اخلاق نیكو  1

به فرموده امام علی ـ علیه السلام ـ : 
«اَمَرنا رَسوُلُ اللهِ ـ صلی الله علیه و آله ـ اَنْ نَلْقی اَهْلَ الُمَعاصی بِوُجوُهٍ مُكْفَهِرَّهٍ»[1] 
پیامبر خدا ـ صلی الله علیه و آله ـ به ما دستور داده است كه با معصیت كاران با چهره های عبوس روبه رو شویم. 
آثار و فواید حسن خلق 
حسن خلق دارای آثار و فواید فراوانی است. با بهره گیری از فرموده های پیشوایان بزرگوار اسلام به شمّه ای از آنها اشاره می كنیم: 
الف ـ آثار دنیوی 
1 . پیوندهای دوستی را محكم و پایدار می كند. پیامبرگرامی اسلام ـ صلی الله علیه و آله ـ فرمود: 
«حُسْنُ الْخُلْقِ یُثَبِّتُ الْمَوَدَّه»[2] 
خوشرویی دوستی را پایدار می كند. 
2 . موجب آبادی سرزمین ها و طول عمر می گردد. امام صادق ـ علیه السلام ـ در این باره فرمود: 
«اِنَّ الْبِرَّ وَ حُسْنَ الْخُلْقِ یَعْمُرانِ الدَّیارَ‌ وَ یَزیدانِ‌فِی الْاَعْمارِ»[3] 
بدرستی كه نیكوكاری و خوش خلقی، سرزمین ها را آباد می كند و بر عمرها می افزاید. 
3 . روزی را زیاد می كند. به بیان علی ـ علیه السلام ـ : 
«فی سِعَهِ الْاَخلاقِ كُنُوزُ الْاَرزاقِ»[4] 
گنجینه های روزی در نرمخویی و گشاده رویی است. 
4 . موقعیت اجتماعی انسان را بهبود می بخشد. همان حضرت می فرماید: 
«كَمْ مِنْ وَضیعٍ رَفَعَهُ حُسْنُ خُلْقِهِ»[5] 
چه بسیار فرد بی مقداری كه خوشرویی اش او را برتری بخشیده است. 
5 . مشكلات و ناهمواری های زندگی را هموار می سازد؛ همان امام فرمود: 
«مَنْ حَسُنَ خُلْقُهُ سَهُلَتْ لَهُ طُرُقُهُ»[6] 
هركس خلقش نیكو شد، راه های زندگی برایش هموار می گردد. 
ب ـ آثار اخروی 
1 . موجب نیل به درجات عالی می شود؛ پیامبر اكرم ـ صلی الله علیه و آله ـ فرمود: 
«اِنَّ الْعَبْدَ لَیَبْلُغُ بِحُسْنِ خُلْقِهِ عَظیمَ دَرجاتِ الاخِرَهِ وَ اَشْرَفَ‌ الْمَنازِلِ وَ اِنَّهُ ضَعیفُ الْعِبادَهِ»[7] 
به درستی كه بنده، در سایه خوش خلقی خود به درجات بزرگ و مقامات والایی در آخرت می رسد، با آنكه عبادتش ضعیف است. 
2 . حساب را آسان می كند؛ امام علی ـ علیه السلام ـ می فرماید: 
«حَسَّنْ خُلْقَكَ یُخَفِّفِ اللهُ حِسابَكَ»[8] 
اخلاقت را نیكو كن تا خداوند حسابت را آسان كند. 
3 . آمرزش گناهان؛ امام صادق ـ علیه السلام ـ فرمود: 
«اِنَّ الْخُلْقَ الْحَسَنَ یُمیثُ الْخَطیئَهَ كَما تُمیثُ الشَّمْسُ الْجَلیدَ»[9] 
بدرستی كه اخلاق نیكو لغزش ها را ذوب می كند همان گونه كه آفتاب یخ را. 
4 . ورود به بهشت؛ رسول خدا ـ صلی الله علیه و آله ـ فرمود: 
«اَكْثَرُ ما تَلْجُ بِهِ اُمَّتیَ الْجَنَّهَ تُقْوی اللهِ وَ حُسْنُ الْخُلْقِ»[10] 
بیشترین امتیازی كه امت من به سبب داشتن آن به بهشت می رود، تقوای الهی و خوش خلقی است. 
[1] . وسائل الشیعه، ج 11، ص 413. 
[2] . بحارالانوار، ج 77، ص 150. 
[3] . همان،‌ج 71، ص 395. 
[4] . همان، ج 78، ص 53. 
[5] . شرح غررالحكم، ج 4، ص 558. 
[6] . همان، ج 5، ص 306. 
[7] . محجه البیضاء، ج 5، ص 93. 
[8] . بحارالانوار، ج 71، ص 383. 
[9] . همان، ص 375. 
[10] . اصول كافی، ج 2، ص 100.
علي اصغر الهامي نيا ـ اخلاق اسلامي، ص125