پژوهشهاي جغرافيايي بهار 1387; 40(63):193-202.
 
 
عنابستاني علي اكبر*
 
* مركز پژوهشي علوم جغرافيايي و اجتماعي، دانشگاه تربيت معلم سبزوار
 
 

استقرار سکونتگاه هاي انساني از گذشته هاي دور ناشي از دسترسي به دو عامل آب و زمين جهت بهره برداري بوده است. بنابراين در مناطق خشک و نيمه خشک و به ويژه کشور ايران شکل گيري سکونتگاه هاي انساني به تبعيت از اين دو عامل مي باشد. و حتي پاره اي از انديشمندان از تمدن هاي هيدروليک در منطقه خاورميانه ياد مي کنند. گسل ها در مناطق خشک و نيمه خشک محل بالا آمدگي آب زيرزميني و نقطه تلاقي توده سخت زيرين با سطح زمين است، بنابراين در حاشيه گسل ها منابع آب به فراواني در دسترس مي باشد. در نتيجه بسياري از سکونتگاه هاي انساني براي دسترسي به اين منابع آب در حواشي و مناطق مجاور گسل ها استقرار يافته اند. گسل بزرگ درونه با طول حدود 700 کيلومتر از نايين شروع و پس از عبور از شرق ايران به خاک افغانستان وارد مي شود اين گسل در نواحي شرقي روند شرقي- غربي و در غرب روند شمالي- جنوبي به خود مي گيرد. بر اساس بررسي هاي انجام شده با وجود اين که گسل درونه از گسل هاي فعال ايران محسوب شده و زلزله هاي مخربي را در منطقه ايجاد کرده است. در منطقه کاشمر بيش از 80 درصد سکونتگاه ها در حواشي و يا مناطق مجاور اين گسل استقرار يافته اند. بنابراين براي جلوگيري از پيامدهاي حرکات زمين در مناطق گسلي که با زلزله و ديگر حرکات ژئومرفيک همراه است، راه کارهايي از قبيل جابجايي سکونتگاه هاي کم جمعيت، مقاوم سازي ساختمان ها، تعيين حريم براي گسل و مانند آن پيشنهاد مي گردد.

 
كليد واژه: گسل درونه، سكونتگاه، كاشمر، زلزله
 
 

 نسخه قابل چاپ