جغرافيا و برنامه ريزي محيطي (مجله پژوهشي علوم انساني دانشگاه اصفهان) زمستان 1388; 20(4 (پياپي 36)):101-118.
 
 
نجفي علي,نصري مسعود*
 
* گروه كشاورزي، دانشگاه آزاد اسلامي واحد اردستان
 
 

كنترل و كاهش تاثيرات مخرب سيل، با تكيه بر شناسايي عوامل دخيل در بروز و تشديد آن، با هدف تخفيف شدت و بزرگي دبي هاي سيلابي از اصول مهم مديريت منابع آب و خاك است. بر اين اساس، شناسايي و تعيين مهمترين عوامل و پارامترهاي تاثيرگذار در ايجاد و تشديد دبي هاي سيلابي در حوضه آبخيز اصفهان – سيرجان واقع در بخش مركزي ايران (با مساحت 99300 كيلومتر مربع) و با استفاده از آمار بازسازي شده دبي هاي مربوط به 14 ايستگاه هيدرومتري موجود در اين حوضه، با بهره گيري از تكنيك آماري تجزيه و تحليل عاملي مد نظر قرار گرفت. در اين مطالعه، عوامل موثر در سيلاب شامل ويژگي هاي مربوط به توپوگرافي، آب و هوا، هيدرولوژي، خاك، زمين شناسي، پوشش گياهي و كاربري اراضي زيرحوضه هاي منتهي به ايستگاه هاي هيدرومتري تعيين و محاسبه گرديد. نتايج حاصل از انجام تحليل عاملي نشان داد كه عوامل زمان تمركز با وزن 37.9 درصد، شيب سطح حوضه با 29 درصد و تراكم زهكشي آبراهه هاي درجه 1 با وزن 24.6درصد، داراي بيشترين تاثير در ايجاد و يا تشديد دبي هاي سيلابي در منطقه مورد مطالعه است. بنابراين، در راستاي مديريت و حفاظت منابع آب و خاك حوضه هاي آبخيز، لزوم بررسي و ارايه راهكارهاي علمي و اجرايي به منظور كاهش تاثيرات منفي اين عوامل در پديده سيلاب در هر يك از زيرحوضه هاي مورد مطالعه ضروري است.
 
كليد واژه: سيلاب، تحليل عاملي، حوضه آبخيز اصفهان - سيرجان، زمان تمرکز
 
 

 نسخه قابل چاپ