پاسخ به:اخبار قرآنی (1391/03/04)

گروه انديشه و علم: نشست علمی«فقه و حقوق بشر، چالش‌ها و راهكارها» شب گذشته سوم خردادماه در مرکز فقهی ائمه اطهار(ع) در قم برگزار شد.

به گزارش خبرگزاری قرآنی ايران (ايكنا) شعبه قم، نشست تخصصی فقه و حقوق بشر، چالش‌ها و راهكارها، در مركز فقهی ائمه اطهار(ع) با حضور استادان حوزه و دانشگاه برگزار شد.

در اين مراسم، حجت‌الاسلام والمسلمين سعيد رهايی، عضو هیئت علمی دانشگاه مفید قم در سخنانی با بيان مباحث مورد نظر ميان اسلام و حقوق بشر، خاطر نشان كرد: حقوق بشر از كرامت انسانی و برابری ياد می‌كند و در اين جايگاه، سخنی از عدالت به ميان نمی‌آورد بنابراين در اين زمينه برخی از احكام فقهی با مباحث حقوق بشری، مورد اختلاف واقع می‌شود.

وی افزود: آزادی از ديگر مقولاتی است كه مبانی و حدود آن از سوی حقوق بشر و فقه مورد اختلاف است و در اين زمينه به مقولات ديگر مورد اختلاف نيز می‌توان اشاره كرد ولی آنچه مهم است نمی‌توان به طور يكسان برای همه اين روابط يك نسخه واحد طراحی كرد.

وی بیان کرد: در خصوص نقاط افتراقی و چالشی بين اين دو حوزه، اقبال لاهوری و شهيد مطهری به طور مفصل به ارايه بحث پرداخته‌اند و شهيد مطهری در ديدگاه‌های جالبی پيرامون به كارگيری ابزارهای اصيل فقهی برای لحاظ كردن مباحث جديد و حل آنها با توسعه فقه ارايه كرده است.

استاد دانشگاه مفيد قم با بيان اين مطلب كه در مواجهه اين دو حوزه، متفكرين ما به سه دسته تقسيم می‌شوند، اظهاركرد: گروه اول با رهاكردن بحث حقوق بشر، به تفكيك قطعی اين دو حوزه از هم معتقد هستند و گروهی ديگر، با پذيرش اين چالش و اهميت ورود به اين بحث، ورود علمی به اين عرصه با پژوهش‌های فقهی جديد را لازم می‌دانند و گروه سوم افرادی هستند كه بدون اينكه اهل اجتهاد باشند سعی می‌كنند نكاتی را در اين زمينه تجويز كنند.

در ادامه اين نشست، حجت‌الاسلام والمسلمين حسن‌علی اكبريان با ذكر اين مطلب كه وظيفه فقه، شناخت شريعت اصيل اسلامی است، گفت: مساله اصلی اين است كه حقوق بشر هيچ چالشی با فقه ندارد بلكه مشكل آنان با قوانينی است كه توسط حكومت‌های اسلامی وضع شده است.

وی ادامه داد: در واقع، قوانين آيينه تمام نمای فقه نيستند بلكه بر مبنای آن است و در شرايطی مصالح روز را نيز در نظر گرفته است كه ممكن است با اصل احكام نيز تفاوت داشته باشد.

وی گفت: شريعت و فقه تابع فرهنگ روز نيست كه با تغيير نوع نگرش و فرهنگ روز، مايه اصلی احكام نيز تغيير كند زيرا اگر چنين بود و قرار بود با گذشت زمان احكام نيز تغيير كند، نقش شريعت كمرنگ شده و عقل بشری جای آن را پررنگ تر می‌كرد.

عضو هيات علمی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی اظهاركرد: البته اين بدان معنا نيست كه بتوان اقتضائات زمان را در استنباطات فقهی ناديده گرفت ولی بايد به ياد داشت كه نمی‌توان به اين دليل اصل فقه و احكام شريعت را دستخوش تغيير اساسی كرد.