جغرافيا و توسعه پاییز و زمستان 1383; 2(پیاپی 4):21-34.
 
 
غيور حسنعلي,منتظري مجيد
 
 
 

در اين مطالعه به منظور شناسايي الگوهاي زماني – مکاني و پهنه بندي رژيم هاي دمايي ماهانه کشور از روش مولفه هاي مبنا و تحليل خوشه اي استفاده شده است. تحليل مولفه هاي مبنا از خانواده توابع متعامد تجربي است که مي تواند الگوهاي زماني و قلمرو مکاني عناصر اقليمي را توضيح دهد.
تحليل مولفه هاي مبنا منجر به شناسايي گروهي از مدل هاي تجربي مي شود که هر يک نماينده يک الگوي زماني – مکاني هستند. به علاوه اين روش راهي است براي کاهش حجم داده ها و تبديل متغيرهاي اوليه به چند مولفه معدود که بتواند بيشترين پراش متغيرهاي اوليه را توضيح دهد. اعمال تحليل مولفه هاي مبنا بر روي ماتريس داده هاي دماي کشور نشان داد که با سه مولفه مي توان 99.7 درصد از پراش داده ها را توصيف نمود. مولفه اول که بالاترين پراش داده ها (95.3 درصد) را تبيين مي کند. نشان داد که رژيم دمايي قلمرو تحت حاکميت آن، يعني سواحل جنوبي کشور، از خوزستان تا چابهار در تمام طول سال با بقيه نقاط کشور تباين شديدي دارد.
با اعمال تحليل خوشه اي سلسله مراتبي (پايگاني) و روش ادغام «وارد» بر روي نمرات مولفه ها، سه قلمرو اصلي رژيم دمايي کشور مشخص شد که عبارتند از: قلمرو کوهستاني، قلمرو کوهپايه اي و پست. قلمرو جنوب.

 
كليد واژه: پهنه بندي، تحليل مولفه هاي مبنا، رژيم دما، تحليل خوشه اي، ايران
 
 

 نسخه قابل چاپ