دوره از مسابقات در شب شهادت حضرت امام صادق(ع) مناسبت محتوايی با رويكردهای اين رقابت‌ها دارد؟

در زمان امام صادق(ع) تحول گسترده علمی انجام شد و ايشان چهار هزار شاگرد كه بيشتر آنها از اهل سنت هستند، تربيت فرمودند و حضرت در واقع سرفصل‌ها و كليات اين تحول را در رشته‌های مختلف مطرح فرمودند كه باعث شد تمدن اسلامی يك چهره جديد به خود بگيرد و بتواند در رشته‌های مختلف صاحب مبنا باشد و يك نهضت علم يبا محوريت قرآن كريم شكل گرفت.

در اهل سنت ارادات ويژه‌ای به اما صادق(ع) وجود دارد و بزرگان آنها به شاگردی و حضو در كلاس درس امام صادق(ع) افتخار می‌كنند. اين سابقه مشترك بايد در مسابقات بين‌المللی قرآن دانشجويان مسلمان نيز پررنگ شود.

اگر ما بخواهيم دوباره به آن مجد و عظمات خود برگرديم بايد همه جهان اسلام تحول علوم با محوريت قرآن كريم را در دستور كا رخود قرار دهد و اين نقطه می‌تواند نقطه رهايی باشد. همانگونه كه عاشورا نقطه رهايی و مبارزه با ظلم و استكبار است و يك ادبيات مشترك ايجاد می‌كند، در حوزه علمی هم امام صادق(ع) به صورت خاص‌تر می‌تواند برای جهان اسلام مايه رهايی از وابستگی علمی باشد. ما در اين پيچ بزرگ تاريخی نيازمند تمسك به سيره اين امام هستيم تا روح ايمان و انگيزه لازم را در همه به خصوص دانشجويان ايجاد كند. دانشجويان قرآنی در واقع فرماندهان اين جبهه هستند و بايد با پيوند عميق معارف قرآنی بتوانند در حوزه رشته‌ای خود اصلاحات لازم را زمينه‌سازی كنند.

برنامه‌های ديگری همچون ديدار با مقام معظم رهبری در صورت امكان، نشست‌های تخصصی با حضور برجسته‌ترين اساتيد و كارشناسان و ... نيز در راستای برپايی چهارمين دوره مسابقات بين‌المللی قرآن دانشجويان مسلمان تدارك ديده شده است.