پژوهشهاي جغرافيايي بهار 1385; 38(55):35-58.
 
 
جمعه پور محمود*
 
* گروه برنامه ريزي اجتماعي، دانشگاه علامه طباطبايي
 
 

در اين تحقيق كه با هدف تعيين مراكز روستايي يا روستا شهرها در محدوده شهرستان تربت حيدريه انجام شده است، با استفاده از سيستم اطلاعات جغرافيايي (GIS)، اطلاعات فضايي و غير فضايي مختلف كه در تعيين مكان بهينه نقش دارند، مورد تجزيه و تحليل قرار گرفته است. اين شهرستان در زمان انجام تحقيق حدود 70 درصد جمعيت روستايي داشته و تنوع جغرافيايي و اقليمي آن باعث تنوع در معيشت روستايي در سطح ناحيه شده است. با اين ويژگي ها ناحيه مذكور عرصه اي مناسب و شاخص براي انجام تحقيقات روستايي است.
اين مقاله بخشي از تحقيق مذكور را كه به امكان سنجي توان هاي طبيعي ناحيه مي پردازد، به عنوان يك الگوي كاري بازگو مي كند. به اين ترتيب كه براي امكان سنجي توان هاي طبيعي ناحيه، هر كدام از عوامل محيط طبيعي به صورت يك لايه اطلاعاتي فضايي وارد سيستم شده است. از طريق روي هم گذاري اين لايه ها و تحليل آنها، نقشه توان طبيعي ناحيه با هدف تعيين سلسله مراتب روستايي بدست آمده است. علاوه بر تحليل هاي فضايي از طريق روي هم گذاري لايه هاي نقشه، رابطه هر كدام از عوامل طبيعي عمده با توزيع نقاط روستايي مورد تحليل آماري قرار گرفته و در نهايت با تركيب تحليل هاي فضايي و آماري، الگوي فضايي مناسب براي ناحيه ارايه شده است. تمامي مراحل تحليل فضايي و غير فضايي و خروجي نهايي اين تحقيق به كمك سيستم اطلاعات جغرافيايي انجام شده است.

 
كليد واژه: سيستم اطلاعات جغرافيايي، سلسله مراتب فضايي روستايي، لايه هاي اطلاعاتي، مراكز روستايي، روستا شهر
 
 

 نسخه قابل چاپ