حجاب در برابر أُولِي الإِرْبَةِ


سؤال: منظور از کسانى که تمايل به زن ندارند چه کسانى مى باشند؟
 
جواب: يازدهين گروهى که در آيه 31 سوره «نور» مستثنا شده اند «أُولِي الإِرْبَةِ مِنَ الرِّجالِ» است.
«اربة» در اصل از ماده «ارب» (بر وزن عرب) ـ چنان که «راغب» در «مفردات» مى گويد ـ به معنى شدت احتياج است که انسان براى بر طرف ساختن آن چاره جوئى مى کند، گاهى نيز به معنى حاجت به طور مطلق استعمال مى شود.
و منظور از «أُولِي الإِرْبَةِ مِنَ الرِّجالِ» در آيه فوق کسانى هستند که ميل جنسى دارند و نياز به همسر، بنابراين «غير اولى الاربة» کسانى را شامل مى شود که اين تمايل در آنها نيست.
در اين که منظور از اين عنوان چه کسانى است؟ در ميان مفسران گفتگو است:
بعضى آن را به معنى پير مردانى دانسته اند که شهوت جنسى در آنها خاموش شده است، مانند: القواعد من النساء: «زنانى که از سر حدّ ازدواج بيرون رفته اند و از اين نظر بازنشسته شده اند».
بعضى ديگر آن را به مردان خَصِىّ: «خواجه».
و بعضى ديگر به «خنثى» که آلت رجوليت مطلقاً ندارد، تفسير کرده اند.
اما آنچه بيش از همه مى تواند قابل قبول باشد و در چند حديث معتبر از امام باقر(عليه السلام) و امام صادق(عليه السلام) نقل شده، اين است که: منظور از اين تعبير، مردان ابلهى است که به هيچ وجه احساس جنسى ندارند، و معمولاً از آنها در کارهاى ساده و خدمتکارى استفاده مى کنند، تعبير به «التابعين» نيز همين معنى را تقويت مى کند.
اما از آنجا که اين وصف، يعنى عدم احساس ميل جنسى درباره گروهى از پيران صادق است بعيد نيست مفهوم آيه توسعه داشته و اين دسته از پير مردان نيز در معنى آيه داخل باشند.
در حديثى از امام کاظم(عليه السلام) نيز روى اين گروه از پير مردان تکيه شده است.
ولى به هر حال مفهوم آيه اين نيست که اين دسته از مردان همانند محارمند، قدر مسلّم اين است که پوشيدن سر يا کمى از دست و مانند آن در برابر اين گروه واجب نيست.(1)
 
 
1. تفسير نمونه، جلد 14، صفحه 484.

منبع : پایگاه اطلاع رسانی دفترآیت الله العظمی مکارم شیرازی(مدظله)