فرش ماشینی هیچگاه رقیب فرش دستباف نبوده است

اصفهان - نخستین فرش ماشینی درابتدای دهه 50 در كاشان توسط ماشین‎های مخمل بافی ژاكارد و با الیاف مصنوعی براق و پرز نسبتاً كوتاه و وزن سبك، بافته و روانه بازار شد.

همزمان با آن عده‎ای از تجار، فرش‎هایی با همین مشخصات و تا حدی مرغوب‎تر از كشور بلژیك وارد بازار ایران و سلیقه ایرانی را با پدیده فرش ماشینی آشنا كردند اما باید گفت این صنعت كه هم اكنون در شش هزار كارگاه تولید بزرگ و كوچك فعال است هیچگاه رقیب فرش دستبافت نبوده بلكه در مقاطع مختلف موجب توسعه صادرات فرش دستباف و ورود ارز به كشور نیز شده است.

فرش ماشینی باعث شده است تا خانواده هایی كه توان خرید فرش دستباف را ندارند بتوانند برای آذین بندی محل مسكونی خود از فرش ماشینی استفاده كنند.

از طرف دیگر اگر روند تولید فرش ماشینی در ایران وجود نداشت بازار ایران با تراكم انواع فرش ماشینی تولید كشورهای بلژیك و تركیه و شاید هم چین مواجه می شد و براین اساس سالانه 300 میلیون دلار ارز از مملكت خارج می شد .

'شكرالله خسروی ' از تولید كنندگان فرش ماشینی است كه در سومین نمایشگاه تخصصی فرش ماشینی، موكت و كفپوش اصفهان شركت كرده است.

وی عصریكشنبه در گفت وگو با خبرنگار ایرنا اظهارداشت: عده ای بر این عقیده هستند كه یكی از بزرگترین معضلات بزرگ فرش دستباف كارخانجات تولید فرش ماشینی است.

این تاجر فرش افزود : این در حالی است كه ضربه اصلی به فرش ایران را فرشهای دستباف قلابی تولید شده در كشورهایی مثل نپال و چین وارد كرده است كه به نام فرش ایرانی وارد بازار جهانی كردند.

وی تصریح كرد: جایگاه فرش ماشینی نیز دركنار دستبافت از جایاه صادرات خوبی برخورار است به طوریكه علاوه بر عراق ، افغانستان اكنون بزرگترین مشتریان فرش ماشینی ایران از كشورهای آلمان ، ژاپن ، عربستان ،یونان و اسپانیا هستند ضمن آنكه مقدار كمتری هم به كانادا ، آمریكا ، روسیه و اوكراین صادر می شود.

'حسین رادمرد' دیگر شركت كننده در نمایشگاه فرش ماشینی گفت: مزایای فرش ماشینی در این دوره این است كه با سرعت بیشتری در مرحله طراحی، تولید و هزینه كمتری را هم در بر می گیرد و در عین حال طرحهای مدرن را نیز در خود جای داده است و مانند هر كفپوش دیگری برای خود نقشی مستقل ایجاد می كند.

وی اظهارداشت: این مسئله هیچ گاه در مقابل با فرشهای دستباف قرار نمی گیرد بلكه در كنار هم و در یك راستا قرار می گیرد و ما اگر می خواهیم اصالتها حفظ شود باید برای كیفیت فرشهای دستباف خود فكری كنیم تا حداقل در این بازار سلایق مختلف را هم ارضا كرد.

وی با اشاره به اینكه با توجه به محبوبیت فرش دستباف در بین مردم دنیا هیچگاه و هیچ قدرتی نمی تواند این هنر را از عرصه وجود حذف كند، خاطرنشان كرد: اگر محصولی جدید مثل فرش ماشینی هم تولید شود به عنوان رقیب نخواهد بود بلكه سلایق مختلف در دنیای امروز ایجاب می كند كه نوآوری هایی از این قبیل هم وجود داشته باشد.

'علی روحانی ' مدیر یكی از كارخانه های فرش ماشینی هم یادآور شد: سالانه بین چهار تا پنج میلیون متر مربع فرش دستباف تولید می شود و آنها كالاهای بسیار ارزشمندی را تولید می كنند كه از نظر صنایع دستی و هنری مقام بالایی دارد و به نظر من می تواند به نیاز برخی از اقشار جامعه پاسخ دهد حال آنكه ما كالایی مصرفی را تولید می كنیم و مكمل آنها هستیم تا نیاز همه اقشار به فرش پاسخ داده شود.

وی با اشاره به اینكه هزینه های بالای فرش دستبافت باعث گرایش مردم به خرید فرش ماشینی شده است افزود : تنوع و سفارش طرح ، سهل الوصول بودن آن از جمله دیگر مواردی است كه باعث گرایش خانواده ها به فرش دستبافت شده است.

وی اضافه كرد: تنوع مدل و رنگ در ماشین های دستبافت باعث شده است كه یك خانواده در هر لحظه بتواند آن را با رنگ و پرده خانه خود هماهنگ كند.

یكی از دست اندر كاران صنعت فرش ماشینی از استان آذربایجان شرقی نیز دراین باره می گوید: لزوم تبلیغات گسترده برای صنعت فرش ماشینی در ایران به خوبی احساس می شود و تولیدكنندگان و خریداران این محصول نباید به چشم رقیبی برای فرش دستباف به آن نگاه كنند بلكه باید برای هر كدام جایگاهی جداگانه قایل شد.

'تورج آقا بیگ ' ضمن اشاره به نقش موثر دانشگاه ها در فرهنگ سازی جایگاه فرش ماشینی در كشور گفت: نقش آفرینی دانشگاه ها در تربیت نیروهای متخصص و نوآوری در طرح ها و رنگ ها و نیز ارزیابی و سنجش علمی بخش های مختلف فرآیند تولید فرش ماشینی از نكات اساسی است كه نباید از آن غافل ماند.

وی لزوم آشنایی با سلایق مردم و تطابق یافتن با آن را از جمله مسایلی دانست كه دانشگاه ها می توانند در بسط آن مفید باشند.

استقبال مردمی در سال های اخیر از فرش ماشینی باعث شده تا دست اند كاران این حرفه هرچند وقت یكبار به برگزاری نمایشگاه های فرش ماشینی در استان های مختلف اقدام كنند.