آندومتریوز عبارت‌ است‌ از اختلالی‌ که‌ در آن‌ بافت‌ مشابه‌ پوشش‌ داخلی‌ رحم‌ (آندومتر) در نقاطی‌ غیرمعمول‌ در قسمت‌ پایینی‌ شکم‌ ظاهر شود. این‌ بافت‌ ممکن‌ است‌ روی‌ سطح‌ تخمدان‌؛ پشت‌ رحم‌ و در حفره‌ لگنی‌؛ روی‌ دیواره‌ روده‌؛ و ندرتاً در نقاطی‌ دورتر به‌ وجود آید. آندومتریوز به‌ چهار مرحله‌ محدود، خفیف‌، متوسط‌، و شدید تقسیم‌ می‌شود که‌ بیانگر محل‌ قرارگیری‌ و شدت‌ اختلال‌ هستند. این‌ اختلال‌ می‌تواند در هر سنی‌ از بلوغ‌ تا یائسگی‌ رخ‌ دهد اما در سنین‌ 30-20 سالگی‌ بیشتر دیده‌ می‌شود.

 

علایم‌ زیر ممکن‌ است‌ به‌ طور ناگهانی‌ ظاهر شوند یا طی‌ چندین‌ سال‌ به‌ وجود آیند:

درد لگنی‌ فزاینده‌ به‌ هنگام‌ عادت‌ ماهانه‌، خصوصاً روزهای‌ آخر گاهی‌ درد لگنی‌ ممکن‌ است‌ در هر زمانی‌ رخ‌ دهد.

درد به‌ هنگام‌ مقاربت‌ جنسی‌

لکه‌بینی‌ قبل‌ از عادت‌ ماهانه‌

گاهی‌ وجود خون‌ در ادرار یا مدفوع‌

کمردرد؛ درد همراه‌ با انقباضات‌ روده‌ای‌

نازایی‌

 

ناشناخته‌ هستند، اما پزشکان‌ نظریه‌ زیر را بیشتر از بقیه‌ قبول‌ دارند؛ معمولاً در هنگام‌ تخمک‌گذاری‌، پوشش‌ داخلی‌ رحم‌ (آندومتر) ضخیم‌ شده‌ تا آماده‌ کاشته‌ شدن‌ تخم‌ لقاح‌ یافته‌ باشد. اگر این‌ اتفاق‌ نیافتد، بافت‌ پوشش‌ داخلی‌ رحم‌ کنده‌ شده‌ و در خونریزی‌ عادت‌ ماهانه‌ از بدن‌ خارج‌ می‌شود و در بعضی‌ از موارد، این‌ بافت‌ تخریب‌شده‌ تجمع‌ یافته‌ و از راه‌ لوله‌های‌ رحمی‌ به‌ درون‌ حفره‌ لگن‌ می‌روند. بافت‌ در اینجا آزادانه‌ غوطه‌ور می‌شود و خود را به‌ سایر بافت‌ها می‌چسباند و در هر ماه‌ رشد کرده‌ و به‌ سایر نقاط‌ هم‌ گسترش‌ می‌یابد. رشد بافت‌ آندومتر بر روی‌ احشای‌ لگنی‌ ممکن‌ است‌ باعث‌ چسبیدن‌ احشاء به‌ یکدیگر شود و به‌ این‌ ترتیب‌ درد و سایرعلایم‌ ظاهر خواهند شد.

 

خانم‌هایی‌ که‌ حامله‌ نمی‌شوند یا حاملگی‌ را به‌ تعویق‌ می‌اندازند.

سابقه‌ خانوادگی‌ آندومتریوز

تنگ‌ یا بسته‌ شدن‌ گردن‌ رحم‌ (مسیر خروجی‌ بافت‌ تخریبی‌ و خون‌)

 

اقدام‌ خاصی‌ برای‌ پیشگیری‌ نمی‌توان‌ انجام‌ داد. تنها می‌توان‌ با تشخیص‌ زودهنگام‌ و درمان‌ مناسب‌ از گسترش‌ آندومتریوز جلوگیری‌ کرد.

بدون‌ درمان‌، آندومتریوز تدریجاً شدید می‌شود. اما پس‌ از یائسگی‌، به‌ علت‌ کاهش‌ تولید استروژن‌، تدریجاً پسرفت‌ می‌کند.

علایم‌ را می‌توان‌ با دارو تخفیف‌ داد و گاهی‌ این‌ بیماری‌ با جراحی‌ قابل‌ معالجه‌ است‌.

در خانم‌هایی‌ که‌ شدت‌ بیماری‌ در آنها زیاد است‌، موفقیت‌ درمان‌ کمتر است‌.