مینیاتور بعد از اسلام


همزمان با دمیدن آفتاب اسلام و جنگها و خونریزیهائی كه به دنبال داشت باعث شد هنر نقاشی به یكباره به فراموشی سپرده شود و بخصوص آوازه هنر ساسانی یكمرتبه فروكش كند و نقاشان ، حجاران و مجسمه سازان هر یك به سوئی بروند . ولی به تدریج هنر اسلامی در هنر ملل نفوذ كرد و در مورد هنر مینیاتور نیز تأثیر فراوان گذاشت . مكتبهای مختلف مینیاتور كـه در ایـران جان گرفتند و به سایـر ملل همجـوار رخنه كردند عبارت است از مكتب بغداد كه بعد از سالهای ۶۵۱ هجری قمری به وجود آمد و چون مینیاتور این مكتب فاصله زیادی با هنر قبل از اسلام دارد ، به كلی سبك و شیوه متداول ایران قبل از اسلام را از دست داده است .
آبی كمرنگ ، رنگ جگری ، زرد كمرنگ ، لاك ارغوانی ، و رنگ طلائی از رنگهای اختصاصی این مكتب است . كتاب كلیله و دمنه ، مشهورترین كتابی است كه با شیوهٔ مكتب بغداد مینیاتورسازی و تزیین شده است . مینیاتور مكتب مغول كه در ایران به وجود آمد تحت تأثیر شیوه های چینی بوده و از آن دوره آثار نسبتاً زیادی به جای مانده ، مكتب مغولی را ایلخانی نیزگفته اند .
از تمام موضوعات ، صورت سازی بیشتر مورد توجه هنرمندان مكتب مغولی بوده و اگر این شیوه در خاطره ها باقی بماند ، بیشتر به خاطر صورت سازی و توجه به ابنیه زیبای ماندگار در تصاویر مزبور است . مكتب هرات در مینیاتور را چند تن از اسلاف تیمور لنگ بنیان گذاشتند و چون در هرات این مكتب متولد شد ، به نام مكتب هرات شهرت یافت . در دورهٔ تیموری هنر مینیاتور پیشرفت قابل توجهی كرد مینیاتور مكتب صفوی بعد از این دوره به وجود آمد و در واقع اوج مینیاتور در زمان صفویه بوده است . مینیاتور دوره صفویه از زیبائی و تكامل زیادی برخوردار بوده و هنرمندان بزرگی در این دوره زندگی می كردند .
امروزه مینیاتور با استفاده از تكنیكهای غربی و به خصوص در غرب و خاور دور مسیر دیگری را طی می كند كه نیاز به مطالعه فراوانی دارد .