فصلنامه مطالعات شبه قاره تابستان 1389; 2(3):73-100.
 
 
كوپا فاطمه*
 
* گروه زبان و ادبيات فارسي، دانشگاه پيام نور، تهران
 
 

آثار و تعابير عرفاني به دليل امکان ايجاد تحول و دگرگوني در چگونگي ارتباط آدمي با دنياي پيرامون، اشيا و فرآيند هاي بيروني و بازآفريني حقايق هستي، بستري مناسب جهت ايجاد معنا و تفاسير معنوي به شمار مي آيد. به بيان ديگر اين دسته از آثار مکتوب گذرگاهي است از دنياي واقعي به جهان آرماني. تحول، صيرورت و پايگاهي براي گذشتن و فرارفتن به سوي مدينه غايات و وصول به مرحله اي از معنويت و عرفان که نه عقل را از آن خبر است و نه حس را بدان راه است. يکي از آثاري که در همين راستا به رشته تحرير درآمده، کتاب «دقايق المعاني» تاليف «سيدمحمد بن جعفر حسيني مکي» از مولفان قرن نهم است.
موضوع نسخه، بحث و بررسي پيرامون «علم بدايت و نهايت، توحيد و وحدت، مشيت و قدرت و صفات حق، نور اصل و اسرار آن، ماهيت و احکام ايمان، اسرار کلام اله، وصول به حق، احکام ولايت، اسرار عشق و ... با بهره گيري از بياني اديبانه و عرفاني» است
.
نثر کتاب در اکثر موارد پيرو سبک «مرسل عالي» است؛ اما در مواردي نيز به اغلاق و تعقيد سوق مي يابد
.
در اين مقاله، بررسي ادبي و محتوايي نسخه، ابواب و فصول آن، ويژگي هاي زباني و ارزش هاي ادبي و ... مورد نظر بوده است
.
هدف از اين تحقيق، احياي يکي از ذخاير مکتوب قرن نهم به عنوان بخشي از پيشينه فرهنگي، ادبي و عرفاني اين سرزمين است؛ از اين رو انجام پژوهشي درخور و مستقل در اين زمينه، ضروري به نظر مي رسيد. با توجه به تک نسخه اي بودن متن، روش «تصحيح قياسي» مدنظر قرار گرفت. علاوه براين محتواي عرفاني، ادبي و سبکي نسخه به روش «تحليل محتوا» مورد بررسي واقع شد
.

 
كليد واژه: نسخه خطي، دقايق المعاني، بررسي محتوايي، ارزش هاي ادبي، ويژگي هاي سبکي
 
 

 نسخه قابل چاپ