جغرافيا و توسعه زمستان 1390; 9(پياپي 25):137-158.
 
 
عساكره حسين*,رزمي رباب
 
* دانشگاه زنجان
 
 

اقليم شناسي بارش را مي توان رفتار غالب بارش در هر مکان تعريف نمود. يکي از روش هاي تحليل اقليم شناسي بارش، شناخت رفتار چرخه اي بارش است. اين مهم از طريق بررسي و وارسي همسازهاي مختلف بارش امکان پذير است. در واقع همسازها انواع پويه هاي نهان در يک سري زماني را نشان مي دهند. اهميت همسازها بر اساس پراش ويژگي هاي بسامد در يک سري زماني تعريف مي شود. در اين تحقيق تلاش مي شود جنبه هاي پنهان بارش در شمال غرب کشور (استان هاي آذربايجان غربي، آذربايجان شرقي، اردبيل و زنجان) آشکار و تحليل شود. در اين راستا از تعداد 260 ايستگاه همديد، اقليم شناسي و باران سنجي طي دوره آماري 2005 - 1966 استفاده شد. به منظور رفع نقيصه هاي آماري و جبران تفاوت طول دوره آماري، نقشه هاي ماهانه بارش توليد و عمليات محاسباتي براي حصول مشخصات همسازها بر روي ياخته هاي اين نقشه ها انجام شد. بارش سالانه شمال غرب کشور از شمال شرق به جنوب غرب افزايش مي يابد. برخلاف انتظار بيش ترين بارندگي در چکاد بلندي هاي اين پهنه از کشور رخ نمي دهد. علاوه بر اين، تغييرات مکاني بارش بسيار زياد است. بر اساس روش هاي به کار رفته معلوم شد که دو سامانه همديد محلي تا بيش از 90 درصد بارش شمال غرب را توجيه مي کند. کمترين سهم بارش حاصل از سامانه هاي همديد در شمال شرقي ( پهنه کم بارش) رخ مي دهد. بنابراين سهم بارش حاصل از سامانه هاي محلي (بارش همرفتي، کوهستاني، جبهه هاي محلي و ...) در اين بخش بيشتر است. در حالي که متناسب با افزايش بارش سالانه، سهم سامانه هاي همديد نيز فزوني مي يابد. بخش هاي جنوب غربي بيشينه بارش افزون تري از سامانه هاي همديد را دريافت مي دارد. همچنين زمان وقوع بيشينه بارش حاصل از سامانه هاي همديد در شمال شرقي در اوايل دسامبر ولي در نيمه جنوبي در اواخر دسامبر و اوايل ژانويه رخ مي دهد.

 
كليد واژه: اقليم شناسي، بارش، بارش شمال غرب ايران، همسازها، همساز اول و دوم
 
 

 نسخه قابل چاپ