پژوهشهاي جغرافيايي بهار 1384; 37(51):15-31.
 
 
محمدي حسين مراد*
 
* دانشکده جغرافيا، دانشگاه تهران
 
 

تاثير عوامل آب و هوايي بر كشاورزي از اهميت ويژه‌اي برخوردار است و اين موضوع، به خصوص در شرايط كشت ديم بيشتر صدق مي‌كند. در زراعت ديم تاريخ كاشت همان تاريخ شروع اولين بارندگي موثر پاييزي است. براي تعيين تاريخ مناسب‌ترين زمان كاشت در استان ايلام، بر روي داده‌هاي روزانه بارش هجده ساله هفت ايستگاه كه توان پوشش حداكثر وسعت اين استان را داشت، بررسي‌هايي صورت گرفت و با دخالت دادن احتمال 75% و 50%، تاريخ مناسب كاشت گندم ديم بدست آمد. بر اساس تعاريف ارائه شده، بهترين تعريف براي شروع كاشت گندم ديم در استان ايلام عبارت بود از تاريخ شروع بارش و به تبع آن، تاريخ كاشت گندم ديم زماني است كه بعد از اول مهرماه پنج ميلي‌متر بارندگي شده باشد؛ به شرطي كه پانزده روز بعد از آن خشک نباشد. بر اساس اين تعريف، بهترين تاريخ شروع كاشت گندم ديم در استان ايلام دهه دوم آبان ماه به بعد است. نتايج  تقويم كاشت گندم ديم در استان ايلام حكايت از متفاوت بودن تاريخ كاشت در مناطق مختلف استان ايلام دارد. اگر بارندگي موثر براي كشاورزي ديم را 300 ميلي‌متر در نظر بگيريم، مناطقي مثل دهلران، موسيان، دشت عباس و قسمتي از شهرستان مهران جز مناطق نيمه مستعد ديم محسوب مي‎شوند و بيش از 80% از استان ايلام جز مناطق مستعد كشت گندم ديم به حساب مي‌آيد.

 
 
كليد واژه: آب و هوا، آب و هواشناسي كشاورزي، كشت ديم، بارندگي موثر، تقويم كاشت
 
 

 نسخه قابل چاپ