پژوهشهاي جغرافيايي زمستان 1386; 39(62):161-174.
 
 
ياراحمدي داريوش,عزيزي قاسم*
 
* دانشكده جغرافيا، دانشگاه تهران
 
 

در اين مقاله به بررسي ارتباط بين ميزان بارش در فصول پاييز، زمستان و بهار با شاخص هاي اقليمي از طريق تحليل رگرسيوني پرداخته شده است. شاخص هاي اقليمي نوسان جنوبي ( (SOI، نوسان قطبي (AO) و نوسان اطلس شمالي ( (NAO، شاخص نينو 4/3(NINO3/4)، شاخص چند متغيره انسو ( (MEI، شاخص انتقالي نينو (TNI) و نوسان دهه اي اقيانوس آرام(PDO) در اين بررسي به عنوان متغير مستقل مورد مطالعه قرار گرفته است. در اين پژوهش از داده هاي بارش ماهيانه 25 ايستگاه سينوپتيکي كه داراي طولاني ترين و كامل ترين دوره آماري اند (دوره آماري 1951 تا 2003) و توان پوشش اكثر مناطق بارشي كشور را دارند استفاده شده است. نتايج بدست آمده از تحليل رگرسيوني نشان مي دهد که بين ميزان بارش و شاخص هاي اقليمي مذکور در فصل بهار ارتباط بسيار ضعيفي وجود داشته است. در اين مطالعه همچنين مشخص گرديد که از ميان شاخص هاي اقليمي مرتبط با انسو، شاخص نينو  4/3بيشترين ارتباط را با ميزان بارش پاييزه و زمستانه ايران دارد و شاخص نوسان جنوبي و شاخص چند متغيره انسو در رتبه هاي بعدي قرار گرفته اند. بين شاخص هاي انتقالي انسو و نوسان دهه اي اقيانوس آرام و ميزان بارش رابطه اي مشاهده مي شود. ضريب ارتباط ميزان بارش هاي فصل پاييز و زمستان با شاخص نينو4/3 و چند متغيره انسو مثبت و با شاخص نوسان جنوبي منفي است.به علاوه نتايج حاصل از اين تحليل مشخص ساخت که نوسان قطبي و نوسان اطلس شمالي با ميزان بارش زمستانه ارتباط بيشتري نسبت به بارش پاييزه دارند. ضريب شاخص هاي نوسان قطبي و نوسان اطلس شمالي منفي مي باشد که نشان دهنده رابطه معکوس بين ميزان بارش فصول زمستان و پاييز و شاخص مذکور مي باشد.

 
كليد واژه: انسو، نوسان اطلس شمالي، نوسان قطبي، شاخص نوسان جنوبي، رگرسيون
 
 

 نسخه قابل چاپ