تاريخ ايران (پژوهشنامه علوم انساني) تابستان 1388; -(3 (پياپي 5/61)):123-150.
 
 
منصوربخت قباد*
 
* گروه تاريخ، دانشگاه شهيد بهشتي
 
 

ادويه عمده‌ ترين محصول کشاورزي صادراتي شرق به غرب تا قبل از رنسانس به شمار مي ‌‎آمد. اما با تحولات گسترده عصر رنسانس در مباني فني توليد و رشد روزافزون محصولات و مصنوعات اروپايي به ماوراي اروپا و افزايش تقاضاي غرب نسبت به محصولات مختلف کشاورزي، جوامع شرقي براي تامين هزينه واردات کالاهاي مصرفي و سرمايه ‌گذاري ‌هاي مختلف، راهي جز افزايش توليدات کشاورزي از طريق انتقال از کشاورزي معيشتي به تجاري نداشتند. يافته‌ هاي اين تحقيق نشان مي ‌‎دهد که ايران در دوره قاجاريه نيز به ويژه از عصر ناصري به بعد، نخستين مراحل کشاورزي تجاري را آغاز و در انتهاي آن دوره به توفيقات مهمي دست يافت و مسيري منطقي را در نوسازي پيشه کرد. اما با ظهور عوامل ديگري، اين مسير تغيير کرد و فرآيند نوسازي ايران به مجراي ديگري افتاد.
 
كليد واژه: تجارت خارجي، خروج پول از کشور، کشاورزي تجاري، ابريشم، پنبه، برنج، ترياک
 
 

 نسخه قابل چاپ