پژوهشنامه فلسفه دين (نامه حكمت) پاييز و زمستان 1385; 4(8):119-143.
 
 
حسيني شاهرودي سيدمرتضي*
 
* دانشگاه فردوسي مشهد
 
 

يکي از تقريرهاي برهان جهان شناختي با برهان مفهوم گرايي شناخته مي شود. اين برهان با تکيه بر فرضيه صدق در دلالت شناسي منطق موجهات، بر آن است تا به اثبات وجود خدا بپردازد. با توجه به اينکه گزاره برآيند ذهن است و بدون ذهن گزاره اي وجود نخواهد داشت، طرفداران اين برهان بر اين عقيده اند که وجود گزاره هاي صادق در همه جهان هاي ممکن، نشان دهنده وجود خداست؛ زيرا با توجه به اينکه در همه جهان هاي ممکن، ذهن انساني و مانند آن وجود ندارد، پس بايد ذهن الوهي وجود داشته باشد تا گزاره هاي صادق بدان وابسته باشند.
نويسنده علاوه بر نقل تقريرهاي مختلف اين برهان، هر يک از آن ها را نيز نقد و بررسي كرده است و در پايان با استناد به ديدگاه هاي فيلسوفان مسلمان درباره وحدت جهان، آن را بي اعتبار دانسته و به سبب پرهيز از به درازا کشيده شدن بحث و نيز بي ارتباطي با موضوع اين نوشتار، دلايل وحدت جهان را مطرح نکرده و تنها بدان ارجاع داده است
.

 
كليد واژه: مفهوم گرايي، فعليت گرايي، جهان هاي ممکن، جهان واقع، صدق، ضرورت
 
 

 نسخه قابل چاپ