|
نگرش همه گير شناختي سرطان ها سنگ اصلي برنامه هاي مبارزه با اين بيماري ها را تشکيل داده و براي تعيين اهداف، پايش پيشرفت و ارزشيابي نتايج بدست آمده از مبارزه ضروري مي باشد. سرطان يک نام عمومي براي تعدادي از بيماري ها مي باشد که از نظر عليتي، سير طبيعي و پيآمد با يکديگر تفاوت داشته و به لحاظ برنامه هاي مبارزه متفاوتي را ايجاب مي کنند.
پيشگيري مرحله اول به معناي جلوگيري از ايجاد سرطان در حال حاضر براي تعدادي از سرطان ها از جمله سرطان هاي ريه– معده– کبد و دهانه رحم از راه مبارزه با مصرف سيگار، جلوگيري از عفونت هاي ميکروبي (هليکوباکتريپلوري) و ويروسي (هپاتيت C و پاپيلوماي انساني HPV) امکان پذير مي باشد.
پيشگيري مرحله دوم به معناي تشخيص زودرس براي سرطان پستان (راديوگرافي پستان ماموگرام) سرطان دهانه رحم (آزمون پاپ) سرطان پروستات (معاينه انگشتي و آزمون PSA) سرطان هاي روده بزرگ و مقعد (کولونوسکوپي و سيگموئيدوسکوپي) و ملانوماي پوستي (معاينه باليني پوست) عملي مي باشد. علاوه بر تشخيص زودرس، درمان هاي مناسب و قاطع نيز جزو پيشگيري مرحله دوم به حساب مي آيند. در حال حاضر مجموعه اي از داروهاي بسيار موثر بر ضد سرطان پستان (تاموکسيفن و هرسپتين) و سرطان هاي روده بزرگ (آواستين) به بازار آمده اند و گروه بزرگ ديگري نيز در راه مي باشند.
پيشگيري مرحله سوم به معناي بازتواني و مراقبت هاي جنبي و حمايتي از بيماران سرطاني و خانواده آنها مي باشد که از قسمت هاي ضروري برنمه هاي مبارزه با سرطان ها بوده و معمولا نيز ناديده گرفته مي شوند. سرطان يک بيماري خانوادگي است و زماني که در يک فرد تشخيص داده مي شود تمامي خانواده و زندگي خانوادگي او را تحت تاثير قرار مي دهد. آموزش بهداشت و حمايت اجتماعي از بيماران و خانواده آنها بخش اصلي پيشگيري مرحله سوم را دربرمي گيرد که مي بايد بصورت آگاهانه در برنامه مبارزه با سرطان ملحوظ گردد. پيشگيري مرحله سوم نه تا درن هاي مناسب براي کاهش درد و عوارض جنبي درماني، بلکه آموزش و حمايت براي تغذيه مناسب و ارتقاي کيفيت زندگي بيمار و خانواده او را نيز دربرمي گيرد.
|