فصلنامه ژئوپليتيك بهار و تابستان 1388; 5(1 (پياپي 14)):137-167.
 
 
بيات مسعود*
 
* دانشگاه اروميه
 
 

اگر چه مطالعه علمي تاثيرگذاري جغرافيا بر سياست عمر چنداني ندارد، ولي بهره برداري از پديده هاي طبيعي به منظور اهداف سياسي، عمري به قدمت زندگي اجتماعي انسان دارد. با تشکيل واحدهاي سياسي به نام کشور در جهان و تهديداتي که از اين ناحيه متوجه اين واحدها بود، دولتمردان را بر آن داشت مرزهاي خود را که بدون آن کشور مفهوم خود را از دست مي داد، در چهار سوي جغرافيا به پديده هاي طبيعي که از نقش بازدارندگي مناسب برخوردار بودند، محدود كنند تا بتوانند امنيت ملي خود را تا حد مقدور و با هزينه کمتر تأمين نمايند. بدين ترتيب يکي از رشته هاي پيوند بين جغرافيا و سياست براي دولتمردان برقرار شد.
با تشکيل حکومت هاي بزرگ در ايران از عهد ماد به بعد و با عنايت به قرار داشتن ايران در يک موقعيت بري (خشکي) کوههاي قفقاز بزرگ به طول 1200 کيلومتر در شمال غربي، گزينه مناسبي براي حکومت هاي ايراني جهت انتخاب مرز طبيعي بود. اين مقاله در پي پاسخگويي به سوالات زير است:
1- کوههاي قفقاز در طول تاريخ از چه موقعيت ژئوپليتيکي براي حکومتهاي ايراني برخوردار بوده است؟

2- نسبت محدود شدن مرزهاي ايران در يک زمان طولاني به قفقاز و تشکيل هويت تاريخي در جنوب آن کدام است؟
مقاله حاضر تلاش كرده است با استفاده از روش تاريخي به پرسش هاي ياد شده پاسخ دهد. بر اساس نتايج به دست آمده، مشخص گرديد که وجود مرزهاي ايران در يک مدت طولاني در کوههاي قفقاز موجب تشکيل هويت ايراني در مناطق جنوبي آن گرديد.

 
كليد واژه: کوههاي قفقاز، نقش ژئوپليتيکي، هويت تاريخي، ايران
 
 

 نسخه قابل چاپ