مطالعات زنان زمستان 1385; 4(3):83-19.
 
 
صادقي فسايي سهيلا,كريمي شيوا
 
 
 

برنامه هاي تلويزيوني خواه آشكار، خواه نهان سرشار از گفتمان هاي جنسيتي اند. اين كه زن يا مرد كيست و چگونه بايد در فضاهاي مختلف رفتار كند، بخشي از فرهنگ جنسيتي است كه نهادهايي چون رسانه توليد مي كنند، بنابراين در عصر فراواقعيت كه تمايز ميان امر واقعي و مجازي خدشه دار شده است بازنمايي هاي جنسيتي در سريال هاي تلويزيون اهميت بيشتري مي يابد.
هدف از بررسي اين مطلب كه آيا در تلويزيون ايران، ساختار خانواده و نقش هاي جنسيتي برگرفته از فرهنگ سنتي ايران است يا خير و پژوهش هايي از اين دست، توليد دانشي جديد است كه مي تواند در برگيرنده مفاهيمي مهم براي تغيير سياست هاي اجتماعي باشد و روش به كار رفته در آن نيز تحليل محتواي كمي و كيفي در كنار يكديگر است.
يافته ها نشان داد در ساخت خانواده، نقش هاي جنسيتي سنتي در حال بازتوليد هستند. زنان، «كدبانو» و «اهل اندروني» اند و مردان «اهل بيروني»، اما پيوندهاي خانوادگي و نوع خانواده به نمايش درآمده در سريال هاي تلويزيوني ايراني، با ساخت  خانواده سنتي ايراني متفاوت است. نوع خانواده به گونه هسته اي و بيشتر تك همسر به نمايش در مي آيد و تنها صورت قابل قبول «سالار» در خانواده، پدر سالار مهربان و عادل است. از طرفي ميزان مشورت و همفكري در ميان همه اعضاي خانواده (نه فقط در ميان زن و شوهر) در سطح پاييني قرار دارد و خشونت نيز تنها از طرف پدر بر خانواده اعمال نمي شود، بلكه همه اعضاي خانواده در آن سهيم هستند، گرچه در كل، ميزان خشونت بالا نيست.

 
كليد واژه: كليشه هاي جنسيتي، ساخت خانواده، سريال هاي گونه خانوادگي، فرهنگ سنتي، بازتوليد فرهنگي، تحليل محتواي كمي، تحليل محتواي كيفي
 
 

 نسخه قابل چاپ