جغرافيا زمستان 1389; 8(27):181-203.
 
 
اميراحمدي ابوالقاسم,كامراني دلير حميد,صادقي محسن
 
 
 

حوضه هاي شمالي کشور از جمله مناطقي هستند که ميزان درصد زمين لغزش آنها به طور نسبي زياد بوده و همچنين ترکيب عوامل طبيعي و انساني باعث وقوع خسارت هاي زياد ناشي از اين پديده شده است. بررسي عوامل موثر در وقوع زمين لغزش هاي يک منطقه و پهنه بندي خطر هاي حاصل از آن مي تواند کمک موثري در کاهش خسارت هاي حاصل از اين پديده با دوري جستن از اين مناطق بنمايد، با اين هدف لازم است تا نقشه پهنه بندي خطر زمين لغزش براي اين مناطق تهيه گردد. روش کار به اين صورت انجام گرفت پس از بررسي هاي ميداني و تهيه لايه هاي اطلاعاتي از طريق نقشه ها و منابع موجود، عوامل موثر در وقوع زمين لغزش هاي حوضه بررسي شده و مهم ترين عوامل موثر به ترتيب: زمين شناسي، خاک شناسي، عناصر خطي، شيب، بارش، کاربري اراضي و ارتفاع شناسايي شدند. پس از اينکه لايه هاي اطلاعاتي مربوط به هفت عامل در محيط Arc GIS و با کمک نرم افزار ExpertChoice تهيه شد، هر کدام از اين لايه ها با لايه اطلاعاتي پراکنش زمين لغزش ها  OverLayoutشدند.
در ادامه با توجه به کيفي بودن عوامل موجود از روش تحليل سلسله مراتبي (
AHP) براي تعيين وزن عوامل مختلف استفاده گرديد. نتايج مشخص گرديد که وزن معيارهاي هفت گانه زمين شناسي،خاک شناسي، عناصر خطي، شيب، بارش، کاربري اراضي و ارتفاع به ترتيب 0.4، 0.22، 0.16، 0.11، 0.045، 0.045، 0.02 است .بنابراين نتيجه گرفته مي شود که اثر زمين شناسي در منطقه از بقيه عوامل بيشتر بوده و بعد از آن به ترتيب خاک شناسي، عناصر خطي، شيب، بارش، کار بري اراضي و ارتفاع مي باشند. در نهايت با ضرب هر معيار در شاخص آن در هر منطقه و جمع اين اعداد ضريبي به نام M تعريف گرديد که نشانگر خطر منطقه مورد نظر نسبت به زمين لغزش است. مقدار اين ضريب بين صد تا صفر بوده که صفر نشان دهنده بي خطر بودن منطقه و 100 نشانگر حداکثر خطر است ولي براي پهنه بندي خطر مي توان حد فاصل بين 0 تا 100 را در چهار قسمت به صورت نوار هاي بي خطر، خطر کم، خطر زياد و خطر بسيار زياد طبقه بندي کرد که اين کار در محيط  Arc GISانجام شده است.

 
كليد واژه: زمين لغزش، پهنه بندي، مدل AHP، سيستم اطلاعات جغرافيايي، حوضه چلاو
 
 

 نسخه قابل چاپ