فصلنامه ژئوپليتيك پاييز 1390; 7(3 (پياپي 23)):174-202.
 
 
قصري محمد,كلانتري محسن*,جباري كاظم,قزلباش سميه
 
* دانشگاه زنجان
 
 

از مهمترين عوامل تاثيرگذار در بروز ناهنجاري هاي اجتماعي، ويژگي هاي مکاني و تسهيلات محيطي مکان هاي وقوع بزهکاري است. شکل و نوع کاربري ها و رابطه بين توزيع آنها در سطح شهر در وقوع انواع جرايم تاثير بسزايي دارد از سوي ديگر توزيع نامتعادل کاربري اراضي در سطح شهر سبب توزيع ناموزون جمعيت و فعاليتها مي شود و اين موضوع در کاهش نظارت هاي اجتماعي و افزايش ناامني و وقوع بزهکاري موثر است. در مقاله حاضر نوع و ميزان کاربري اراضي شهري در شکل گيري الگوهاي فضايي بزهکاري مورد مطالعه قرار گرفته است. روش پژوهش با توجه به موضوع پژوهش، پرسش و فرضيه طرح شده، ترکيبي از روشهاي توصيفي، تطبيقي و تحليلي است. در تجزيه و تحليل داده ها از تحليل هاي آماري و گرافيکي در محيط GIS و نرم افزارهاي Office/Excel استفاده شده است. براي تحليل آماري و گرافيکي از نرم افزار Arc GIS 9.3 و افزونه (Case) و افزونه Crime Analysis در محيط Arcview استفاده شده است. جامعه آماري اين پژوهش به صورت تمام شماري (بدون استفاده از روش هاي نمونه گيري) از پرونده هاي کيفري نيروي انتظامي و واحدهاي اجرايي مرتبط فرماندهي انتظامي تهران بزرگ از تاريخ 1/1/87 لغايت 30/11/87 استخراج گرديده است. بدين ترتيب جامعه آماري مطالعه حاضر مجموعه جرايم ارتکابي قاچاق و سوء مصرف مواد مخدر است که در دوره زماني پژوهش (فروردين تا اسفند 87) در محدوده بخش مرکزي شهر تهران به وقوع پيوسته است. نتيجه بررسي نشان مي دهد يکي از مهمترين مشکلات بخش مرکزي شهر تهران عدم اجراي صحيح اصول و ضوابط برنامه ريزي کاربري اراضي شهري و عدم توزيع متعادل کاربري ها در اين بخش از شهر است. اين موضوع و ديگر مسايل کالبدي، اجتماعي در اين بخش از شهر تهران سبب شده است، در برخي کاربري ها بويژه کاربري تجاري و خدماتي رخداد جرايم بسيار بيشتر از ساير کاربري ها باشد. تراکم بالاي جمعيت و فعاليت ها و همچنين ازدحام و شلوغي جمعيت در طول روز در برخي کاربري هاي خاصي و در خيابان هاي مجاور آنها سبب شکل گيري کانون هاي تمرکز بزهکاري در اين مکان ها شده است. نتايج پژوهش نشان مي دهد كه اقداماتي چون توانمندسازي ساخت و سازهاي کالبدي و ساماندهي الگوهاي کاربري اراضي در بخش مرکزي در کنار مديريت بهينه فعاليت ها در بخش مرکزي تهران و در مجموع کاهش تنگناها و مشکلات کالبدي، اجتماعي، اقتصادي اين بخش تاثير بسزايي در کاهش بزهکاري در بخش مرکزي شهر تهران دارد.

 
كليد واژه: بزهکاري، کاربري اراضي، الگوي فضايي، بخش مرکزي تهران
 
 

 نسخه قابل چاپ