استان همدان پيشرو در جمع‌آوري تاريخ شفاهي دفاع مقدس

» سرویس: فرهنگ حماسه - حماسه

مديركل بنياد حفظ آثار و نشر ارزش‌هاي دفاع مقدس استان همدان گفت: اين استان جزو استان‌هاي پيشرو در جمع آوري تاريخ شفاهي دفاع مقدس است

 

 

به گزارش سرويس فرهنگ حماسه خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا)، جعفر زمرديان اظهاركرد: در اين راستا حدود 20 پروژه مربوط به پیشکسوتان دفاع مقدس در صورت تامين اعتبار، آماه چاپ و بهره‌برداري مي‌شود.

 

وي در ادامه با اشاره به مؤثر بودن آموزش در روند فعاليّت‌های تاریخ شفاهی استان همدان گفت:البته متأسفانه نتواستيم تئوري‌‌هاي مطرح شده در کلاس‌های آموزشی را عملي كنيم؛ دلیلش هم این است که سیاست‌های متنوع و متعددّی وجود داشته و از دو سال پيش، و مخصوصاً از امسال تکلیف‌مان را غالباً می‌دانیم که روند مصاحبه‌ها چگونه بايد باشد.

 

 

زمرديان در عين حال گفت: مرکز ملی اسناد و كتابخانه دفاع‌مقدس نيز ضمن ارائه راهنمايي‌هاي لازم، برنامه‌هاي مد نظر را مطالبه و سطح جایگاه و کیفیت مطالب را یادآوری می‌کند و ما از مشاوره‌هاي فكري و مالي انجام شده اين مركز تقدير مي‌‌كنيم.

 

 

وي ضمن اشاره به برقراري تعامل با ساير ادارات استان‌ها به منظور پیشبرد پروژه تاریخ شفاهی گفت: معاونت‌های پژوهشی در اين زمينه با هم ارتباط دارند ولی بنده شخصا طی این دو سال و در سفر به چند استان، از تجارب آنها استفاده كرده‌ام. حوزه تحقيق و پژوهش استان‌ها یکی حوزه‌هايي بوده كه بیشترین وقت را صرف كرده‌ايم. بعد از ماه مبارك نيز اين رويه ادامه خواهد يافت.

 

 

زمرديان ادامه داد: استان همدان به لحاظ برخورداري از متخصصان پتانسیل خوبی دارد و باید از سردار حسام،سردار همدانی،سردار شادمانی،سردار مهدی کیانی و دیگر فرماندهان ارشد همدان که در زمان مدیریت سردار حسام در این اداره كل بنياد حفظ آثار بحث جمع‌آوري تاریخ جنگ استان را شروع و در قالب پنج مقطع این موضوع را برنامه‌ریزی کردند تقدير كنم چون مصاحبه‌هاي زيادي در اين راستا انجام شد. تاریخ شفاهی ما خیلی مهم است و باید از نویسندگان قوي استفاده کنیم و در اين راستا برای انجام پروژه‌هايي چون کتاب‌های «الوند تا قراویز»، «بهار 82» «مهتاب خیّن» نویسندگان و ناشران مطرحي فعاليت كردند و موفقيت حاصل شد. از سوي ديگر، این كتب در ایام برگزاري كنگره شهداي همدان رونمایی شدند بنابراين از اعتبارات کنگره استفاده کردیم، اما در حال حاضر کتاب دوم و چهارم تاریخ جنگ ما به خاطر نبود اعتبار روی زمین مانده است.

 

 

وي همچنين خواستار برنامه‌ریزی و تمرکز سیاست‌گذاری کلی و كلان از سوي پژوهشگاه علوم و معارف دفاع مقدس شد و گفت: امسال با توجه به رویکرد مناسب در برنامه‌های پژوهشگاه، شش پروژه تعریف کرده‌ایم و اميدواريم اين سیاست‌گذاری براي هميشه برقرار باشد و با اختصاص اعتباري مناسب طي دو يا سه سال براي استاني مثل همدان که ظرفیت برای تاریخ شفاهی دارد،ما نيز بتوانيم با ناشر و یا نویسنده و یا تیم اجرایی با خيال راحت كار كنيم و شاهد سياست‌هاي دوگانه نباشيم تا كار هرچه زودتر به سرانجام برسد.

 

 

زمرديان اقدام پژوهشگاه علوم و معارف دفاع مقدس در برقراري ارتباط با سازمان بازنشستگان نیروهای مسلح را موثر دانست و گفت: با امير خليليان رئيس سازمان بازنشستگان نیروهای مسلح استان همدان در مورد شناسايي نقاط مشترک و بهره‌مندي‌ از پتانسیل بازنشسته‌ها نشستي خواهيم داشت تا خاطرات آنها را گردآوری کنیم و انجام مصاحبه‌های لازم را با امیران و فرماندهان نیروهای نظامی و انتظامی در دستور کار قرار بدهیم. و اگر همين روش پژوهشگاه ادامه يابد، تبدیل به یک فرهنگ می‌شود و وقتی تبدیل به یک فرهنگ شد همان برنامه‌ریزی‌ها را به دنبال دارد و ما می‌توانیم با یک برنامه‌ريزي مناسب کار را دنبال کنیم.

 

 

وي در مورد بازخورد فعالیت‌های تاریخ شفاهی در استان همدان هم گفت: تاكنون 160 عنوان کتاب چاپ کردیم كه بخشي از اين كتاب‌ها شامل تاریخ شفاهی بوده است. بعضي از اين كتاب‌ها نيز به دليل استقبال زياد، تجديدچاپ مي‌شوند. کتاب‌هایی همچون «مهتاب خیّن»، «ده متری چشمان کمین»، « خاطرات سردار شادمانی با عنوان قصه‌های جنگ» یا «تکلیف است برادر از سردار همدانی»از اين نوع هستند. البته كتاب «سهم من از چشمان تو» نوشته سردار حميد حسام نيز مي‌تواند ارتباط خوبي با مخاطب برقرار كند.

 

 

زمرديان همچنين در ارزيابي خود از افق تاریخ شفاهی گفت: دلمان می‌خواهد که ایده‌آل‌نگر باشيم و بلندپروازی کنیم و استان همدان توان كافي براي تحقق اين امر را دارد. حدود 70 هزار رزمنده را شناسايي كرده‌ايم كه در حال استخراج اطلاعات مربوط به آنها هستيم و مي‌توانيم با استفاده از خاطرات حداقل 700 نفر از اين تعداد كه از ممتازان دفاع مقدس بودند تاريخ شفاهي استان را تدوين كنيم. از سوي ديگر، رزمندگان دفاع مقدس پا به سن گذاشته‌اند و در صورت جمع‌آوري نشدن خاطرات آنها كه اسناد گويا هستند، معلوم نيست 50 سال ديگر با چه خلائي روبرو خواهيم شد. علاوه بر اين مي‌توان از دل اين خاطرات ،فيلم‌هاي مستند تلويزيوني و يا متون نمايشي خوبي تهيه كرد.

 

 

زمرديان در بخشي ديگر از سخنانش اعلام كرد: يک کمیته تألیف و تدوین از مجموع کمیته‌های کنگره شهداي استان تشكيل داده‌ايم تا ادارات ارشاد، حوزه هنری، بنیاد شهید و جهاد را درگير كار كنيم اما خروجي كار آن طور كه مي‌خواستيم نشد و عمدتاً بيشتر كارها را خودمان انجام داديم.

 

 

وي گفت: اگر پژوهشگاه علوم و معارف دفاع مقدس شيوه‌اي كه با دانشگاه‌ها برای دو واحد درسی دفاع مقدس و یا سازمان بازنشستگان نیروهای مسلّح در نظر گرفته است براي بحث تاريخ شفاهي نيز در نظر بگيرد و تفاهم‌نامه‌هايي با معاونت فرهنگی وزارت ارشاد امضا كند آنها نيز ورود خوبی پیدا می‌كنند.

 

 

زمرديان در مورد تجارب به دست آمده در مورد تاريخ شفاهي نيز گفت: وقتي كتاب «ده متری چشمان کمین» چاپ شد احساس کردیم تقاضای خوب و علاقه‌مندی‌های زیادی را به خودش جلب کرده و خیلی‌ها دنبالش هستند و سال گذشته که پژوهشگاه این کتابها را از ما خواست و ما نزدیک به 50 جلد برای آنها تهیه کردیم، احساس‌ مي‌كنيم كه با استانداردهای مشخص شده‌ از سوي پژوهشگاه علوم و معارف دفاع مقدس همخوانی دارد. اين كتاب‌ها حتی به عنوان الگو برای سایر استان‌ها ارسال و معرفی شد.

 

 

وي همچنين ضمن گرامي‌داشت ياد و خاطره سردار احمد سوداگر رئيس پژوهشگاه علوم و معارف دفاع مقدس گفت: من به كتاب «جاده‌هاي سربي» سردار شهید سوداگر خیلی علاقه دارم. البته كتاب‌هاي «دا» و «غواصان بوی نعنا می‌دهند»نيز از ديگر كتاب‌هاي مورد علاقه من هستند. بخشي از اين كتاب خاطرات بچه‌های غواصی است که شب عملیات با آنها بودم.

 

 

زمرديان در مورد نحوه انتخاب مصاحبه شونده‌ها براي جمع‌آوري تاريخ شفاهي هم اظهار كرد:فرماندهان عالی دوران دفاع مقدس و افراد شاخصی که در زمینه‌های مختلف نظامی، رزمی و پشتیبانی دارند و یا افرادي که سوژه‌های منحصر به فردی در دوران دفاع مقدس هستند براي مصاحبه انتخاب شدند. بخشي از معیارهای انتخابی در رابطه با مصاحبه کننده‌ها و مصاحبه شونده‌ها در قالب دستورالعمل به ما اعلام می‌شود. قالب معیارهای اعلام ‌شده مبتنی بر یک عقبه پشتیبانی است. یعنی یک تجربه در پشتش وجود داشته است. در اعلام این دستورالعمل‌ها وقتی ما تجارب را با دستورالعمل‌ها ادغام می‌كنيم به جرأت می‌توانيم بگوییم که تا حد زیادی موّفق شده‌ایم. ضمن اینکه از جمله عوامل موفقيت اين پروژه‌ها مخاطبان هستند. یعنی وقتی مصاحبه‌های ما در قالب یک کتاب و یا گفت‌وگو در جراید،ماهنامه‌ها و یا فصلنامه‌های کشوری تنظیم و توزیع شد با اقبال عمومی روبرو شد.

 

 

وي چاپ کتاب‌های «مهتاب خیّن»، «بهار 82 »، «ده متری چشمان کمین»، «تکلیف است برادر از سردار همدانی» را از جمله محصولات تاريخ شفاهي در استان همدان برشمرد.

 

 

زمرديان در مورد نويسندگان كتاب‌ها نيز توضيح داد: در اين زمينه ما از کسانی استفاده می‌کنیم که اشرافیت بیشتری به این موضوعات دارند. خود مصاحبه شونده‌ها هم به عنوان مصاحبه‌گر و یا تدوین کننده ورود پیدا کرده و نقش مهمی را ایفا کردند ولی می‌توانیم به جرأت بگوییم که تقریباً تمام موارد تدوین شده ما با استفاده از مصاحبه‌گرهایی بوده که توانایی و تجربه خوبی داشتند. دلیل این صحبت من هم این است که وقتی این کتب منتشر شد ما آنها را به خواص دفاع مقدسی دادیم و از استقبال خوبی برخوردار شدند یا وقتی که جلسات نقد و بررسی آثار گذاشتیم آنجا بیشتر متوجه این موضوع شدیم.

 

 

انتهاي پيام