جغرافيا و توسعه پاييز 1390; 9(پياپي 24):121-136.
 
 
آرخي صالح,نيازي يعقوب,اديب نژاد مصطفي
 
 
 

پايش تغيير عموما جهت ارزيابي فرآيندهاي طبيعي، از قبيل اثرات بلندمدت تغيير اقليم که ناشي از علل نجومي است و همچنين فرآيندهاي کوتاه مدت که شامل توالي پوشش گياهي و فرآيندهاي ژئومورفولوژيکي است صورت مي گيرد. همچنين، پايش تغيير جهت ارزيابي اثرات ناشي از فعاليت هاي انساني از قبيل جنگل زدايي، کشاورزي و شهرسازي مورد استفاده قرار مي گيرد. همانگونه که تغييرات محيطي انعکاس دهنده وضعيت مديريت اراضي است، روش هاي پايش تغيير مي تواند به ارزيابي اين عمليات کمک کند. در اين مطالعه تصاوير سنجنده (MSS) سال 1976 و لندست (ETM+) سال 2002 با استفاده از چهار تکنيک پايش تغيير در حوضه سد ايلام با مساحت 476.751 کيلومتر مربع آناليز شده اند. تکنيک هاي پايش تغيير مورد استفاده در اين مطالعه شامل تفاضل تصوير، نسبت گيري تصوير، تفاضل تجزيه مولفه اصلي و تفاضل تجريه مولفه اصلي استاندارد شده، بوده اند. با توجه به اينکه تکنيک هاي پايش تغيير مورد استفاده در اين مطالعه نيازمند تعيين آستانه هستند جهت تعيين آستانه از روش آماري استفاده شده است و بر اين اساس مشخص شده است که آستانه تغيير در منطقه مورد مطالعه با 1 انحراف از ميانگين قرار داشته است. پس از تعيين آستانه تغيير، مناطق داراي تغييرات کاهشي، افزايشي و بدون تغيير مشخص گرديده است. جهت ارزيابي دقت تکنيک هاي پايش تغيير پس از برداشت واقعيات زميني که از طريق بازديد ميداني و تصاوير ماهواره اي Google Earth به دست آمد، از دقت کل و ضريب کاپا استفاده شد. بر اساس نتايج به دست آمده مشخص گرديد که روش تفاضل باند قرمز با دقت کل 89 و ضريب کاپاي 0.82 از بين تکنيک هاي پايش تغيير مورد استفاده در اين مطالعه بيشترين دقت و روش نسبت گيري باند مادون قرمز نزديک با دقت کل 64.5 و ضريب کاپاي 0.34 کمترين دقت را در پايش تغييرات پوشش گياهي منطقه مورد مطالعه داشته اند.
 
كليد واژه: پايش تغيير، سنجش از دور، تفاضل تصوير، نسبت گيري تصوير، تجزيه مولفه اصلي، آستانه تغيير
 
 

 نسخه قابل چاپ