این روزها که چیزی تا برگزاری بیست و چهارمین نمایشگاه بین المللی کتاب تهران باقی نمانده، هیاهوی خاصی در بین ناشران و نویسندگان و البته مسوولان معاونت فرهنگی وزارت ارشاد برپا است و برای آماده‌سازی محصولات و فضای نمایشگاه تلاش می‌کنند. به همین مناسبت با حمید قبادی، معاون اجرایی رییس نمایشگاه بین المللی کتاب، درباره تغییراتی که قرار است برای بهتر شدن فضا و برطرف شدن مسائل و مشکلات نمایشگاه انجام گیرد، به گفت‌وگو نشسته‌ایم.

چه تدابیری اندیشه‌اید که نمایشگاه امسال در مقایسه با سال‌های گذشته فضای مناسب‌تری برای ناشران و مردم داشته باشد؟

برای اولین اقدام ما طی جلساتی 3 ماه قبل از برگزاری نمایشگاه، یک ارزیابی و بررسی بر وضعیت سال گذشته داشتیم. ستاد اجرایی نمایشگاه بین المللی کتاب تهران مسئولیت راه اندازی و آماده سازی و به عبارتی ایجاد نمایشگاه را بر عهده دارد.
 
گروه‌های ستاد اجرایی از مدت‌ها پیش از شروع به کار نمایشگاه فعالیت‌شان را آغاز می‌کنند و طبیعتا باید فضایی را ایجاد کنند که نیاز همه بخش‌ها اعم از ناشران داخلی، خارجی و از همه مهم‌تر امکان تسهیل آمد و شد مردم را فراهم کند. طی سال‌هایی که نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران در مصلی برگزار می‌شود، تجربیات مختلف و متعددی را داشتیم.

نکته اساسی که طی این سال‌ها با آن مواجه بوده‌ایم، تغییر فضاهایی است که ما مجبور بودیم به دلیل بعضی از مشکلات و از همه مهم‌تر به دلیل ساخت و ساز مصلی، جابه‌جایی داشته باشیم ما تا قبل از نمایشگاه بیست وسوم رواق‌های شرقی و غربی را در اختیار داشتیم، ولی از سال گذشته مجبور شدیم که نیازمان را برای تامین فضاهای مورد نیاز ناشران در محوطه باز دنبال کنیم و اگر تجربه‌ها بخواهد تکراری شوند و همان تجربه سال گذشته را دنبال کنیم، قطعا وظیفه داریم که هر سال کیفیت را ارتقا دهیم، اما این مسئله جابه جایی و تغییر فضاها، ما را همواره در برنامه ریزی‌هایمان دچار مشکل می‌کند. خوشبختانه امسال ما نسبت به سال گذشته تغییری در فضا و محوطه نداریم به همین دلیل سعی کردیم از نظر ساختار و سالن‌ها وضعیت سال گذشته را حفظ کنیم و تلاش کردیم با یک ارزیابی و بررسی اشکالات سال گذشته را شناسایی کنیم، و با بهترین شرایط و بهترین امکان نمایشگاه را برگزار کنیم.

در اولین اقدام اشکالات سال گذشته تا حدودی شناسایی شد با توجه به اینکه ما بیش از نیمی از فضای مورد نیازمان در سالن‌ها و در محوطه بازنمایشگاه برپا می‌شود، طبیعتا اولین و مهم‌ترین مسئله کنترل باد ، باران و عوارض طبیعی است و ما باید در حد امکان شکل نمایشگاه و سالن‌ها را به گونه‌ای طراحی کنیم، که آسیبی به داخل سالن‌هایمان نرسد.

مهم‌ترین اقدام شاید در درجه اول پوشش بیمه‌ای نمایشگاه است که خوشبختانه طی یکی دو سال اخیر، بیمه‌‌ نمایشگاه به شکل کامل تمامی امکانات، ساختمان‌ها، کتاب‌ها، بازدیدکنندگان، عوامل اجرایی و تمامی موجودات نمایشگاه اعم از انسانی و غیر انسانی و ساختمان‌ها را تحت پوشش قرار داد. این مهم‌ترین اقدامی است که در قدم اول برداشته ایم.

یکی از اتفاقاتی که سال گذشته در زمان برگزاری نمایشگاه رخ داد، بارندگی و باد شدید بود که باعث شد غرفه‌های بیرون از نمایشگاه قدری آسیب ببینند، امسال برای جلوگیری از وقوع این مسئله چه کرده‌اید؟
سالن‌ها را به صورتی طراحی کردیم که مانع از نفوذ باران شوند. البته سال گذشته بیشترین مشکل ما با مسئله باد بود، که خوشبختانه امسال پیش‌بینی کردیم که به بهترین نحو این سازه‌ها طراحی و اجرا شود که دچار مشکل نشویم و سعی‌ کرده‌ایم با مقاوم سازی سالن و عایق‌بندی آن‌ها امکان نفوذ آب را از بین ببریم.  در نمایشگاه با توجه به موقتی بودن سازه‌ها، انصافا شرکت‌های اجرایی خیلی خوب کارشان را انجام داده بودند، بالاخره نمایندگان دستگاه‌های مختلف مثل ستاد آتش‌نشانی، یا ستاد مدیریت بحران و دستگاه‌های مشابه حضور دارند و مسلما ایمنی کافی را در سازه‌ها رعایت می‌کنند. ولی به هر صورت سرعت باد و شدت بارندگی، مسائلی نیست که ما بتوانیم صدرصد از عهده آن بربیاییم، اما در حد توان و بضاعت خودمان سعی می‌کنیم، مشکلات را برطرف کنیم.

کارآماده‌سازی نمایشگاه کی تمام می‌شود و چه زمانی غرفه‌ها را به ناشران تحویل می‌دهید؟

مسئله خیلی مهم بعدی نحوه چیدمان سالن‌ها و حضور به موقع ناشران است. امسال سعی کردیم که نمایشگاه را 5 تا 7 روز زودتر از زمان برگزاری تحویل ناشران دهیم که ناشران در این زمان بتوانند چیدمان و غرفه سازی‌شان را انجام دهند. این نکته بسیار مهمی است. زیرا ناشرانی را داریم که تبلیغات تلویزیون و رسانه‌ای دارند و تعیین شدن سالن‌ها و غرفه‌ها‌یشان کمک می کند که بتوانند بهره‌برداری لازم و اطلاع رسانی مناسب را انجام دهند.

بحث دیگری در نمایشگاه وجود دارد، برگزاری نشست‌های تخصصی است و با توجه به اهمیت این نشست‌ها گاهی آلودگی صوتی به اندازه‌ای است که امکان استفاده از این نشست‌ها برای علاقمندان ممکن نیست. امسال برای رفع این مشکل پیشنهادی دارید؟

ببینید، مسئله ما این است که حدود 50 هزار متر مربع فضای نمایشگاه و شبستان یک سقف دارد، ما این امکان را فعلا نداریم مگر اینکه فضایی را بیرون از شبستان برای نشست‌ها ایجاد کنیم فعلا هم متاسفانه امکان برپایی چنین فضایی در بیرون شبستان وجود ندارد. مگر اینکه بخواهیم از سازه‌های موقت استفاده کنیم و بتوانیم، جای اختصاصی برای آن‌ها تامین کنیم ولی در داخل شبستان کماکان این مشکل وجود خواهد داشت.


در جستجو‌های اینترنتی حجم مراجعه کنندگان زیاد‌ است و کسی حوصله انتظار در صف‌های طولانی را ندارد و یا گاها داده‌ها اشتباه هستند. برای این مسئله راه حلی دارید؟
تهیه نرم افزار اطلاع رسانی نمایشگاه فرآیندی چند وجهی است. مهم‌ترین آن هم اطلاع صحیحی است که ناشران باید به ما بدهند ما اطلاعات را براساس داده‌های ناشران وارد می‌کنیم. بعضی‌ از ناشران کتاب‌هایی را که از ابتدای فعالیت‌شان بیش از 10-15 سال گذشته را اعلام می‌کنند و ممکن است اطلاعات با وضع موجوداشان تناقض داشته باشد از این موارد زیاد داریم، یا برعکس این که کتابی را داشته باشند و اطلاع رسانی نکنند و کتابی را اعلام نکنند.

با این همه یکی از مهم‌ترین روش‌ها، اطلاع رسانی یارانه‌ای است  ما سعی کردیم زودتر از موعد گذشته بحث آمادگی نرم افزار و به روز بودنش را انجام دهیم .

اشتباهات مربوط به بیلبوردهای راهروها نیز به همین دلیل است؟
بله. ما گاهی به دلایلی شاهد جابه‌جایی‌های غرفه هستیم، که مثلا یک غرفه در راهروی شماره 35 قرارگرفته و به دلایلی جای این غرفه تغییر می‌کند و ممکن است تا لحظه آخر در بخش اطلاع رسانی ما انعکاس نداشته باشد و همین باعث می‌شود یک ارباب رجوع اطلاعات صحیح را به دست نیاورد.

برای حمل و نقل عمومی مردم در سطح شهر تهران امکاناتی در نظرگرفته اید؟
وقتی مسئله ارائه خدمات رفاهی برای مردم مطرح می‌شود، رفت و آمد و حمل و نقل مهم‌ترین نکته است، امسال هم پیش بینی شده که حمل ونقل عمومی نسبت به سال گذشته کیفیت مناسب‌تری داشته باشد، نهادهای مختلف، دستگاه‌های مرتبط حمل و نقل مثل شرکت مترو وشرکت اتوبوس رانی و سازمان تاکسی رانی قول داده اند که تعداد وسایل خدمت رسانشان را و ساعت کارشان را افزایش دهند، حتی شرکت مترو قول داده در صورت نیاز قطار فوق العاده هم در اختیار مردم قرار دهد. شرکت اتوبوس‌رانی هم قبول کرده که تعداد میادینی که سال گذشته 10 نقطه بود امسال به 15 نقطه افزایش دهد و طبیعتا تعداد اتوبوس‌ها افزایش پیدا می‌کند و ظریفیت حمل ونقل نمایشگاه از این طریق افزوده می‌شود. اگر پارسال حدود 3 تا 4 میلیون از وسایل عمومی استفاده کردند امسال این به همین نسبت افزایش پیدا خواهد کرد.

از غرفه‌ها تا در ورودی نمایشگاه فاصله زیادی وجود دارد و کسانی که کتاب خریدند برایشان بسیار دشوار است که این مصافت را طی کنند، برای تسهیل این شرایط طرحی دارید؟
اعتراف می‌کنیم، هنوز نتوانسته‌ایم برای رفع این مسئله چاره‌جویی کنیم و دست همکاری هم دراز می‌کنیم به سوی همه کسانی که ممکن است بعد از این مخاطب این مصاحبه باشند. ما خیلی تلاش کردیم. تجربیات شرکت نمایشگاه‌های سابق را مطالعه کردیم. از ستاد ساماندهی مشاغل شهرداری درخواست کردیم، در جلسات شورای شهر و در جلسات ستاد اجرایی آن را مطرح کردیم که با هر روش و طرح پیشنهادی به ما کمک کنند که ما این مسئله را حل کنیم. البته شیوه حمل و نقل هر سال بهتر می شود ولی این اشکال جدی هنوز وجود دارد و پای برجا است. اگر گروهی و مخاطبانی وجود دارند که می‌توانند به ما کمک کنند، ما تا روز آخر و قبل از نمایشگاه هم آمادگی داریم که بهره‌مند شویم و استفاده کنیم. کاملا نکته درستی است و امیدوارم با توجه به تجربیات سال گذشته، مسائل این بخش به حداقل برسند.

یکی از مباحث جدی مردم به کمبود جا برای پارکینگ برمی‌گردد، به ویژه که بخشی از فضای پارکنیگ‌ها غرفه‌های بیرون نمایشگاه اشغال کرده اند، برای گسترش محیطی برای پارک ماشین‌ها چاره‌ای اندیشیده‌اید؟
تاکید اول ما این است که بازدیدکنندگان نمایشگاه از وسایل شخصی استفاده نکنند. خوشبختانه ظرفیت حمل و نقل عمومی به گونه‌ای است که جوابگوی تمامی بازدیدکنندگان است. وقتی در سطح شهر تهران بسیج عمومی برای حمل و نقل داده می‌شود، یعنی همه نهادها آمادگی کمک کردن به مردم را دارند، اگر متوجه بشوند که این ظرفیت کافی نیست، قطعا آن را افزایش می‌دهند و کمک خواهند کرد. البته بعضی از مردم به هر دلیلی مجبوراند که از وسیله عمومی استفاده کنند . طبیعتا پارکنیگ فضای محدودی دارد و اگر ما کل فضای نمایشگاه را هم به پارکینگ اختصاص دهیم و همه مردم بخواهند از وسایل شخصی استفاده کنند جوابگو نخواهد بود. پارکینگ موسوم به گل گشت که در شمال مصلی قرار دارد، همانند سال گذشته مورد استفاده قرار خواهد گرفت. اتوبوس‌های شهرستانی و کسانی که از شمال تهران می‌آیند می‌توانند در آن پارکینگ مستقر شوند. درب پارکینگ جنوبی هم در خیابان شهید بهشتی مثل گذشته به روی خودروهای مردم باز است. یک ظرفیت جدید هم برای ناشران و کسانی که به هر شکل مجبورند که از وسیله نقلیه شخصی استفاده کنند در نظر گرفته شده و پارکینگی را با همکاری مدیریت محترم مصلی در قسمت جنوبی مصلی و خیابان شهید بهشتی مهیا می‌کنیم.

از آنجایی که مصلی هرگز به عنوان مکانی برای برگزاری نمایشگاه درنظر گرفته نشده، مشکلاتی نظیر  تهویه را نیز دارد که دوام آوردن در محیط نمایشگاه را سخت می‌کند. برای برطرف کردن این مشکل کاری می‌توان انجام داد؟
مسلما مدیریت مصلی اعلام کرده‌اند تهویه شبستان آماده است مشروط براینکه سوخت آن را بتوانیم تامین کنیم. ما هم این قول را داده‌ایم، گرچه وظیفه مستقیم مانیست، ولی برای فراهم کردن شرایط مناسب برای مردم ما هم مسئله سوخت رسانی را دنبال می‌کنیم. تهویه سوختش از طریق گازوئیل تامین می‌شود و مصرف بالایی دارد. اگر هماهنگی‌های لازم جهت تامین هزینه و سوخت صورت گیرد. دوستان ما در مصلی قول داده‌اند که از نظر راه اندازی مشکلی ندارند.

غرفه‌های غذایی و آشغال‌هایی که در سطح نمایشگاه پراکنده می‌شود، فضا را بسیار زشت کرده بود و هم غذای ناسالم باعث مسمومیت خیلی‌ها از جمله خود من شد. می‌خواستم بدانم پیگیری برای رعایت پاکیزگی و بهداشت غرفه‌های غذایی شده است.
امسال ما با این مسئله تعارف نخواهیم داشت. به دو نکته بسیار مهم اشاره کردید. بحث ظاهری نمایشگاه و نامرتب بودن وضعیت غرفه‌ها و از طرفی بحث سلامتی و بهداشت این غرفه‌ها مطرح است. مسئولیت واگذاری غرفه‌های غذایی برعهده مدیریت مصلی است و هماهنگی شده که امسال به درستی و دقت این کار صورت گیرد.

جلساتی را ما با دوستانمان در مصلی داشته‌ایم نمایندگان بهداشت محیط که این مجموعه به دانشگاه شهید بهشتی مرتبط می‌شود، ستاد مدیریت بحران و اورژانس جلساتی را دارند و حتی در صورت لزوم دوستان ما در نیروی انتظامی مشارکت خواهند کرد که این مسئله مهم را با شرایط مناسب مدیریت کنند. امسال ما تعارف را کنار خواهیم گذاشت و اساسا اگر اشکال و مسئله‌ای در کیفیت و بهداشت دیده شود، بدون هیچ ملاحظه‌ای برخورد قانونی صورت خواهد گرفت و متخلفان به مراجع قانونی معرفی می‌شود و ضمن اینکه در محل نمایشگاه نیز، تعطیلی غرفه را به همراه خواهد داشت، به مراجع ذی صلاح قانونی نیز معرفی خواهند شد.