معرفي:
این کتاب شامل مجموعه‌اى از درس‌هاى کلامى استاد مصباح است که به قلم ایشان نگاشته شده است. و مباحث به گونه‌اى تنظیم شده که مطالب آن بر هم ترتیب منطقى دارند و هر بحث تقریباً به طور مستقل و بدون نیازبه حواله دادن به مباحث بعدى مطرح گردیده است. هم‌چنین در این کتاب عبارات، ساده و روشن‌اند و در متن از کاربرد اصطلاحات پیچیده و عبارات دشوار پرهیز شده است. اثبات مطالب با استفاده از دلیل‌هاى متقن، به دور از توضیحات زاید و ملال‌آور صورت گرفته است.
این کتاب سه جلدى، در سه بخشِ خداشناسى، راهنماشناسى و فرجام‌شناسى تنظیم شده است.
نگارنده در مقدمه بخش خداشناسى، به تعریف دین، تفکیک اصول دین از فروع آن، لزوم تحقیق درباره اصول دین، جهان‌بینى به مثابه مقدمه‌اى براى ایدئولوژى، و راه حل مسائل بنیادین جهان‌بینى مى پردازد. آن‌گاه بحث اصلى آغاز مى شود و موضوعات خداشناسى، راه ساده شناخت خدا، اثبات وجود خدا، صفات ذاتیه و فعلیه خداوند، و سپس علل انحراف شبهات ناظر به آن بررسى مى شود. استاد در ادامه به نقد جهان‌بینى مادى و اثبات توحید و یگانگى خداوند، بحث جبر و اختیار، قضا و قدر و عدل الهى مى پردازند.
در بخش راهنماشناسى، مباحثى مثل نیاز بشر به وحى و نبوت، حل چند شبهه در این باره، عصمتِ انبیا، دلایل عصمت انبیا، شبهات عصمت، بحث معجزه و حل شبهات ناظر به آن، ویژگى هاى پیامبران، کثرت و تعداد پیامبران و رابطه مردم با آنان، پیامبر اسلام(صلى الله علیه وآله) و اثبات رسالت آن حضرت، اعجاز قرآن، مصونیت قرآن از تحریف، جهانى و جاودانه بودن اسلام، خاتمیت، امامت، نیاز به وجود امام، نصب امام، عصمت و علم امام، و امامت حضرت مهدى(علیه السلام) و حکومت جهانى آن حضرت و راز غیبت مطرح شده است.
بخش سوم نیز در زمینه معادشناسى (فرجام‌شناسى) این مباحث را بررسی مى کند: وابستگى مسأله معاد به مسأله روح، تجرد روح، اثبات معاد، معاد در قرآن، پاسخ قرآن به شبهات منکران معاد، وعده الهى درباره قیامت، مشخصات عالم آخرت، از مرگ تا قیامت، تصویر رستاخیز در قرآن، مقایسه دنیا با آخرت، رابطه دنیا با آخرت، قراردادى یا حقیقى بودن رابطه دنیا و آخرت، نقش ایمان و کفر در سعادت و شقاوت، رابطه متقابل ایمان و عمل، حبط و تکفیر اعمال، امتیازات مؤمنان، شفاعت و حل شبهات آن.