بهرامپور:
مترجم قرآن پيش از هر چيز بايد متخصص تفسير باشد

گروه ادب: ابوالفضل بهرامپور با اشاره به ويژگی‌های مترجم قرآن كريم تأكيد كرد: مترجم قرآن بايد پيش از آنكه به ترجمه روی آورد، كارشناس و متخصص تفسير قرآن و آگاه از ظرائف اين حوزه باشد.

ابوالفضل بهرامپور، مترجم و مفسر قرآن كريم

ابوالفضل بهرامپور، مترجم و مفسر قرآن كريم در گفت‌وگو با خبرگزاری قرآنی ايران(ايكنا)، درباره ويژگی‌های مترجم قرآن اظهار كرد: مترجم بايد نسبت به ترجمه قرآن دقت داشته باشد. همچنين مترجمان بايد به تفسير آشنا و در اين حوزه صاحب‌نظر باشند؛ زيرا ترجمه در اين حوزه ظرائف دشواری دارد كه بايد مورد نظر قرار گيرد. گاه مشكلاتی در حين ترجمه روی می‌دهد كه در نتيجه آن، ناآشنايی‌ها و نابلدی‌ها آشكار می‌شود.

نويسنده «نسيم حيات» با اشاره به آيت‌الله العظمی مكارم شيرازی به عنوان يكی از مترجمان بزرگ كشورمان، گفت: از ترجمه اين فقيه ايرادات بسياری در مجله بينات ارائه كرده بودند كه سبب تعجب من شد و اين سئوال را در ذهنم پديد آورد كه نبايد اين مجتهد تا اين حد دچار اشتباه شده باشد. بعد متوجه شدم كه فرد مورد نظر از اطلاعات كافی، صحيح و لازم در حوزه ترجمه قرآن برخوردار نبوده است و همين موضوع سبب شده بود كه چنين ايرادهايی را به ترجمه اين مجتهد وارد آورد.
مصاحبه پيشين را اينجا بخوانيد.

بهرامپور از مترجمانی ياد كرد كه بدون توجه به اينكه فعل آيه مثنی يا جمع و حاضر يا غائب است، تنها به مفهوم كلام توجه كرده و آيه را به فارسی برگردانده است، بدون اينكه در آيات وحی دقت كند. اين نحوه ترجمه دارای مشكلات بسيار است به طوری كه روح آيات را منتقل و معنی نكرده است.

اين مترجم در بخش ديگری از سخنانش با تأكيد بر اينكه نمی‌توان گفت چنين ترجمه‌ای اشتباه است، اظهار كرد: ترجمه بايد علاوه بر اينكه روح آيه را بيان می‌كند، به مثنی و جمع بودن و حاضر و غايب بودن افعال آيه نيز دقت داشته باشد و اين نكته را به خوبی منعكس كند.

 بهرامپور:
ترجمه بايد علاوه بر اينكه روح آيه را بيان می‌كند، به مثنی و جمع بودن و حاضر و غايب بودن افعال آيه نيز دقت داشته باشد و اين نكته را به خوبی منعكس كند

وی با بيان اين مطلب از خاطره چاپ ترجمه‌اش به كوشش سازمان تبليغات اسلامی ياد كرد كه حجت‌الاسلام و المسلمين خاموشی، رياست اين سازمان با تأكيد بر اينكه نمی‌توان شمار واژگان ترجمه را به گونه‌ای استفاده كرد كه همراه با آيه و در زير آن به پايان برسد، وعده داده بود كه اگر وی توانست چنين ترجمه‌ای را ارائه كند، برابر 300 هزار نسخه از ترجمه اين مترجم را به چاپ برساند. كه در همين راستا بهرام‌پور اين ترجمه را انجام داد، به طوری كه هر كجا كه آيه تمام می‌شد، ترجمه نيز عيناً و زير آن به پايان می‌رسيد. كه بر اين اساس، سازمان تبليغات 800 هزار نسخه از اين ترجمه را به چاپ رساند.

استفاده فراوان از پرانتز در شرح ترجمه قرآن ناشی از نیافتن معادل مناسب کلمات است

بهرامپور در ادامه اين مطلب و با اشاره به اينكه چنين ترجمه‌ای برای اولين بار در ايران منتشر شد، اظهار كرد: ترجمه ديگری در دست دارم كه دارای واژگان است و در حاشيه صفحه آن، لغت‌های متن نيز آورده شده است و با عنون ترجمه قرآن با واژگان آن را منتشر خواهم كرد. اين ترجمه برای دانشگاه‌ها و برخی حوزه‌های علميه قابل استفاده است.

وی از الهام شدن اين طرح در مدينه منوره و در كنار حرم مطهر نبوی ياد كرد و افزود: هم‌اكنون 100 صفحه از اين قرآن را كه برابر پنج جزء است ترجمه كرده‌ام و اكنون تأسف می‌خورم كه چرا دير به اين موضوع التفات پيدا كردم.

بهرامپور همچنين درباره نزديك شدن ترجمه به متن آيات وحی، گفت: در اين رابطه گاهی بايد به پرانتز پناه ببريم. البته در ترجمه زنده‌ياد آيت‌الله العظمی مشكينی، آن قدر از پرانتز استفاده شده است كه ترجمه آيات را شبيه به شرح كرده است. بر اين اساس اگر مترجم زياد به پرانتز پناه ببرد نشان می‌دهد كه نتوانسته است به درستی آيه را درك كند يا معادل فارسی آن را به گونه‌ای پيدا كند كه به پرانتز پناه نبرد.

وی با اشاره به اينكه ترجمه‌های قرآن در قالب 1200، مشتمل بر 600 صفحه قرآن و 600 صفحه ترجمه آيات است، ادامه داد: در تفسير يك جلدی كه به نگارش درآورده‌ام، ترجمه قرآن در زير متن آيات ارائه شده است و در زير شماره آيه، متن ترجمه تمام می‌شود. در صفحه مقابل نيز طی دو ستون خلاصه تفسير آيات صفحه مقابل را بيان كرده‌ام.

بهرامپور در بيان دليل نگارش تفسير يك جلدی از قرآن كريم، گفت: تفسير نمونه در 27 جلد و الميزان نيز در 20 جلد نوشته شده است. نسيم حيات نيز كه به رشته تحرير درآورده‌ام، در 30 جلد به نگارش درآمده است. با توجه به اينكه مردم از خواندن كتاب‌های قطور پرهيز می‌كنند و با توجه به فرصت‌های اندك و گرفتاری كه دارند، از اين آثار فراری هستند، به اين فكر افتادم كه شايد روز قيامت در پيشگاه خدا به دليل نگارش كتاب‌هايی با اين قطر مسئول باشم و خدا از اينكه مترجمان، قرآن كريم را در جلدهای متعدد به نگارش درآورده‌اند و باعث پرهيز بندگانش از مطالعه ترجمه آيات وحی شوند، اين گروه را مورد بازخواست قرار دهد.