پاسخ به:در ستایش سعدی
پنج شنبه 1 اردیبهشت 1390 4:31 PM
گلستان: به نثر مسجع
دیوان اشعار: شامل غزلیات و قصاید و رباعیات و مثنویات و مفردات و ترجیعبند و غیره (به فارسی) و چندین قصیده و غزل عربی.
صاحبیه: مجموعه چند قطعه فارسی و عربیاست که سعدی در ستایش شمسالدین صاحب دیوان جوینی، وزیر اتابکان سرودهاست.
قصاید سعدی: قصاید عربی سعدی حدود هفتصد بیت است که بیشتر محتوای آن غنا، مدح، اندرز و مرثیهاست. قصاید فارسی در ستایش پروردگار و مدح و اندرز و نصیحت بزرگان و پادشاهان آمدهاست.
مراثی سعدی:قصاید بلند سعدی است که بیشتر آن در رثای آخرین خلیفه عباسی المستعصم بالله سروده شدهاست و در آن هلاکوخان مغول را به خاطر قتل خلیفه عباسی نکوهش کردهاست.سعدی چند چکامه نیز در رثای برخی اتابکان فارس و وزرای ایشان سرودهاست.
مفردات سعدی:مفردات سعدی شامل مفردات و مفردات در رابطه با پند و اخلاق است.
رسائل نثر:
کتاب نصیحةالملوک
رساله در عقل و عشق
الجواب
در تربیت یکی از ملوک گوید
مجالس پنجگانه
هزلیات سعدی
از میان چاپهای انتقادی آثار سعدی دو تصحیح محمدعلی فروغی و غلامحسین یوسفی از بقیه معروفترند.
در میان ترجمههایی که از گلستان بهزبان آلمانی صورت گرفته است، بیگُمان ترجمه منظوم اشعار گلستان که «فریدریش روکرت» Friedrich Rueckert، زبانشناس و شاعر آلمانی و «پدر شرقشناسی آلمان»، آن را در سال ۱۸۴۷ میلادی بهانجام رساند، بهترین و زیباترین ترجمهای است که تا کنون از این دفتر منتشر شده است. ترجمه روکرت از گلستان نزدیک بهپنجاه سال بعد از اتمام آن و بیش از سی سال پس از مرگ روکرت، نخستین بار در «مجله تاریخ ادبیات تطبیقی» بهسال ۱۸۹۵ میلادی منتشر شد. روکرت خود در سال ۱۸۵۱ برای اولین بار در «دفتر یادداشتهای شاعرانه» خود اشارهای بهترجمه بخش منظوم گلستان دارد. او بوستان سعدی را نیز بهصورتی زیبا به آلمانی ترجمه کرد که انتشار این کتاب نیز در زمان حیات او بهانجام نرسید و نخستین بار در سال ۱۸۸۲ میلادی منتشر شد. اما ترجمه آلمانی بوستان – و اصولاً ترجمه بوستان در اروپا – چنان با اقبال خوانندگان روبر نشد که ترجمه گلستان. شاید «جان آربری» حق داشت که میگفت از ترجمههایی که تا کنون از بوستان به انگلیسی منتشر شده است چنان برمیآید که این درخت در خاک اروپا بهبار نمینشیند.
روکرت گزیدهای از غزلیات سعدی را نیز بهآلمانی ترجمه کرد. طرفه آنکه ترجمه او از غزلیات سعدی نیز در زمان حیات او منتشر نشد و بیست و هفت سال پس از مرگش، در سال ۱۸۹۳ میلادی بهچاپ رسید. از روکرت ترجمهای نیز از قرآن بهزبان آلمانی در دست است که شاهکاریست بس عظیم و در فرصتی دیگر بدان خواهم پرداخت. (بخوانید!)
نمونههایی از ترجمههای شاعرانه و استادانه روکرت را میآورم تا فارسیزبانان آلمانیدان و آلمانیزبانان فارسیدان با ترجمههای خارقالعاده فریدریش روکرت آشنا شوند.
نخست آن ابیات مشهور از سعدی که نه تنها بر ذهن هر اخلاقگرای انسانمدار و بر زبان هر صاحب ذوق بشردوستی جاری است، که در آغاز هر دفتری و سر آستان هر سرایی نیز نقش بسته است: