پژوهش در علوم ورزشي زمستان 1383; 2(5):75-94.
 
 
كارگرفرد مهدي*
 
* دانشکده تربيت بدني و علوم ورزشي، دانشگاه اصفهان
 
 

به رغم فوايد شناخته شده بازتواني قلبي و تمرين ورزشي، اطلاعات محدودي در مورد نتايج اين برنامه درماني در زنان وجود دارد؛ و اين روش پيشگيري ثانويه ممکن است کمتر استفاده شده باشد. هدف از اين تحقيق، بررسي اثر شرکت در برنامه بازتواني قلبي بر پروفايل چربي، ميزان تحمل تمرين ورزشي و فشار خون در زنان سنين 45 تا 70 سال پس از سکتة قلبي است.
در يک مطالعه نيمه تجربي تعداد 80 زن (با ميانگين سني (8.19±56.40 از بين بيماران قلبي که به واحد بازتواني مرکز تحقيقات قلب و عروق مراجعه کرده بودند به طور تصادفي به عنوان نمونه آماري انتخاب شدند. سپس از همه بيماران براي اندازه گيري ظرفيت ورزشي، ميزان تحمل تمرين ورزشي و فشار خون دياستوليک و سيستوليک حالت استراحت و تمرين آزمون ورزش از نوع Symptom Limited Exercise Test تحت پروتکل بروس بر روي تردميل به عمل آمد. بيماران بر حسب ظرفيت ورزشي به دو گروه : بيماران با ظرفيت ورزشي مساوي و يا بالاتر از 6 مت و بيماران با ظرفيت ورزشي پايين تر از 6 مت تقسيم شدند. سپس از آنها خواسته شد تا قبل و بعد از دورة بازتواني قلبي، در آزمايش هاي نمونه خون براي تعيين پروفايل ليپيد شامل کلسترول تام، تري گليسريد، ليپوپروتئين هاي پر چگال و کم چگال شرکت کنند. پس از آن هر دو گروه در يک برنامه بازتواني قلبي 30 جلسه اي (3جلسه در هفته شامل 30 تا 60 دقيقه تمرين هوازي با شدت 60 تا 85 درصد حداکثر ضربان قلب) شرکت کردند.
اگرچه بهبود چشمگيري در بيشتر خصوصيات مورد بررسي در بيماران هر دو گروه نسبت به پيش از برنامه بازتواني قلبي بدست آمده است، اما اين تغييرات در گروه با ظرفيت ورزشي پايين تر از 6 مت به ويژه در پروفايل چربي بيشتر بوده است (P<0.05). همچنين، نتايج تحقيق چند متغيري هيچگونه تفاوت معني داري در هر يک از متغيرها بين هر دو گروه پس از برنامه بازتواني قلبي نشان نداد. به عبارت ديگر، هر دو به يک اندازه از شرکت در برنامه هاي بازتواني قلبي سود برده اند.
در اين تحقيق مشخص شد بيماراني که از ظرفيت ورزشي کمتري برخوردار هستند براي کاهش ميزان بستري مجدد، مرگ و مير کنترل عوامل خطرساز از جمله پروفايل ليپيد به برنامه هاي بازتواني قلبي نقش مهمي در بهبود ميزان تحمل ورزشي و ميزان ليپوپروتئين پرچگال اين گونه بيماران زن مسن دارد.

 
كليد واژه: بازتواني قلبي، كلسترول تام، تري گليسريد، ليپوپروتئين، كم چگال و پرچگال، شاخص توده بدني
 
 

 نسخه قابل چاپ