مطالعات عرفاني بهار و تابستان 1385; -(3):91-122.
 
 
حيدري حسين*
 
* دانشگاه کاشان
 
 

گستره و قلمرو مجبور بودن يا مختار بودن آدميان در برابر اراده، قدرت و خواست خالق هستي و مدبر آن، از مناقشه آميزترين و ديرپاي ترين موارد اختلاف در بين پيروان اديان بزرگ بوده است. در عالم اسلام فرقه هاي معتزله، زيديه، اسماعيليه، اماميه، ماتريديه، اشاعره و جبريه خالص به ترتيب از بيشترين تا کمترين حوزه اختيار را براي انسان ها قايل بوده اند.
اين مقاله با بررسي اشعار حکيم سنايي غزنوي (پيشرو شعر عرفاني فارسي) در پي اثبات اين مدعاست که برخلاف باور بسياري از محققان، موضع سنايي در اين مبحث و بسياري از مباحث مرتبط با آن، همسوي با ماتريديه و تا حدودي شيعه اماميه است و با اشاعره و معتزله فاصله بسيار دارد.
 
كليد واژه: جبر، اختيار، سنايي، کلام اسلامي، ماتريديه، اشاعره، شيعه، قضا، قدر
 
 

 نسخه قابل چاپ