جغرافيا و توسعه بهار 1390; 9(پياپي 21):117-136.
 
 
ملكي سعيد*
 
* دانشگاه شهيدچمران اهواز
 
 

توسعه پايدار نواحي شهري به عنوان يکي از اهداف اساسي در جغرافيا،در جستجوي تقويت ابعاد اقتصادي، اجتماعي، فرهنگي، زيست محيطي و کالبدي شهرهاست. هدف اين مقاله شناسايي پايداري و ناپايداري نواحي شهر ايلام و نقاط قوت و ضعف اين نواحي با استفاده از شاخص هاي توسعه پايدار است. روش مورد استفاده در اين پژوهش ترکيبي از روش هاي تحليلي و موردي - زمينه اي است. براي تجزيه و تحليل داده ها از روش تحليل عاملي، شاخص ترکيبي توسعه انساني (HDI) و ضريب پراکندگي استفاده شده است. نوع تحقيق کاربردي - توسعه اي و جامعه آماري آن شامل نواحي 14 گانه شهر ايلام است.
نتايج نشان مي دهد که از ميان 14 ناحيه شهري، يک ناحيه پايدار، با شاخص ترکيبي توسعه انساني و با ضريب
0.72 ، سه ناحيه نيمه پايدار و 10 ناحيه ديگر ناپايدار بوده اند. ناحيه مرکزي به عنوان تنها ناحيه پايدار و ناحيه چاليمار ناپايدارترين ناحيه شهري شناخته شده است. بر اين اساس در ناحيه مرکزي دسترسي به امکانات آموزشي، بهداشتي و درماني، فرهنگي و غيره و بالا بودن ميزان اشتغال و صرفه جويي در دسترسي و هزينه ها با سکونت اقشار ثروتمند همراه است. درحالي که در نواحي ناپايدار عدم انطباق رشد جمعيت با نيازهاي خدماتي، کمبود فضاهاي تفريحي، اشتغال پايين، ساخت و سازهاي بدون مجوز و گسترش بي رويه با سکونت اقشار کم درآمد همراه شده است. بنابراين دستيابي به توسعه پايدار در نواحي شهري ايلام، تنها با شناخت ابعاد توسعه پايدار و نقاط قوت و ضعف نواحي شهري و نيز توجه به شاخص هاي پايدار و تقويت عوامل ناپايدار امکان پذير است.

 
كليد واژه: توسعه پايدار، تحليل عاملي، شاخص ترکيبي توسعه انساني، ضريب پراکندگي، نواحي شهري ايلام
 
 

 نسخه قابل چاپ