پاسخ به:بانک مقالات جغرافیا

به منظور شناسايي الگوهاي همديدي حاکم در زمان وقوع بارش هاي شديد زمستانه در منطقه خزري، با استفاده از داده هاي بارش 8 ايستگاه سينوپتيک سواحل جنوبي درياي خزر، روزهاي بارش شديد زمستانه براي يکدوره 10 ساله (2003-1994) استخراج گرديد. سپس جهت تعيين الگوي همديدي بارش ها، داده هاي شبکه بندي شده فشار، نم ويژه، سرعت قائم، مولفه باد مداري (u) و باد نصف النهاري (v) براي ترازهاي متفاوت و در حدفاصل هاي زماني 6 ساعته براي تعداد 21 دوره بارشي زمستانه از NCEP/NCAR تهيه شد و پس از توليد نقشه و پردازش هاي آماري مورد تجزيه و تحليل قرار گرفت. يافته هاي تحقيق نشان دهنده آن است که بارش هاي شديد زمستانه در سواحل جنوبي درياي خزر نتيجه استقرار سه الگوي پرفشار، زوجي و کم فشار بر روي منطقه خزري بوده و در تمامي الگوها گردش واچرخندي همراه با بادهاي شمالي در ترازهاي زيرين جو بر درياي خزر تسلط دارد. نتايج نشان داد که به واسطه تسلط نزول شديد هوا بر نيمه شمالي و صعود شديد کم ضخامت در بخش جنوبي درياي خزر، يک رابطه الاکلنگي بين نيمه شمالي و بخش جنوبي درياي خزر در همه روزهاي بارشي مربوط به الگوي پرفشار وجود دارد. يافته ها همچنين بيانگر آن است که بر خلاف الگوي پرفشار در الگوي زوجي گردش واچرخندي در نيمه جنوبي دريا و در ترازهاي زيرين جو به حداکثر ميزان خود مي رسد. شديدترين بارش هاي زمستانه مربوط به اين الگو بوده و وزش بادهاي شمالي در اين الگو در مقايسه با الگوي پرفشار از شدت بيشتري برخوردار است. در الگوي کم فشار منطقه خزري به واسطه قرارگيري در منطقه همگرايي جلوي يک چرخند، در حدفاصل جنوب درياي خزر تا رشته کوه هاي البرز در ترازهاي مياني وردسپهر بيشينه صعود هوا را تجربه مي کند. در اين الگو در نتيجه همگرايي جريانات مرطوب جنوبي و شمالي در سواحل جنوبي درياي خزر برخلاف دو الگوي پرفشار و زوجي تنها درياي خزر منبع تامين رطوبت بارش ها نبوده و درياهاي دوردست جنوبي نيز منابع رطوبتي بارش هاي شديد سواحل خزري هستند.

 نسخه قابل چاپ