اپيدميولوژي ايران تابستان 1385; 1(4):51-63.
 
 
رفيع نژاد جواد*,نورالهي ايوب,جواديان عزت الدين,كاظم نژاد انوشيروان,شمشاد خديجه
 
* تهران، خيابان پور سينا، دانشگاه علوم پزشکي تهران، دانشکده بهداشت و انستيتو تحقيقات بهداشتي، گروه حشره شناسي پزشکي و مبارزه با ناقلين
 
 

مقدمه و اهداف: پديکولوزيس عفونت جهاني و مسري پوستي در دنيا مي باشد. در تمام دنيا آلودگي به شپش سر Pediculus humanus capitis غالبا بين دانش آموزان سنين 6-11 سال شايع تر است. به منظور تعيين شيوع Pediculus humanus capitis و بررسي برخي فاکتورهاي دخيل در اپيدميولوژي Pediculus مطالعه اي توصيفي- تحليلي در سال 1383 در بين بچه هاي دبستاني در شهرستان املش، استان گيلان انجام شد.
روش کار: به منظور تعيين وضعيت اپيدميولوژيکي، کليه
4244 نفر از دانش آموزان مقطع ابتدايي از 95 مدرسه به صورت تمام شماري مورد ارزيابي قرار گرفته و نتايج حاصله براساس آزمون آماري کاي دو (chi-squre) و نسبت شانس Odds Ratio مورد مقايسه قرار گرفتند. جهت بررسي وجود شپش از شانه هاي مناسب استفاده شد و شرايط مو و فاکتورهاي مورد مطالعه شامل نوع مدرسه، موقعيت مدرسه، سطح تحصيلات والدين، تعداد دفعات استحمام در هر هفته، تعداد افرادي که از يک اتاق خواب مشترک استفاده مي کنند، تعداد دفعات شانه زني، حساسيت ميزبان، تعداد افراد خانوار، مدل مو، جنس و طول مو از طريق پر کردن پرسش نامه کسب شد.
نتايج: نتايج اين مطالعه نشان داد که بين نوع مدرسه، موقعيت مدرسه، تحصيلات و شغل والدين، وجود آب دايم لوله کشي، تعداد هم اتاقي، دفعات شانه زني، محل و دفعات استحمام، جنس دانش آموز، احساس خارش، تعداد اعضاء خانواده، وجود مربي بهداشت، اندازه و حالت مو با آلودگي به شپش سر ارتباط معني داري وجود دارد
(P<0.05). در حالي که بين ميزان آلودگي و شوره سر، بافته بودن مو، رنگ مو، سن دانش آموز، پايه تحصيلي و فصل ارتباط معني داري وجود نداشت (P>0.05). متوسط آلودگي در شهرستان %9.20 برآورد شد.
نتيجه گيري: دليل ميزان بالاي شيوع پديکولوزيس در بين بچه هاي مقطع ابتدايي را مي توان شرايط بهداشتي ضعيف و نيز عدم دسترسي به آب لوله کشي دايم ذکر نمود. کنترل بهداشتي موي سر بچه ها توسط مربيان بهداشتي امري ضروري است. اين مطالعه اولين مطالعه اپيدميولوژيکي انجام شده در شهرستان املش با شرح جزييات دخيل در اپيدميولوژي اين آلودگي است و نشان مي دهد که آلودگي به شپش سر هنوز به عنوان يک مشکل اساسي در جوامع با امکانات زندگي و سطح بهداشت پايين و وضعيت بد اقتصادي مطرح است.

 
كليد واژه: شپش سر، اپيدميولوژي، فاکتورهاي خطر، دانش آموزان مقطع ابتدايي، املش، ايران
 
 

 نسخه قابل چاپ