پاسخ به:اخبار کامل قرآنی (يكشنبه 18 تير 1391)

گروه اجتماعی: افزايش تعداد سهميه حج و عمره از دغدغه‌های هميشگی مسئولان خدوم در عرصه حج بوده است، اما افزايش كيفی بهر‌ه‌های معنوی و تقويت ظرفيت‌های بالقوه حج و عمره در تربيت و تزكيه حج‌گزاران كه فلسفه اصلی تشريع اين حكم است، از زمينه‌های مغفول اين حوزه است.

طبق قوانين مصوب سازمان كنفرانس اسلامی، در قبال هر يك ميليون نفر از هر كشور اسلامی، هزار نفر سهميه حج تمتع داشته و آن كشور می‌تواند ساليانه بر اساس تعداد جمعيت خود زائر به حج تمتع اعزام كند.

اگر اين قانون در قبال ايران اجرا شود، با توجه به اينكه ايران 75 ميليون نفر جمعيت دارد، می‌تواند 75 هزار نفر را ساليانه به حج تمتع اعزام كند البته در ايران تقريباً سه ميليون نفر از پيروان ساير اديان نيز زندگی می‌كنند كه اين تعداد نيز از سهميه كاهش يافته در اصل سهميه ايران به 72 هزار نفر در حج تمتع هر سال می‌رسد.

اين قانون طی ساليان گذشته اجرا نمی‌شد و دليل آن اين بود كه بر خلاف ايران تعدادی از ساير كشورهای مسلمان حجاجی كمتر از تعداد ظرفيت خود را به عربستان اعزام می‌كردند و در اصل ايران از سهميه استفاده نشده آنها بهره می‌برد.

به نحوی كه طی چندين سال گذشته ايران تقريباً ساليانه 95 تا 100 هزار نفر را به حج تمتع اعزام می‌كرد، (البته سه سال قبل، اين تعداد حتی به بيش از 105 هزار نفر نيز رسيد) اما بعد از تغيير وزير حج عربستان و البته تغييراتی كه در پی فوت وليعهدهای اين كشور رخ داد، مسئولان عربستانی اعلام كردند، ايران نيز مانند ساير كشورها تنها می‌تواند به اندازه سهميه خود زائر به حج تمتع اعزام كند.

مانند بسياری از مباحث ديگر اين مسئله رسانه‌ای نشد و همه منتظر اعزام همان 95 تا 100 هزار حاجی در حج تمتع سال جاری بودند.

تا اينكه اولين زمزمه‌های مربوط به اعلام اين كاهش تعداد، زمانی علنی شد كه حجت‌الاسلام‌ والمسلمين سيد احمد موسوی، به عنوان رئيس جديد سازمان حج و زيارت در مراسم معارفه خود يكی از اهداف و برنامه‌های خود را بازگرداندن سهميه قبلی و افزايش سهميه حج و عمره اعلام كرد.

البته باز هم چندان اين مسئله در جامعه علنی و آشكار نشد؛ يكی از دلايل اين مسئله را می‌توان خواست مسئولان و دست اندركاران حج برای علنی نشدن اين مسئله عنوان كرد چرا كه آنها در تلاش برای رايزنی با مسئولان حج عربستان و متقاعد كردن آنها برای باز پس گرفتن سهميه قبلی بودند و رسانه‌ای شدن اين مسئله می‌توانست بر روند سياسی اين رايزينی‌ها تأثيرگذار باشد و حتی به معنی پذيرش اين تعداد تلقی شود.

بعد از اولين سفر رئيس جديد سازمان حج و زيارت و بازگشت وی، نه به صورت كاملاً رسمی اما در خلال سخنرانی‌های صورت گرفته از سوی مسئولان وی اعلام شد كه ايران در موسم حج تمتع سال جاری حدود 75 هزار زائر را به عربستان اعزام می‌كند.

اعدام 18 ايرانی در عربستان اقدام سياسی بود كه مانند دو سال قبل تلاش شد در جريان عمره و حج تأثيرگذار نباشد و همچنان مسئولان بعثه مقام معظم رهبری و سازمان حج و زيارت بر عدم تأثيرپذيری امور حج از مسائل سياسی بين دو كشور عربستان ايران سخن گفتند.

و جديدترين اقدام، عدم صدور ويزا برای ساير زائران عمره مفرده؛ مشكلی كه به نظر می‌رسد حل شده است و حتی ظرفيت افزايش يافته است، اما نسبت به چه زمانی؟ ظرفيت عمره ايران 800 هزار نفر بوده است؟(طبق اعلام قبلی مسئولان) يا 720 هزار نفر؟

همه اين واقعيت‌های رخ داده در زمينه كاهش ظرفيت‌های حج و عمره، نمی‌توانست هيچ صدمه و نگرانی در ايران ايجاد كند به شرط اينكه سياست‌گذاری جمهوری اسلامی ايران در قبال ثبت نام عمره و حج بر اساس پيش‌ثبت‌نام و انتظار و پشت نوبتی چند ساله نبود.

رئيس پيشين سازمان حج و زيارت از افزايش سهميه عمره و آغاز اعزام ثبت نام كنندگان دور جديد از سال 91- 92 خبر داده بود اما آنچنان كه به نظر می‌رسد با شرايط به وجود آمده، سرعت اعزام ثبت نام‌ها به عمره و حج كاهش خواهد يافت و متعاقب آن بازار سياه خريد و فروش فيش‌های حج پربارتر خواهد شد.

هدف ما ايرانيان از عمره‌ گزاردن و حج تمتع چيست؟

هدف ما ايرانيان از سفر به عمره و حج تمتع چيست؟ در مورد وجوب حج تمتع احكامی از سوی اسلام وجود دارد كه مهم‌ترين آن استطاعت جسمی و مالی است. اما چند درصد زائران مستطيع هستند؟ جمعيت اعزامی به عربستان در موسم حج تمتع را به چه ميزان افراد بالای 70 سال تشكيل می‌دهد؟ چند نفر اين فيض عظيم عبادی را هر ساله تكرار می‌كنند، چند نفر تنها در پی كسب عنوان حاجی به خود هستند، چند نفر حج را درك می‌كنند، چند نفر حج خود را نگاه می‌دارند و ....

وليمه‌های چند حاجی را به نيازمندان اختصاص می‌يابد نه ثروتمندان، چند نفر پس از بازگشت، از حج سخن می‌گويند از عظمت ديدار و وصل، از غربت عجيب مدينه، از سنگينی لحظه احرام، از لذت لبيك، از پله پله تا خدای طواف، از خوف و رجای صفا و مروه، از اطاعت تقصير از شكوه نماز طواف و سبكی نماز نساء، خلاصه چند نفر آنچه بايد می‌ديدند، ديدند و آنچه بايد بگويند، می‌گويند.

عمره قصه ديگری‌ست. ساده‌تر است اما نه لزوماً. عمره برای ما ايرانيان سفری‌ست دست يافتنی‌تر، عبادتی ارزشمند كه در حال عمومی شدن است. هيچ كشوری در دنيا به اندازه ايران زائر عمره‌گزار ندارد. تصور كنيد ساليانه 800 هزار ايرانی عمره را، 100 هزار ايرانی حج تمتع را، حدود يك ميليون و 500 هزار نفر ايرانی زيارت عتبات عاليات را، حدود 500 تا 700 هزار ايرانی زيارت اماكن زيارتی سوريه را تجربه می كند. اين آمار را در كنار زائران حرم های شريف امام رضا(ع)، حرم حضرت معصومه(س) و صدها امامزاده شريف قرار دهيد. اگر ما زيارت را درست می‌شناختيم با توجه به اين حجم بالای زيارت نبايد هيچ رذالت اخلاقی در جامعه ما باقی می‌ماند.

اما اگر زيارت تبديل شود به يك سفر تفريحی، وسيله‌ای برای فخر فروختن و به رخ كشيدن، راهی برای رفتن و باز گشتن نه رفتن، تغيير كردن، خوب شدن و بازگشتن همين می‌شود كه اكنون شده است.

تشرف و حضور ايرانيان و شيعيان در شهرهای مكه و مدينه فوايد و ارزش‌های بسياری را به دنبال دارد؛ بايد هر مسلمانی از هر كجای دنيا كه به حج مشرف می‌شود خيل شيعيان را به چشم ببيند، نفس اين مسئله ارزشمند است.

بهترين زائران را داشته باشيم نه لزوماً بيشترين را

و اما در آخر! ای كاش به جای دعوا بر سر تعداد زائران به جست و جوی راهی می‌گشتيم كه بهترين زائران را داشته باشيم نه لزوماً بيشترين زائر را.