آيت الله سيد احمد خاتمى « دام ظله »

ولادت و ‌تحصيلات‌

سيد احمد خاتمى‌ در هجدهم‌ ارديبهشت‌ 1339 در سمنان‌ متولد شد، پدرش‌ مرحوم‌ سيد مهدى‌ خاتمى‌ انسانى‌ متعهد و متدين‌ بوده‌ و در ميان‌ اقوام‌، معروف‌ به‌ تقوى‌ و غيرت‌ ديني‌ بود وى‌ در سال‌ 1364 از دنيا رفت‌.
ما در ايشان‌ خانم‌ طيبه‌ سادات‌ خاتمى‌، بانويى‌ متدين‌، مؤمن‌ و مأنوس‌ با قرآن‌ و ادعيه‌ است‌ و هم‌ اكنون‌ (آذر 1383) در قيد حيات‌ است‌.
خاندان‌ خاتمى‌ از سادات‌ معروف‌ سمنان‌اند و جد اعلاى‌ آنان‌ مرحوم‌ سيد هاشم‌ همواره‌ مورد علاقه‌ و محبت‌ مردم‌ بوده‌ كه‌ همچنان‌ مردم‌ ذكر خير او را دارند.
آيت الله سيد احمد خاتمى‌ در سال‌ 1351 تحصيل‌ علوم‌ حوزوي‌ را در مدرسه‌ علميه‌ صادقيه‌ سمنان‌ آغاز كرد و به‌ مدّت‌ دو سال‌ در آنجا دروس‌ مقدماتى‌ را نزد اساتيد آن‌ حوزه‌ به‌ پايان‌ برد و در سال‌ 1354 به‌ حوزه‌ علميه‌ قم‌ هجرت‌ كرد و جهت‌ استحكام‌ بيشتر دروس‌ اكثر درسهايى‌ را كه‌ در حوزه‌ سمنان‌ خوانده‌ بود نزد اديب‌ بزرگ‌ مرحوم‌ مدرس‌ افغانى‌ كه‌ به‌ تازگى‌ از نجف‌ آمده‌ بود، مجدداً تكرار كرد و سپس‌ دروس‌ سطح‌ را از اساتيد بزرگ‌ حوزه‌ همانند مرحوم‌ آيت‌ الله ستوده‌، آيت‌ الله اشتهاردى(ره)‌، آيت‌ الله خزعلى‌، آيت‌ الله بنى‌ فضل‌(ره) و... به‌ پايان‌ برد و سپس‌ در درس‌ خارج‌ حضرات‌ آيات‌ شيخ‌ جواد تبريزي‌(ره)، محمد فاضل‌ لنكراني‌(ره)، ميرزا هاشم‌ آملى(ره)‌، وحيد خراسانى‌، شبيرى‌ زنجانى‌ و... شركت‌ كرده‌ و به‌ مدّت‌ هفده‌ سال‌ در درس‌ خارج‌ فقه‌ و اصول‌ اين‌ حضرات‌ شركت‌ نمود.
در فلسفه‌ و كلام‌ از حضرات‌ آيات‌: شيخ‌ يحيى‌ انصاري‌ شيرازى‌، حسن‌ زاده‌ آملى‌، جوادى‌ آملى‌، ابراهيم‌ امينى‌ بهره‌ برده‌ است‌. در تفسير از حضرت‌ آيت‌ الله مشكينى‌، آيت‌ الله خزعلى‌ بهره‌مند شده‌ است‌ و در درس‌ نهج‌ البلاغه‌ از آيت‌ الله حسين‌ نورى‌ همدانى‌ بهره‌ برده‌ است‌ او از درس‌ فلسفى‌ «شناخت‌» از محضر شهيد آيت‌ الله مطهرى‌ بهره‌مند شده‌ است‌ و در فن‌ خطابه‌ از محضر خطيب‌ گرانقدر مرحوم‌ حجة‌ السلام‌ و المسلمين‌ آقاى‌ شيخ‌ محمد تقي‌ فلسفى‌ استفاده‌ نموده‌ است‌.
 

فعاليتهاى‌ علمى‌ و فرهنگى‌

عمده‌ فعاليتهاى‌ فرهنگى‌ ايشان در چهار بخش‌ است‌:
بخش‌ اول‌: تدريس‌ وى‌ از سال‌ 1364، تدريس‌ دروس‌ حوزوى‌ را به‌ صورت‌ عمومى‌ شروع‌ كرده‌ است‌. اگر چه‌ قبل‌ از آن‌ به‌ طور خصوصي‌ چند دوره‌ كتب‌ مقدمات‌ (جامع‌ المقدمات‌، سيوطى‌، مغنى‌، مختصر المعانى‌ و...) را تدريس‌ كرده‌ بود.
تا كنون‌ 4 دوره‌ معالم‌ الاصول‌، 7 دوره‌ اصول‌ الفقه‌، 3 دوره‌ شرح‌ لمعه‌، 2 دوره‌ مكاسب‌، 3 دوره‌ رسائل‌ و اينك‌ (آذر 1383) مشغول‌ پنجمين‌ دوره‌ تدريس‌ كفاية‌ الاصول‌ است‌. وى‌ مدت‌ ده‌ سال‌ است‌ كه‌ به‌ تدريس‌ خارج‌ فقه‌ و اصول‌ اشتغال‌ دارد، دوره‌ اول‌ تدريس‌ خارج‌ اصول‌ را به‌ اتمام‌ رسانده‌ و اينك‌ (آذر 1383) مشغول‌ تدريس‌ دوره‌ دوم‌ خارج‌ اصول‌ است‌ و از كتابهاى‌ فقهى‌ بخشهايى‌ از كتاب‌ قصاص‌ و ديات‌ و تقريبا تمام‌ كتاب‌ الحج‌ را تدريس‌ كرده‌ و اينك‌ اشتغال‌ به‌ تدريس‌ خارج‌ كتاب‌ صلوة‌ دارد. در اين‌ مدت‌ صدها طلبه‌ از محضر وى‌ بهره‌مند شده‌ و همچنان‌ استفاده‌ مي‌كنند.
وي‌ در كنار تدريس‌ علوم‌ مصطلح‌ حوزوى‌ از سال‌ 1365 به‌ تدريس‌ سيره‌ پيامبر و امامان‌ (آذر 1383) در روزهاى‌ تعطيل‌ (پنج‌ شنبه‌ها) رو آورد كه‌ در سال‌ 1380 يكدوره‌ از اين‌ دروس‌ به‌ پايان‌ رسيد و اينك‌ سه‌ سال‌ است‌ كه‌ پنج‌ شنبه‌ها تفسير زيارت‌ جامعه‌ را دنبال‌ مي‌كند.
وي‌ در سال‌ 1367 به‌ دستور برخى‌ از بزرگان‌ حوزه‌ درس‌ تفسير شروع‌ كرد و اينك‌ شانزدهمين‌ سال‌ اين‌ درس‌ است‌ كه‌ هر شب‌ پس‌ از نماز مغرب‌ و عشاء، در مدرس‌ امام‌ مدرسه‌ فيضيه‌ دائر است‌ و تا كنون‌ تفسير 8 جزء قرآن‌ به‌ پايان‌ رسيده‌ (تفسير جزء آخر و 7 جزء اول‌) و اينك‌ مشغول‌ تفسير هشتمين‌ جزء قرآن‌ كريم‌ (سوره‌ انعام‌) مي‌باشند.
تا كنون‌ 1660 جلسه‌ تفسيرى‌ داشته‌اند، درس‌ تفسير نهج‌ البلاغه‌ نيز در ايام‌ تعطيل‌ داشته‌اند كه‌ حدود دو سال‌ است‌ بحث‌ موضوعى‌ «امام‌ على‌ (ع‌) و مخالفان‌ حكومت‌» را از نگاه‌ مولي‌ در نهج‌ البلاغه‌ دنبال‌ مي‌كنند. خوشبختانه‌ نوار كاست‌ اين‌ درسها (گرچه‌ نه‌ به‌ كيفيت‌ عالي‌) موجود است‌.
وي‌ كار اصلى‌ خود راتدريس‌ دانسته‌ و سخت‌ علاقه‌مند به‌ آن‌ است‌ به‌ گونه‌اى‌ كه‌ در ايام‌ تحصيل‌ به‌ هيچ‌ وجه‌ كار ديگري‌ را جاى‌ آن‌ قرار نمي‌دهد.
 

تأليفات‌

از ايشان تا كنون‌ كتابهاى‌ زير به‌ چاپ‌ رسيده‌ است‌،
1ـ ابعاد جنگ‌ در قرآن‌ و حديث‌
2ـ شايعه‌ از نظر قرآن‌ و حديث‌
3ـ سيماى‌ نفاق‌ در قرآن‌
4ـ رسالت‌ خواص‌
5ـ عبرتهاى‌ عاشورا
6ـ سيرى‌ در سيره‌ سياسى‌ امام‌ على‌ (ع‌)
7ـ سيماى‌ حماس‌ امام‌ سجاد (ع‌)
8ـ مديريت‌ در قرآن‌ و حديث‌
9ـ اخلاق‌ سياسى‌
10ـ امر به‌ معروف‌ و نهى‌ از منكر
11ـ در سايه‌ سار حكمت‌ علوى‌
12ـ مديريت‌ و تشكل‌ در سيره‌ امام‌ هادي‌(ع‌)
13ـ نگاهى‌ به‌ مبانى‌ تفكر امام‌ خمينى‌ پيرامون‌ ولايت‌ فقيه‌
14ـ فقه‌ الاخلاق‌ از ديدگاه‌ شيخ‌ انصارى‌
تا كنون‌ بيش‌ از 120 مقاله‌ قرآنى‌، اخلاقى‌، تاريخى‌، فقهى‌ و... از سيد احمد خاتمى‌ در برخى‌ روزنامه‌ها، هفته‌ نامه‌، ماهنامه‌ها و گاهنامه‌ها منتشر شده‌ است‌.
آثار فراوان‌ چاپ‌ نشده‌ نيز عبارتند از:
1ـ كتاب‌ الحج‌ «به‌ زبان‌ عربي‌»
2ـ كتاب‌ القصاص‌ «به‌ زبان‌ عربي‌»
3ـ كتاب‌ الاسير فى‌ الفقه‌ الاسلامى‌ «به‌ زبان‌ عربي‌»
4ـ شرح‌ دعاى‌ مكارم‌ الاخلاق‌
5ـ سيره‌ نبوى‌ (ص‌)
6ـ سيره‌ امامان‌ (ع‌)
7ـ اخلاق‌ كارگزاران‌ در اسلام‌
8ـ بحثى‌ پيرامون‌ اسباب‌ النزول‌
9ـ مباحثى‌ پيرامون‌ «اخلاق‌ قضاوت‌»
10ـ خانواده‌ در اسلام‌
11ـ مجموعه‌ دروسى‌ پيرامون‌ حضرت‌ امام‌ زمان‌ عج‌ و...
بخش‌ سوم‌: خطابه‌
سيد احمد خاتمى‌ در عرصه‌ خطابه‌ نيز توفيق‌ خوبى‌ داشته‌ و تاكنون‌ در همه‌ استانهاى‌ كشور و اغلب‌ شهرستانها حاضر شده‌ و به‌ ايراد خطابه‌ پرداخته‌ است‌ ويژگى‌ خطابه‌ سيد احمد خاتمي‌ عبارت‌ است‌ از:
1ـ با مطالعه‌ صحبت‌ كردن‌
2ـ منظم‌ و مرتب‌ بودن‌ بحث‌
3ـ عمق‌ قرآنى‌ و روايى‌
4ـ به‌ روز بودن‌ و طرح‌ مسائل‌ سياسى‌ مورد نياز
5ـ اعتدال‌ در سخن‌
در سخنرانيهاى‌ وى‌ هم‌ قرآن‌ و هم‌ روايات‌ و هم‌ مسائل‌ سياسي‌ در حد نياز هست‌. وى‌ در صدا و سيماى‌ جمهوري‌ اسلامى‌ تا كنون‌ صدها برنامه‌ اجراء كرده‌ است‌ و امت‌ مسلمان‌ ما استقبال‌ خوبى‌ از خطابه‌هاى‌ وى‌ داشته‌ و دارند.
بخش‌ چهارم‌: حضور در عرصه‌ پايان‌ نامه‌ها
سيد احمد خاتمى‌ به‌ عنوان‌ استاد راهنما و داور در رسالة‌ سطح‌ چهار و سطح‌ سوّم‌ حوزه‌ و نيز به‌ عنوان‌ استاد راهنما در مؤسسه‌ پژوهشى‌ امام‌ خمينى‌ و دانشكده‌ شهيد محلاتى‌ سپاه‌ خدمت‌ مي‌كنند و تا كنون‌ رساله‌ متعددى‌ را در عرصه‌ معارف‌ دينى‌، فعاليتهاي‌ سياسى‌، راهنمايى‌ و ساماندهى‌ كرده‌ است‌.
 

فعاليتهاى‌ سياسى‌

سيد احمد خاتمى‌ قبل‌ از پيروزى‌ انقلاب‌ همگام‌ با رهبر كبير انقلاب‌ اسلامى‌ امام‌ خمينى‌ در ستيز با رژيم‌ منحط‌ پهلوى‌ بود و با ايراد خطابه‌هاى‌ حماس‌ عليه‌ آن‌ رژيم‌ سياه‌ نقش‌ مفيدى‌ در روشنگرى‌ مردم‌ ايفاء كرد و بعد از پيروزى‌ انقلاب‌ عمده‌ راهى‌ را كه‌ براي‌ خود برگزيد كار فرهنگى‌ بود كه‌ از طريق‌ تدريس‌ ق‌، خطابه‌، تأليف‌ آنرا دنبال‌ كرد.
وي‌ موضع‌ سياسى‌ خود را "موضع‌ ولايت‌ فقيه‌" قرار داده‌ است‌ تا زمانى‌ كه‌ امام‌ راحل‌ در قيد حيات‌ بودند همراهي‌ با آن‌ امام‌ بزرگوار و اينك‌ همراهى‌ با مقام‌ معظم‌ رهبري‌ مدظله‌ العالى‌ وجهه‌ همت‌ اوست‌.
وي‌ در كنار كار فرهنگى‌ در عرصه‌هايى‌ كه‌ نياز بوده‌ است‌ موضع‌گيري‌هاى‌ مناسب‌ سياسى‌ داشته‌ كه‌ در روزنامه‌ و جرائد كشور منعكس‌ شده‌ است‌. او در طول‌8 سال‌ دفاع‌ مقدس‌ در مواقع‌ مورد نياز در جبهه‌هاى‌ حاضر شده‌ و به‌ وظيفه‌ خود عمل‌ نموده‌ است‌.
سيد احمد خاتمى‌ هم‌ اكنون‌ عضو جامعه‌ مدرسين‌ حوزه‌ علميه‌ قم‌، نماينده‌ مردم‌ كرمان‌ در مجلس‌ خبرگان‌ ‌، عضو هيأت‌ مديره‌ مركز تحقيقات‌ كامپيوترى‌ علوم‌ اسلامى‌، عضو شورايعالي‌ مجمع‌ جهانى‌ اهل‌ بيت‌(ع‌)، و امام جمعه موقت تهران مى باشند .