دریکی از شماره های " مجله پزشکی نیوانگلند " که در فوریه 2010 منتشر شده گزارش یک مورد سالک از مشکین شهرایران آمده که توسط دوتن از اساتید دانشگاه علوم پزشکی تهران ( آقایان دکتر مهدی ملک پور و دکتر محسن اسفندبد ) گزارش شده است. دراینجا ابتدا متن گزارش مذکور را باهم می خوانیم و سپس به توضیح مختصر بیماری می پردازیم.

متن گزارش ایشان که همراه با عکس بیمار درج شده ، چنین است :

واما توضیح بیماری :


سالک یا " لیشمانیاز جلدی " نوعی بیماری پوستی است که عامل ایجاد آن نوعی انگل موسوم به " لیشمانیا " است . لیشمانیا انواع مختلفی دارد که بیست گونه آن می تواند در انسان ایجاد بیماری کنند . لیشمانیازها یعنی بیماری هایی که توسط این انگل ایجاد می شود در 90 کشورجهان دیده شده است.

نوع دیگری از لیشمانیاز به نام " لیشمانیاز احشایی " (کالاآزار یا تب دام دام ) نیز وجود دارد که اگردرمان نشود، کشنده است و خوشبختانه درایران چندان شایع نبوده و فعلا" دراینجا مورد بحث مانیست.

بیش از 30 نوع پشه خاکی در جهان شناخته شده که در انتقال این بیماری نقش دارند.

بیش از 90 درصد لیشمانیازجلدی ( سالک ) جهان در افغانستان ، ایران ، الجزایر، عراق ، پاکستان ، عربستان سعودی ، سوریه ، ونزوئلا ، برزیل ، و پرو رخ می دهد. موارد نادر و پراکنده ای ازاین بیماری در تکزاس و اوکلاهامای امریکا دیده شده ولی بیشترموارد بیماری دراین کشوردرمسافران یا سربازانی که ماموریت خارجی داشته اند مشاهده می شود. لیشمانیاز احشایی در امریکا وجود ندارد.

 درعلم پزشکی لیشمانیاز جلدی را به دونوع شهری (خشک ) و روستایی (مرطوب) تقسیم می کنند. " لیشمانیا تروپیکا" عامل لیشمانیوز جلدی شهری و "لیشمانیا میجر" عامل لیشمانیازجلدی روستایی است. آقای دکتر ابوالحسن ندیم استاد دانشگاه علوم پزشکی تهران که مطالعات زیادی درباره اپیدمیولوژی این بیماری انجام داده اند کانون اصلی لیشمانیاز جلدی شهری را در مناطق پرجمعیتی ذکرکرده اند که پشه خاکی ناقل بیماری هم زیاد باشد.کانونهای اصلی این نوع از بیماری درایران، شهرهای تهران ، شیراز ، مشهد ، نیشابور، سبزوار، و کرمان می باشد. بیماری به طوریکنواخت در سطح شهرها پراکنده نیست بلکه معمولا" در بخشی از شهر که وفور پشه خاکی فلبوتوموس بیشتر است و درمناطق تازه ساز که درمیان نخاله های ساختمانی و فواصل خانه ها پشه خاکی زادوولد می کند مشاهده می شود مثلا" درمشهد درجنوب و جنوب غربی شهر و در شیراز در قسمت غرب شهر بیماری بیشتراست.

لیشمانیاز جلدی روستایی بیشتر در شمال و شرق اصفهان ( منطقه هایپراندمیک ) ، سرخس ، ترکمن صحرا، مشکین شهر، جاجرم شاهرود، اسفراین ، دشتهای ایلام ، خوزستان ، بوشهر ، و هرمزگان دیده می شود.

درقسمت بعدی  به چگونگی سیربیماری ، روشهای انتقال آن ، تشخیص ، درمان ، و پیشگیری می پردازیم.

 

دکتر فرشید دبیرزاده [ پوست ، مو و زیبایی ]