مي‌توان گفت كه براي هر فردي كه هوشيار نيست و باصدا كردن و تكان دادن واكنشي نشان نمي‌دهد بايد اقدام به احيا كرد. يك اصل را به ياد داشته باشيد كه عمليات احيا را بايد شروع كنيد تا زماني كه به دليل شواهد نيازي به ادامه نباشد (شواهد دال بر مرگ بيمار) يا رسيدن افرادي مجرب‌تر كه ادامه عمليات به آنها واگذار شود.

زمان توقف احيا مشخص نبوده و با توجه به شرايط بيمار و نظر پزشك مسوول مي‌توان عمليات را قطع كرد. بنابراين ما به عنوان فردي كه بر بالين بيمار مي‌رسيم بايد عمليات را شروع كنيم و برآورد نياز يا عدم نياز به ادامه عمليات را به‌پزشكي كه در بيمارستان مستقر است و وسايل تشخيصي در دست دارد، واگذار كنيم.

تعدادي از بيماران نياز به شروع احيا ندارند ؛ درواقع اين افراد مرده‌اند و احيا در آنها ارزشي ندارد. نمونه آن افرادي هستند كه دچار جمود نعشي شده‌اند كه نشان از مرگ در ساعات پيش مي‌شود. افرادي كه دچار تجزيه و تعفن شده‌اند به دليل آن كه روزها از مرگشان گذشته است، احيا در آنها ارزشي ندارد. جمع شدن خون در بخش‌هاي تحتاني بدن، جايي كه در تماس با زمين است كه به شكل خونمردگي است از ديگر نشانه‌هاي مرگ است.

از طرف ديگر تعدادي از بيماران با اين‌كه با انجام احيا تغييري در وضع آنها رخ نمي‌دهد، با اين حال نمي‌توان گفت كه مرده‌اند. بيماران مسموم با داروها از اين دسته‌اند. اگر فردي دچار مسموميت با دارويي شود بايد احيا را آنقدر ادامه داد تا پادزهر دارو و ديگر اقدامات لازم به بيمار برسد.

بيان مرگ در اين افراد بسيار دشوار بوده و گاهي ساعت‌ها عمليات احيا طول مي‌كشد و بيمار باز‌مي‌گردد. افرادي كه دچار كاهش شديد دماي بدن شده‌اند از ديگر مصدوماني هستند كه نمي‌توان به راحتي عمليات احيا را در آنها متوقف كرد. افراد با كاهش دماي بدن بايد گرم شوند تا بتوان درباره قابليت حياتشان نظر داد. بسياري از داروهايي كه در افراد با دماي طبيعي مي‌توان استفاده كرد در اين بيماران تا افزايش بهينه در دماي بدنشان قابل استفاده نيست.

حضور همراهان بيمار در اتاق احيا در بيمارستان‌ها موردي است كه هنوز بر آن توافق نيست. ديدن عمليات احيا توسط همراهان تحمل مرگ و از دست رفتن عزيزشان را افزايش مي‌دهد و بهتر مي‌توانند با مرگ بيمار كنار بيايند. از طرفي همراهان در اتاق احيا با بي‌قراري خود و اشغال فضاي موجود مي‌توانند در انجام احيا تداخل ايجاد كنند.

بسياري از همراهان كنترل خود را از دست داده و به طرف بيمار مي‌روند و قبل از رسيدن مرگ حتمي بيمار به ابراز فراق و گريه مي‌پردازند. تعدادي از افراد با ديدن شرايط وخيم بيمار ممكن است از هوش رفته و به زمين افتاده و باعث شوند كه به‌جاي تمركز تيم احيا و پزشكان روي يك نفر، مجبور به انجام درمان و صرف نيروي تيم احيا بر 2 نفر گردد. در صورتي كه پزشك مسوول تيم احيا با در نظر گرفتن فضا و موقعيت زماني و مكاني اجازه حضور همراهان را بدهد، بهتر است كه نزديكترين افراد بيمار با داشتن همراه در اتاق احيا حضور پيدا كنند.

دكتر بهروز هاشمي