تحقيقات جغرافيايي پاییز 1384; 20(3 (پیاپی 78)):31-49.
 
 
خوشحال دستجردي جواد,آرمان سرور*
 
* گروه روانپزشکي، دانشگاه علوم پزشکي اصفهان
 
 

پرخاشگري و رفتارهاي تهاجمي نوعي از اعمال خشونت بار عليه ديگران است که مي تواند باعث آسيب يا صدمه به ديگران شود. عللي از جمله عوامل روانشناختي، اجتماعي، بيولوژيک و محيطي در ايجاد پرخاشگري نقش دارند. از ميان فاکتورهاي محيطي شرايط آب و هوايي (دما، فشار و رطوبت وباد و...) و آلودگي هوا اهميت فراوان دارد.
بررسي رابطه ميزان رفتارهاي پرخاشگرايانه و درجه حرارت يک منطقه، موضوعي قابل بحث و با يافته هاي متفاوت است. اين مطالعه با هدف تعيين ارتباط دماي محيط و پرخاشگري طراحي گرديد. اين يک مطالعه توصيفي تحليلي در سال
1383 مي باشد که در يک منطقه سرد کوهستاني (فريدونشهر) و يک منطقه گرم و بياباني (خور) واقع در استان اصفهان صورت گرفت.
ابتدا فراسنج هاي آب و هوايي کليه ايستگاه هاي سينوپتيک و اقليم شناسي سازمان هواشناسي کشور مستقر در استان اصفهان (
29 ايستگاه) از سال تاسيس تا سال 2003 ميلادي اخذ گرديد. سپس ميانگين دماي حداقل، حداکثر، روزانه، همچنين بارش و رطوبت نسبي آنها معدل گيري شد. سپس اين ايستگاه ها بر اساس ميانگين دماي روزانه شان به طور نزولي مرتب شدند که در اين ميان ايستگاه هاي اقليم شناسي فريدونشهر و سينوپتيک خور و بيابانک به ترتيب به عنوان سردترين و گرم ترين نقاط استان اصفهان مشخص شدند. سپس بر اساس مشاوره آماري تعداد 1517 نفر (14 تا 63 ساله) به صورت تصادفي از دو منطقه انتخاب و پرسشنامه آزمون پرخاشگري در مورد آن ها تکميل شد. اين پرسشنامه حاوي 30 سوال مي باشد و بر اساس شدت هر علامت، هر سوال از 0 تا 3 دريافت مي کند. هر چه نمره در اين آزمون بيشتر و از ميانگين 45 بالاتر باشد ميزان پرخاشگري بالاتر است. اطلاعات جمع آوري شده با استفاده از نرم افزار SPSS مورد تحليل قرار گرفت. يافته ها نشان داد که در کل جمعيت مورد مطالعه 38.6 درصد افراد پرخاشگر بودند و در اين ميان تعداد زنان پرخاشگر (%40.5) بيشتر از تعداد مردان پرخاشگر (%36.1) است. اين اختلاف معني دار است (P=%46). ميانگين نمره آزمون پرخاشگري در فريدونشهر بالاتر از نمره آزمون پرخاشگري در شهر خور است و اين اختلاف معني دار مي باشد (P=0.0001). گرچه براساس تئوري گرما و پرخاشگري، گرما به عنوان عاملي براي برانگيختگي رفتاري و پرخاشگري مطرح مي شود، اما ما انسان ها احتمالا از ميان فراسنج هاي اقليمي به گرما سازگارتريم تا به سرما و سرماي شديد محدوديت بيشتري براي هستي و بقا انسان ايجاد مي کند. از طرفي عنصر رطوبت در سرما و گرما قابليت تحمل انسان را کاهش مي دهد. منطقه سرد و کوهستاني (فريدونشهر) از رطوبت و بارندگي بيشتري برخوردار است عنصر باد نيز به عنوان يک عنصر اقليمي ديگر، در سرما و رطوبت قدرت تحمل انسان را کاهش داده و در گرما و خشکي آن را افزايش مي دهد. به علاوه بين اين دو منطقه تفاوت فشار بارومتريک نيز محسوس است. در انتها، به نظر مي رسد که در بررسي رابطه ميزان پرخاشگري و فراسنج هاي اقليمي، بهتر است همه عناصر اقليمي از جمله گرما، رطوبت، بارندگي، باد، ... در ارتباط با همديگر لحاظ شود.

 
كليد واژه: 
 
 

 نسخه قابل چاپ